Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 11 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 roku sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Olsztyna w ustaleniu warunków zabudowy I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 5 lipca 2021 r. M. K. (dalej jako: skarżąca) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Prezydenta Miasta O. (organ) w ustaleniu warunków zabudowy. Skarżąca zarzuciła brak podjęcia jakiejkolwiek czynności i wydania decyzji w prowadzonej od maja 2021 r. sprawie, co w jej ocenie stanowi o rażącym, znacznym i niezaprzeczalnym naruszeniu prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że prowadzone w sprawie postępowanie wymagało podjęcia przez organ wielu czynności i dokonania uzgodnień, bez których wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nie było możliwe. Ostatecznie jednak 5 lipca 2022 r. organ wydał decyzję w przedmiotowej sprawie dotyczącą ustalenia warunków zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie.

Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Przy czym wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on do tej pory w zwłoce, nie zwalania sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.). Bezprzedmiotowe jest jedynie orzekanie wówczas o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i dlatego w tym zakresie sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Jak wynika z akt sprawy organ ponownie rozpatrywał kwestię ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolnostojących wraz z przyłączami i zagospodarowaniem terenu, tj. od momentu wydania decyzji przez SKO w Olsztynie z 24 lutego 2022 r. uchylającej decyzję organu I instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Kolejna decyzja organu I instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji została wydana 5 lipca 2022 r.

Oznacza to, że organ pozostawał w bezczynności. Takie postępowanie narusza zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Z treści przepisu art. 149 p.p.s.a. wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do wydania aktu. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, co musi prowadzić do jego umorzenia w zakresie dotyczącym nałożenia na organ obowiązku wydania aktu mającego prowadzić do zniesienia stanu bezczynności.

W niniejszej sprawie Prezydent O. po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed wydaniem przez Sąd wyroku, wydał w dniu 5 lipca 2022 r. decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, co obligowało Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., do umorzenia postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził ponadto brak po stronie organu rażącego naruszenia prawa spowodowanego przekroczeniem terminów załatwienia przedmiotowej sprawy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, rażącym naruszeniem prawa byłby stan, w którym w sposób drastyczny organ naruszyłby treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreślić należy, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie organ podejmował szereg czynności, np. związanych z rozpoznaniem stosunków właścicielskich na działkach sąsiadujących z działką inwestycyjną, po to aby prawidłowo ustalić strony postępowania. Konieczne było również dokonanie niezbędnych uzgodnień z innymi organami. Niewątpliwie były to czynniki, które w sposób obiektywny przedłużyły postępowanie w sprawie.

Z powyższych przyczyn Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w pkt III na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. p.p.s.a.