II SA/Po 653/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-12	
Data wpływu	2025-09-01	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Paweł Daniel /przewodniczący/
Robert Talaga /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 1283; art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 8 ust. 1, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 ust. 1-2, art. 41; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga (sprawozdawca) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego i zasiłku celowego zwrotnego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 17 lutego 2025 r. nr [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7 pkt 5, 6 art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 i 2, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2024 poz. 1283 i zm. dalej jako u.p.s.) w związku z § 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków na posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (tj. Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2023r. poz. 3590 dalej jako uchwała RM) § 1 pkt 1 lit. A Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2024r., poz. 1044) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 572 dalej k.p.a.) odmówił G. M. (dalej jako skarżąca lub strona) przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, celowego socjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na miesiąc styczeń 2025r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskiem 31 grudnia 2024 r. G. M. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie pomocy finansowej na miesiąc styczeń 2025 r. w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, przeznaczonych na żywność w wysokości [...] zł, leki i leczenie w wysokości [...] zł, drobne naprawy w wysokości [...] zł, opał w wysokości [...] zł, bieliznę i obuwie w wysokości [...] zł, szkody w wysokości [...].

W dniu 6 lutego 2025 r. organ I instancji przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy w celu ustalenia aktualnej sytuacji życiowej i materialnej strony. Na jego podstawie ustalono, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą długotrwale chorującą oraz posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane na stałe. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, która w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. listopadzie 2024r. wynosiła [...] zł oraz środki uzyskane z pożyczki gotówkowej w wys. [...] zł (kwota pożyczki tj. [...] zł rozliczona na 12 miesięcy). Tak obliczony dochód wyniósł [...] zł i przekracza kryterium dochodowe o kwotę [...]zł.

Odmowa przyznania stronie wnioskowanych zasiłków została oparta na ustaleniu, że skarżąca nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. W pierwszej kolejności organ stwierdził, iż miesięczny dochód strony w wysokości [...] zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s., a także progi dochodowe wynikające z uchwały RM. Z tego względu strona nie kwalifikowała się do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. Mimo przekroczenia kryterium dochodowego organ rozważył możliwość przyznania świadczeń w trybie art. 41 u.p.s., jednak uznał, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Zdaniem organu sytuacja życiowa strony nie ma charakteru nadzwyczajnego ani wyjątkowego w stopniu uzasadniającym zastosowanie uznania administracyjnego, a zgłaszane potrzeby nie odbiegają istotnie od sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc społeczną. Organ wskazał ponadto, że strona dysponuje własnymi zasobami w postaci emerytury, środków uzyskanych z pożyczki oraz majątku w postaci domu z nieruchomością gruntową, które mogą zostać wykorzystane do poprawy jej sytuacji materialnej, w szczególności poprzez wynajem części nieruchomości bądź jej sprzedaż. W ocenie organu strona nie wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb przy wykorzystaniu posiadanych środków i majątku. W odniesieniu do wniosku o dofinansowanie kosztów leków i leczenia organ stwierdził, że strona nie przedłożyła niezbędnych dowodów potwierdzających zasadność i konieczność ponoszenia wskazanych wydatków, w szczególności zaświadczeń lekarskich. Przedstawione wyceny leków nie pozwalały na obiektywną ocenę potrzeb zdrowotnych, a organ nie był uprawniony do samodzielnej weryfikacji zasadności leczenia bez opinii lekarza.

Odnosząc się do pozostałych żądań organ uznał, że potrzeby takie jak zakup bielizny i obuwia mogą zostać zaspokojone przez stronę we własnym zakresie przy racjonalnym gospodarowaniu dochodem, natomiast wydatki na remonty i naprawy nieruchomości nie mieszczą się w pojęciu "niezbędnych potrzeb bytowych" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie służą bezpośrednio zabezpieczeniu życia lub zdrowia, lecz podniesieniu standardu zamieszkania.

Organ podkreślił również, że strona od lat korzystała z pomocy społecznej, nie podejmując jednocześnie działań zmierzających do trwałej poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej i finansowej, co pozostaje w sprzeczności z zasadą współdziałania beneficjenta z organami pomocy społecznej. Wskazano przy tym, że świadczenia z pomocy społecznej mają charakter subsydiarny i doraźny, a ich celem jest wsparcie w przezwyciężaniu trudności życiowych, a nie stałe wyręczanie beneficjentów w zaspokajaniu wszystkich potrzeb.

