![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym), Prawo miejscowe, Wójt Gminy, Stwierdzono nieważność aktu, II SA/Łd 1146/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2015-02-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Łd 1146/14 - Wyrok WSA w Łodzi
|
|
|||
|
2014-12-02 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi | |||
|
Anna Stępień /sprawozdawca/ Czesława Nowak-Kolczyńska Renata Kubot-Szustowska /przewodniczący/ |
|||
|
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) |
|||
|
Prawo miejscowe | |||
|
Wójt Gminy | |||
|
Stwierdzono nieważność aktu | |||
|
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 87 ust. 2, art. 94 , art. 7 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2012 poz 270 art. 3 par. 2 pkt 5, art. 147 par. 1, art. 152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2012 poz 391 art. 4 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 6, pkt 8, art. 5 ust. 2 i 4, art. 3 ust. 2 pkt 15, art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 91 ust. 1, ust. 4, art. 40 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. |
|||
|
Sentencja
Dnia 26 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 roku przy udziale - sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w R. na uchwałę Rady Gminy w Głuchowie z dnia 21 listopada 2012 r. nr XIX/127/2012 w przedmiocie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Głuchów" 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 3 ust. 2 pkt 1-10, § 5 ust. 2 i 3, § 7 ust. 2 i 3, §15 ust. 6 oraz §18 ust. 4; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie 1 do dnia uprawomocnienia się wyroku. a.bł. |
||||
|
Uzasadnienie
Uchwałą nr XIX/127/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. Rada Gminy Głuchów na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r. poz. 391) - dalej w skrócie "u.c.p.g.", uchwaliła "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Głuchów". W dniu 30 października 2014 r. Prokurator Rejonowy w R. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej § 3 ust. 2, § 5 ust. 3, § 7 ust. 2 uchwały. Zdaniem Prokuratora uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, wprowadzając rozwiązania, które stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. poprzez: a) uregulowanie w § 3 ust. 2 uchwały definicji takich jak:: "właściciel nieruchomości", "odpady komunalne", "odpady wielkogabarytowe", "odpady ulegające biodegradacji", "odpady zmieszane", "zwierzęta domowe", "zwierzęta gospodarskie", "zbiorniki bezodpływowe", "odpady zielone", "selektywne zbieranie", które zostały uregulowane w innych aktach normatywnych (tj. w u.c.p.g; w ustawie o odpadach), b) wprowadzenie w § 5 ust. 3 obowiązku utrzymania czystości i porządku na terenie budowy, pomimo uregulowania tej kwestii w art. 5 ust. 2 u.c.p.g., c) nałożenie w § 7 ust. 2 uchwały dodatkowego obowiązku ustawiania pojemników w granicy nieruchomości, w miejscu zabezpieczonym przed zbieraniem się wody i błota. Uzasadniając skargę Prokurator stwierdził, że zaskarżona uchwała w wielu uregulowaniach wprowadziła zapisy, które wykraczają poza treść upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. Rada Gminy wydając przepisy prawa miejscowego na podstawie normy ustawowej, zobowiązana jest ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto uregulowanie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. pozwala na stwierdzenie, że w uchwalanym przez Radę regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym przez ten przepis. Wyliczenie zamieszczone w ustępie 2 wymienionego artykułu ustawy ma bowiem charakter wyczerpujący, co oznacza, iż w regulaminie nie można zamieszczać postanowień wykraczających poza treść art. 4 ustawy. Jednocześnie też wyliczenie przedmiotu uregulowania regulaminem ma charakter obligatoryjny; co oznacza, iż w treści regulaminu muszą znaleźć się uregulowania odnoszące się do wszystkich ośmiu punktów art. 4 ustawy. Odstąpienie przez organ od wskazanych kryteriów oraz od uregulowania § 137 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. 