Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), sędzia WSA (del.) Anna Szymańska, Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 633/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 lipca 2022 r. nr SKO.41/2777/LI/2022 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2022 r., II SA/Lu 633/22, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] w K. (dalej Stowarzyszenie) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej SKO) z dnia 21 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Stowarzyszenie wniosło do WSA w Lublinie skargę na postanowienie SKO z dnia 21 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 17 maja 2022 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy na realizację inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem do obsługi i infrastrukturą towarzyszącą, na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...] obręb K., Gmina K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Sąd wskazał, że przedmiotem sprawy jest odmowa dopuszczenia Stowarzyszenia jako organizacji społecznej do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem do obsługi i infrastrukturą towarzyszącą. Zdaniem Stowarzyszenia, jego udział w tym postępowaniu uzasadniony jest celami statutowymi organizacji oraz faktem, że ten sam organ w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, wobec tego samego brzmienia statutu Stowarzyszenia, poprzednio uznał Stowarzyszenie za stronę postępowania. Stanowiska tego nie podzieliły organy administracji, co w ocenie Sądu było stanowiskiem prawidłowym.

W opinii Sądu organy prawidłowo dokonały wyważenia realizacji konkretnych celów statutowych organizacji społecznej jaką jest Stowarzyszenie oraz wymagania interesu społecznego. Stowarzyszenie nie wykazało w swoim wniosku istnienia konkretnego związku pomiędzy jego celami statutowymi, a przedmiotem postępowania, który uzasadniałby jego udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że do celów statutowych Stowarzyszenia należy m.in. branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń; informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi; prowadzenie innych form działalności mających na celu wykonanie zadań wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej i statutu. Zdaniem Sądu brak jest merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z powołanymi celami statutowymi Stowarzyszenia, które obejmują - jak wyżej wskazano - udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń, informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi. Brak jest związku pomiędzy zakresem działalności Stowarzyszenia a przedmiotem postępowania w analizowanej sprawie.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosło Stowarzyszenie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez błędne oddalenie skargi i przyjęcie przez Sąd administracyjny w ślad za organami instancyjnymi, iż skarżący nie ma prawa działać w toku postępowania administracyjnego na prawach strony wobec treści celów regulaminowych, które tego rzekomo nie uzasadniają, jak również wobec faktu, że Wójt Gminy K. w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej toczącego się przed SKO (obecnie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego: II SA/Lu 242/22) w tym samym stanie faktycznym i prawnym, wobec tego samego brzmienia regulaminu skarżącego, poprzednio uznał skarżącego za stronę postępowania, a obecnie działając w sposób odmienny, nie respektując poprzednio wydanej decyzji w przedmiocie udziału w postępowaniu, orzekł w sposób odmienny, czym naruszył ww. przepisy, a co nietrafnie zaakceptował Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, NSA nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia Sąd I instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a., bowiem oddalił skargę Stowarzyszenia, pomimo że dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu uzasadnione było jego celami statutowymi, przy czym Wójt Gminy K. uprzednio dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.

Stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, do celów statutowych Stowarzyszenia należy m.in. branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń; informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi; prowadzenie innych form działalności mających na celu wykonanie zadań wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej i statutu. Brak jest zatem merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG ze wskazanymi wyżej celami statutowymi Stowarzyszenia. Nie ma bowiem związku pomiędzy zakresem działalności Stowarzyszenia a przedmiotem postępowania dotyczącego warunków zabudowy. Akceptując stanowisko organu administracyjnego Sąd I instancji nie naruszył art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

WSA nie naruszył też art. 8 § 2 k.p.a. W myśl tego unormowania, organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. To, że w innej sprawie ten sam organ dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu, nie oznacza, że organ ten z tego powodu zobligowany był do dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w innej sprawie. Abstrahując od tego, czy uprzednie dopuszczenie do udziału w sprawie było prawidłowe i czy miało miejsce w sprawie prowadzonej w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podkreślić trzeba, że jednokrotne dopuszczenie do udziału w sprawie to nie jest utrwalona praktyka rozstrzygania spraw.

W konsekwencji powyższego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ administracyjny nie naruszył też art. 7 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skoro w sprawie nie było podstaw do stosowania art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a., to nie można organowi przypisać naruszenia art. 7 k.p.a.

W tym stanie rzeczy oddalenie skargi stosownie do art. 151 p.p.s.a. przez Sąd I instancji było prawidłowe.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.