Wreszcie organ uznał, że żądanie wypłaty kwoty [...]zł tytułem odszkodowania nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb bytowych i pozostaje poza zakresem kompetencji organów pomocy społecznej, wskazując jednocześnie, że ewentualne roszczenia odszkodowawcze mogą być dochodzone na drodze cywilnoprawnej. W konsekwencji organ nie znalazł podstaw do przyznania stronie wnioskowanych świadczeń.

W odwołaniu G. M. podniosła zarzuty dotyczące licznych uchybień po stronie organu pierwszej instancji, w tym naruszeń terminów, powierzchownego rozpoznania sprawy oraz niewłaściwego sposobu traktowania jej osoby.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 24 czerwca 2025 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a odmowa przyznania pomocy finansowej była uzasadniona z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego oraz brak szczególnie uzasadnionych okoliczności przemawiających za przyznaniem świadczeń w trybie uznaniowym.

Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, iż strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą długotrwale chorującą i legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, jednak jej sytuacja dochodowa nie spełnia ustawowych kryteriów uprawniających do przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło, że miesięczny dochód strony w wysokości [...] zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, wynoszące [...] zł, co samoistnie wyklucza możliwość przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 tej ustawy.

Odnosząc się do sposobu ustalenia dochodu, Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo zastosował definicję dochodu wynikającą z art. 8 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którą dochodem jest każdy faktycznie uzyskany przychód, niezależnie od źródła i tytułu jego uzyskania. W konsekwencji zasadnie zaliczono do dochodu strony zarówno świadczenie emerytalne z ZUS, jak i środki uzyskane z pożyczki gotówkowej, rozliczonej w formie miesięcznych rat.

Kolegium wyjaśniło następnie, że mimo przekroczenia kryterium dochodowego zasadnie rozważono możliwość przyznania świadczeń w trybie art. 41 u.p.s. Jednak w ocenie Kolegium w sprawie nie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w tym przepisie. Podkreślono, że sytuacja strony, choć trudna, nie ma charakteru nadzwyczajnego ani wyjątkowego, nie jest wynikiem nagłych, nieprzewidywalnych zdarzeń i nie odbiega w sposób istotny od sytuacji wielu innych osób korzystających z pomocy społecznej. Kolegium zaakceptowało także stanowisko organu I instancji, że strona dysponuje własnymi zasobami finansowymi i majątkowymi, w tym stałym świadczeniem emerytalnym, środkami z pożyczki oraz nieruchomością, które potencjalnie mogą zostać wykorzystane w celu poprawy jej sytuacji materialnej. W ocenie Kolegium brak było podstaw do uznania, że strona wyczerpała własne możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, co jest warunkiem udzielenia pomocy o charakterze subsydiarnym.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że część wskazywanych potrzeb – takich jak zakup bielizny i obuwia – może zostać zaspokojona przez stronę we własnym zakresie, natomiast wydatki na remonty i naprawy nieruchomości nie mieszczą się w pojęciu niezbędnych potrzeb bytowych w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. W zakresie kosztów leczenia i zakupu leków Kolegium wskazało, że strona nie przedłożyła wymaganych dowodów, w szczególności dokumentacji medycznej potwierdzającej konieczność ponoszenia tych wydatków, co uniemożliwiało pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Kolegium uznało również za trafne stanowisko organu I instancji, że żądanie wypłaty kwoty [...]zł tytułem odszkodowania nie mieści się w katalogu świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej i pozostaje poza zakresem właściwości organów pomocy społecznej, a ewentualne roszczenia w tym zakresie powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. M. wskazała, że nie zgadza się z decyzjami organów, które są dla niej krzywdzące, a postępowanie w sprawie prowadzone jest przewlekle. Skarżąca uważa, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej i oczekuje uzyskania pomocy od organu na objęte wnioskiem potrzeby.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie G. M. podtrzymała skargę i złożyła pismo opisujące jej sytuację przez złożeniem wniosku o uzyskanie wsparcia z pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zarówno procesowym, jak i z przepisami ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm., powoływanej w tekście jako: "u.p.s."), które stanowiły materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

Niniejsza sprawa dotyczy rozstrzygnięcia, w granicach którego odmówiono skarżącej przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego, celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na żywność na żywność w wysokości [...] zł, leki i leczenie w wysokości [...] zł, drobne naprawy w wysokości [...] zł, opał w wysokości [...] zł, bieliznę i obuwie w wysokości [...] zł oraz roszczenia odszkodowawcze w wysokości [...].

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).