2002 r. Nr 100, poz. 908), formułującego zasadę niepowtarzania przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń powoduje nieważność tych zapisów. Tym bardziej sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w zapisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez gminę raz jeszcze tego, co zostało już zamieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Reasumując Prokurator podniósł, że niedopuszczalne jest powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacji przez przepisy prawa miejscowego, zaś uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego regulująca jeszcze raz to, co zostało zawarte w obowiązującej ustawie, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. W niniejszej sprawie - w ocenie skarżącego - z przekroczeniem upoważnienia ustawowego doszło do wprowadzenia do § 3 uchwały definicji pojęć: właściciel nieruchomości, odpady komunalne, odpady wielkogabarytowe, odpady ulegające biodegradacji, odpady zmieszane, zwierzęta domowe, zwierzęta gospodarskie, odpady zielone, selektywne zbieranie, których treść stanowi powtórzenie przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych i reguluje kwestie wykraczające poza granice upoważnienia ustawowego. Tytułem przykładu strona skarżąca wskazała, że terminy: zwierzęta domowe, gospodarskie, zostały już uregulowane odpowiednio w art. 4 pkt 17 oraz pkt 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r., Nr 106 poz. 1002). W ocenie skarżącego wskazane zapisy są niezasadne i stanowią istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem ich nieważności. Odpowiadając na skargę Rada Gminy Głuchów wniosła o jej oddalenie w zaskarżonym zakresie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że wpisanie do uchwały Rady Gminy definicji pojęć wymienionych w skardze, które są zdefiniowane w ustawie, nie narusza przepisu art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. Z uzasadnienia samej skargi wynika przy tym, że zarzut taki nie ma za podstawę w/w przepisów u.c.p.g., ale przepis § 137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Wbrew zarzutowi sformułowanemu w skardze, pojęcia te nie zostały "zmodyfikowane", ale zostały powtórzone. Celem takiej konstrukcji regulacji wprowadzanej na terenie Gminy było doprowadzenie do upowszechnienia i uświadomienia zakresu dokonywanej regulacji wszystkim mieszkańcom Gminy, z których zdecydowana większość nie ma dostępu do ustawy i nie może się z nią zapoznać. Egzekucja prawa może być stosowana tylko wobec osób mających świadomość prawną wynikającą ze świadomości samej regulacji prawnej. Ustawa wprowadziła szereg pojęć, które nie mają ugruntowanego rozumienia w powszechnym odbiorze (np. pojęcie "właściciel nieruchomości" użyte w ustawie ma zakres o wiele szerszy niż w ugruntowanym powszechnie rozumieniu tego pojęcia). Z takich samych względów, jak w przypadku zapisów zawartych w § 3 ust. 2 uchwały Rada Gminy przyjęła regulację zapisaną w § 5 ust. 3. Nadto zapis § 7 ust. 2 uchwały nie jest wprowadzeniem dodatkowego obowiązku, a jedynie uszczegółowieniem obowiązku zapewnienia przez właścicieli nieruchomości odpowiedniego przygotowania możliwości odbioru pojemników przez odbiorcę śmieci. Ta regulacja uwzględnia specyfikę zabudowy na terenie Gminy oraz wynika z właściwego rozpoznania sieci dróg, jakie mogą być wykorzystywane przez odbiorcę śmieci. Dodatkowo Rada podkreśliła, że zapisy § 3 ust. 2 i § 5 ust. 3 uchwały zostały wskazane, jako konieczne do wprowadzenia przez organ uzgadniający, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. Prokurator poparł skargę z tą zmianą, że rozszerzył jej zakres zaskarżenia poprzez stwierdzenie nieważności § 15 ust. 6 i § 18 ust. 4 uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej w skrócie "u.s.g.", stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Ustawa o samorządzie gminnym w art. 91 ust. 4 posługuje się określeniem "nieistotnego naruszenia prawa" i wówczas w takim przypadku wykluczone jest stwierdzanie nieważności uchwały organu gminy. W rozpoznawanej sprawie kontroli tutejszego sądu poddana została uchwała nr XIX/127/2012 Rady Gminy Głuchów z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Głuchów", która bezspornie jest aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy, tak jak ma to miejsce w przypadku rozporządzenia w myśl art. 92 Konstytucji RP. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Według art. 40 ust. 1 u.s.g. gmina na podstawie upoważnień ustawowych ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Niewątpliwie takie upoważnienie ustawowe zostało zawarte przez ustawodawcę w art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały. W myśl art. 4. u.c.p.g. Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego (ust. 1). Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony); 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Biorąc pod uwagę poczynione na wstępie rozważania nie budzi wątpliwości, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący, co należy rozumieć w ten sposób, że uchwalając na jego podstawie regulamin czystości i porządku, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wskazując zakres zagadnień mających być objętych regulaminem czystości i porządku, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej nie posłużył się sformułowaniem "w szczególności", "może określić", ale sformułowaniem "regulamin określa", co prowadzi do wniosku, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Takie też stanowisko ugruntowało się orzecznictwie sądów administracyjnych. Watro tu zwrócić uwagę na wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2012/12 (Lex nr 1291950), 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2058/11 (Lex nr 1152130), 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 170/10 (Lex nr 597353), Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Poznaniu z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 748/13 (Lex nr 1414568), 3 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 507/13 (Lex nr 1382963), w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 238/13 (Lex nr 1316984). Skoro zatem w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym przez omawiany przepis, to wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności z zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. W rozpoznawanej sprawie sąd dokonując kontroli legalności uchwały w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Głuchów" podzielił stanowisko Prokuratora, że Rada Gminy Głuchów w przepisach § 3 ust. 2 pkt 1-10, § 5 ust. 2 i 3, § 7 ust. 2 i 3, § 15 ust. 6 oraz § 18 ust. 4 uchwały naruszyła w sposób istotny delegację ustawową zakreśloną granicami art. 4 ust. 2 u.c.p.g., co obligowało sąd do stwierdzenia jej nieważności w tym zakresie. Bezspornie w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ustawy z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach brak jest upoważnienia rady gminy do formułowania w regulaminie jakichkolwiek definicji określonych pojęć. Dotyczy to nie tylko pojęć użytych w regulaminie na jego potrzeby, ale również pojęć już wcześniej zawartych w ustawie upoważniającej, jak również innych ustawach. Rada gminy nie została bowiem uprawniona do definiowania pojęć, którymi posługuje się ustawodawca. A minori ad maius niedopuszczalne jest również dokonywanie zmian w definicjach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny, niż uczynił to ustawodawca (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2058/11 –Lex nr 1152130). Dlatego też powołanie w § 3 ust. 2 pkt 1-10 uchwały pojęć zdefiniowanych w u.c.p.g. bądź innych aktach rangi ustawowej jest działaniem niedopuszczalnym. Nie ulega wątpliwości, że w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 u.c.p.g. została unormowana definicja: właściciela nieruchomości i zbiorników bezodpływowych, które powtórzono następnie w § 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 8 uchwały. Z kolei pojęcia zwierzęta domowe i zwierzęta gospodarskie zostały zdefiniowane w art. 4 pkt 17 i 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r., nr 106, poz. 1002 ze zm.) i powtórzone następnie w zapisach § 3 ust. 2 pkt 6 i 7 uchwały. Natomiast w przepisach art. 3 ust. 3 pkt 4, pkt 7, pkt 8b i pkt 15a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.), obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, unormowano definicję legalną odpadów komunalnych, odpadów ulegających biodegradacji, odpadów zielonych i selektywnego zbierania, które Rada Gminy powtórzyła w zapisach § 3 ust. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 9 i pkt 10. W motywach wspomnianego wyżej wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2058/11 Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się ugruntowanego w orzecznictwie poglądu, stwierdził, że powszechnie obowiązujący porządek prawny zostaje naruszony w stopniu istotnym nie tylko poprzez regulowanie przez gminę raz jeszcze tego, co zostało już uregulowane w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego, co możliwe jest tyko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Tak rozumiane naruszenie delegacji ustawowej jest istotne zważywszy na fakt, że te same pojęcia zdefiniowane w akcie prawa miejscowego mogą być inaczej interpretowane niż w "otoczeniu prawnym", jakim są przepisy ustawy. Założenie racjonalności prawodawcy skutkuje uznaniem, że poprzez sam fakt zdefiniowania w akcie prawnym określonych pojęć, prawodawca daje wyraz temu, że zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale też inne znaczenie niż powszechnie przyjmuje się w innych aktach prawnych. W konsekwencji przepisy aktów prawa miejscowego odwołujące się do "powtórnie" zdefiniowanych pojęć mogłyby być interpretowane inaczej, niż gdyby to nastąpiło przy zastosowaniu rozumienia tych pojęć poddanych wykładni w ramach przepisów ustawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r., II OSK 1256/09). W tym stanie rzeczy postanowienia § 3 ust. 2 pkt 1-10 zaskarżonego Regulaminu, które zawierają definicje bądź tylko powtórzone za aktem ustawowym dosłownie, bądź zmodyfikowane, bądź utworzone na potrzeby uchwały naruszają delegację zawartą w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. są także bez wątpienia zapisy § 5 ust. 2 i ust. 3 uchwały, normujące obowiązek zarządu drogi utrzymania czystości i porządku na drogach oraz obowiązek wykonawcy robót budowlanych utrzymania czystości i porządku na terenie budowy, będące powtórzeniem norm ustawowych zawartych w art. 5 ust. 2 i 4 u.c.p.g. O naruszeniu delegacji ustawowej wynikającej z brzmienia art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. można mówić rozważając przepis § 7 ust. 2 zaskarżonej uchwały, wprowadzający nieprzewidziany ustawą dodatkowy obowiązek ustawienia pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów w granicy nieruchomości ("na nieruchomości, której służą") w miejscu zabezpieczonym przed zbieraniem się wody i błota oraz w § 7 ust. 3 uchwały poprzez zakreślenie terminu (częstotliwości), w jakim pojemniki powinny być poddawane czyszczeniu i myciu. Rada Gminy Głuchów z naruszeniem art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. w przepisie § 15 ust. 6 zaskarżonej uchwały nałożyła na właściciela zwierzęcia, właściciela nieruchomości bądź zarząd drogi obowiązek usunięcia martwych zwierząt nie dostrzegając, że wyłącznie do zadań własnych gminy należy zapewnienie zbierania, transport, i unieszkodliwianie zwłok bezdomnych zwierząt lub ich części oraz współdziałanie z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w tym zakresie i obowiązek ten wynika expressis verbis z przepisu rangi ustawowej - art. 3 ust. 2 pkt 15 u.c.p.g. Obciążenie zaś właścicieli nieruchomości obowiązkiem ponoszenia kosztów przeprowadzenia deratyzacji w § 18 ust. 4 uchwały świadczy o istotnym przekroczeniu zakresu art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., który nakłada na radę gminy wyłącznie obowiązek wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania, nie dając podstaw do regulowania kwestii odpłatności i nałożenia takiego obowiązku na podmioty prywatne. Problem ten był wielokrotnie akcentowany w judykaturze sądów administracyjnych, jak chociażby w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Łodzi z dnia 13 września 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 527/13 – Lex nr 1371123, Poznaniu z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 492/13 – Lex nr 1391056, Olsztynie z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 368/13 – Lex nr 1390160). W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisów § 137 i § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" nie może stanowić podstawy do oceny legalności miejscowych aktów normatywnych. Zarzut naruszenia "Zasad techniki prawodawczej" ma charakter jedynie wtórny wobec faktu, że nastąpiło przekroczenie delegacji ustawowej (poprzez definiowanie pojęć), czy też wkroczenie w kompetencje ustawodawcy (poprzez modyfikowanie definicji ustawowych). Podsumowując sąd mając na względzie zakres i wagę stwierdzonych naruszeń prawa, którym przypisać należy cechę istotności, uznał, że uchwała w zaskarżonej części dotknięta jest wadą nieważności. Wobec powyższego sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. W trybie art. 152 p.p.s.a. sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie 1 do dnia uprawomocnienia się wyroku. a.tp. |
||||