Z art. 8 ust. 1 u.p.s. wynika zasada, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom lub rodzinom spełniającym odpowiednie kryteria dochodowe określone w tym przepisie, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91 u.p.s. Świadczeniami pieniężnymi z pomocy społecznej są zaś m.in. zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy (art. 36 pkt 1 lit. c) u.p.s.).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W myśl art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia celowego na ogólnych zasadach jest w świetle przepisów u.p.s. niemożliwe i kwestia ta nie podlega uznaniu organów. Wynika to wprost z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., który ustanawia kryterium dochodowe. I tak, w myśl tego przepisu, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" (kryterium dochodowe do 31 grudnia 2024 roku wynosiło [...] zł),

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" (kryterium dochodowe do 31 grudnia 2024 roku wynosiło [...] zł),

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające w sprawie prawidłowo wskazały, iż dochód Skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w grudniu 2024 r. przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do przyznania skarżącej zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s. Organ I instancji ustalił, że dochód skarżącej (prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe) z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czyli z listopada 2024 r., przekroczył kryterium dochodowe wynikające z u.p.s. Organ I instancji uwzględnił, że skarżąca w listopadzie 2024 r. uzyskała dochód z emerytury w wysokości [...] zł oraz uwzględnił środki uzyskane z pożyczki gotówkowej kwocie [...]zł (kwota pożyczki tj. [...] zł którą rozliczono na 12 miesięcy). Tak obliczony dochód wyniósł [...] zł i przekraczał kryterium dochodowe o kwotę [...]zł. Wobec tego brak było podstaw do przyznania zasiłku celowego uzależnionego od spełnienia kryterium dochodowego na podstawie art. 38 u.p.s. W tym względzie należy zaznaczyć, że kwestia zadłużenia skarżącej została uwzględniona przez organ pierwszej instancji przed ustaleniem spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego. Skarżąca powołuje się w tym względzie na własne wyliczenia kwestionując ustalenia organów przez pryzmat zdarzeń związanych z potrąceniami dokonywanymi przez ZUS za 2017 rok, które nie miały wpływu na wyliczenia organu pierwszej instancji zaakceptowane przez organ odwoławczy.

Rozpatrując możliwość przyznania zasiłku celowego na zakup żywności organy wskazały, że zgodnie z § 1 uchwały Nr [...] (i zm.) Rady Miasta [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy oraz wydatki na zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu na zakup posiłku lub żywności nie podlegają zwrotowi jeżeli dochód na osobę w przypadku samotnego gospodarstwa domowego nie przekracza 200% kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń z pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i dla jednoosobowego gospodarstwa wynosi ono do 31 grudnia 2024 r. 1552 zł (kryterium dochodowe od 01.01.2025 r. wynosi 2020 zł). W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. listopadzie 2024 r. dochód skarżącej wynosił [...] zł, a tym samym przekroczył wyżej wskazane kryterium dochodowe.

Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w sytuacji braku podstaw – ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego – do przyznania Skarżącej świadczenia w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 u.p.s zasadnie również oceniły, czy okoliczności sprawy uzasadniają rozważenie potrzeb Skarżącej w kategoriach specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, o których mowa w art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1), a także zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2).

Sąd wyjaśnia, że przepis ten przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, względnie zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie art. 41 u.p.s. nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu przywołanego przepisu to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, czy tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ale do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). O tym, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy.

Specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.

Zdaniem Sądu decyzja odmawiająca przyznania pomocy finansowej (na leki i leczenie, odzież i obuwie, żywność, drobne naprawy, opał) nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozpoznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań. Rozpoznając wniosek organ obowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną wnioskodawczyni, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin, często bez żadnego dochodu, zgłaszających się w tym samym czasie po pomoc na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych. Osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą zatem liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, gdyż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie tej pomocy. Zwłaszcza, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, które muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia.

Wskazywana przez G. M. sytuacja życiowa (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony stabilna z uwagi na posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), nie jest sytuacją, która może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Jakkolwiek charakter zgłaszanych potrzeb w postaci zakupu leków, zakupu ubrań, opału, drobnych napraw wiąże się z zaspokojeniem potrzeb bytowych skarżącej, niemniej sytuacja Skarżącej jest w swoisty sposób stabilna, albowiem skarżąca pobiera emeryturę oraz od dłuższego czasu korzysta z pomocy opieki społecznej, choć nie w tak dużym stopniu jak tego oczekuje. W tym miejscu należy też podkreślić, że nie jest tak, że organ w ogóle lekceważy potrzeby skarżącej. Sądowi wiadomym jest z innych spraw toczących się przed tutejszym Sądem i na co zwróciły również uwagę organy, iż skarżąca otrzymuje regularnie pomoc.

Pokreślenia wymaga, że przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Tym niemniej, jak słusznie zauważyły organy rozstrzygające w sprawie, skarżąca ma możliwość zaspokojenia swoich potrzeb.

Gdy chodzi o konkretne potrzeby wyspecyfikowane we wniosku o pomoc celową, to wskazać należy, że dopuszczalna była odmowa udzielenia pomocy na zakup leków. Wprawdzie G. M. powoływała się na wycenę leków, to jednak nie umotywowała potrzeby medycznej ich przyjmowania np. poprzez przedstawienie dokumentacji medycznej i recept. Najważniejsze jest to, że zakup leków mógłby być rozważany w kategoriach specjalnego zasiłku celowego, gdy tymczasem okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, iż pokrycie wskazanej potrzeby jawi się jako szczególnie uzasadniony przypadek. Skarżąca żadnych okoliczności, które podpadałyby pod art. 41 u.p.s., nie przedstawiła. Nie udokumentowała również potrzeb związanych z leczeniem.

W kwestii środków finansowych na zakup odzieży i obuwia zasadnie wskazano, że sukcesywnie zakupując odzież oraz gospodarując racjonalnie posiadanym dochodem skarżąca jest w stanie zaspokoić własnymi możliwościami wskazaną potrzebę. Zadaniem pomocy społecznej jest jedynie wspomaganie w działaniach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie zagwarantowanie stałego źródła utrzymania i bezwarunkowego zaspokajania wszystkich żądań wnioskodawców. Ta sama argumentacja znajduje zastosowanie do kosztów opału, które skarżąca jest w stanie uiścić racjonalnie gospodarując własnym budżetem.

Odnośnie kosztów "drobnych napraw" Sąd uznał za zasadne przywołanie trafnej argumentacji organu I instancji, że skarżąca nie wykorzystuje wszystkich możliwości w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko przedstawione w decyzjach, że samotne utrzymywanie dużego domu nakazuje rozważyć możliwość jego wynajęcia lub sprzedaży i w to miejsce zakupu odpowiedniego dla skarżącej lokalu mieszkalnego. Kontrastując fakt dysponowania przez skarżącą znacznym majątkiem w postaci posiadanej nieruchomości z celami instytucji pomocy społecznej, Sąd uznaje za konieczne wskazanie, że nie można za uzasadnione społecznie i prawnie dopuszczalne uznać przejęcia przez państwo na siebie wszystkich kosztów utrzymania skarżącej, w szczególności w sytuacji, gdy Skarżąca może podjąć działania, które mogą poprawić jej sytuację życiową i majątkową. Zadaniem pomocy społecznej, jako subsydiarnej działalności państwa oraz samorządu, nie jest sfinansowanie wszystkich potrzeb wnioskodawcy, a jedynie udzielenie wsparcia, limitowanego możliwościami finansowymi organu.

Jako zupełnie bezzasadne Sąd uznał żądania skarżącej dotyczące przyznania jej zadośćuczynienia w wysokości [...] zł. Jest to żądanie w sposób jaskrawy i bezdyskusyjny wykraczające poza zakres niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu przepisów zasiłkowych.

Jednocześnie Sąd dostrzega, że w związku z zamianą ogrzewania z gazowego na cieplik na posesji skarżącej kwestie dotyczące piecy gazowych były rozpoznawane przed sądami powszechnymi, co przyznała ona sama w złożonym piśmie procesowy. Przytoczone okoliczności nie miały bezpośredniego wpływu na ustalenia dokonane przez organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak wynika z nich, że skarżąca korzysta z ogrzewania opartego na dostarczaniu gorącej wody z elektrociepłowni do budynku mieszkalnego, co w istocie pozbawiło zasadności wniosek skarżącej o uzyskanie zasiłku na opał w kwocie [...]zł. Poza zakresem rozpoznawanej sprawy pozostawała również kwestia wynagrodzenia jej krzywd rzutujących na jej rodzinę w związku z nieprawidłowym rozumieniem intencji skarżącej przez MOPR w 2010 roku. Podobnie poza zakresem rozpoznawanej sprawy pozostaje kwestia potrącenia komorniczego związanego z nieprzyjęciem skarżącej do szpitala oraz nierozpatrzonego (według skarżącej) odwołania od decyzji ZUS z 2010 roku.

Reasumując, Sąd nie przeczy, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, jednak wobec uzyskiwanych dochodów i posiadanego majątku nie można dopatrzeć się, aby znajdowała się ona w okolicznościach szczególnie dotkliwych, które uzasadniałyby przyznanie jej świadczeń wymienionych w zaskarżonej decyzji. Stanowisko organów co do tego, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", zostało odpowiednio umotywowane. Decyzja odmowna została należycie uzasadniona i rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się przy tym jakichkolwiek uchybień w przeprowadzonym postępowaniu.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.