Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący M.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2010 r.

Jednocześnie, w ww. piśmie, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, iż cała rodzina pozostaje na utrzymaniu jego żony nauczycielki. Skarżący na skutek prowadzonych kilku postępowań z tytułu zobowiązań podatkowych ma zablokowane wszystkie aktywa finansowe. Konieczność natychmiastowego wykonania decyzji spowodowałby bardzo dotkliwe skutki dla całej rodziny, zagrażając jej egzystencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd.

Po drugie, stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ponadto podkreślić należy, że postępowanie w zakresie wstrzymania wykonania nie dotyczy legalności zaskarżonego aktu. W związku z powyższym za niedopuszczalne uznać należy odwoływanie się do merytorycznych argumentów o zgodności z przepisami prawa tego aktu.

Przy rozpoznawaniu wniosku w przedmiocie wstrzymania należy również wziąć pod uwagę rozważania zwarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I FZ 515/13, w którym wskazano, że w interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie stoi jednakże powyższe na przeszkodzie uwzględnieniu przez Sąd rozpoznający wniosek o ww. przedmiocie informacji wynikających z akt sprawy (pośrednio wywieść można taki zakres oceny z art. 61 § 4 p.p.s.a.), w szczególności, gdy jak sprawie, były one już przedmiotem analizy Sądu podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak podkreślił bowiem NSA w ww. postanowieniu: "Jakkolwiek przy tym przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, to jednak bez wątpienia sytuacja finansowa strony wnioskującej o tę ochronę rzutuje na ocenę ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, na co również zasadnie zwrócono uwagę w zażaleniu. Zdaniem Sądu odwoławczego w sytuacji, gdy stan majątkowy strony jest tego typu, że uzasadnia pomoc materialną Skarbu Państwa (w postaci zwolnienia od kosztów sądowych), można ze znacznym prawdopodobieństwem uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego środków utrzymania, zwłaszcza gdy uwzględni się wartość egzekwowanej należności (...). Taka sytuacja postrzegana jest w orzecznictwie jako (potencjalna) szkoda uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zob. np. post. NSA z 26 marca 2010 r., II FZ 51/10, CBOSA). W związku z powyższym zawarte w skardze (wniosku) twierdzenie, że wykonanie decyzji może skutkować nieodwracalnymi skutkami nie tylko dla majątku skarżącego (...), ale i dla niego samego, należy uznać w okolicznościach sprawy za wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 Ppsa.".

Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.

Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w omawianym stanie sprawy automatycznie skutki wskazane we wniosku, tj. zagrozi egzystencji skarżącego i jego rodziny. Skarżący we wniosku nie wykazał w przekonujący sposób, dlaczego Sąd winien uznać, że jej wykonanie spowoduje wskazanie przez nią zagrożenie.

Na rozstrzygnięcie Sądu miały wpływ, także dane, które zostały zgromadzone w toku postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. odmawiającym przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W toku ww. postępowania skarżący wbrew zobowiązaniu nie przedłożył dokumentów potwierdzających brak dochodów (stratę) z prowadzonej działalności gospodarczej (swojej i żony), nie podał liczby obecnie posiadanych lokali użytkowych i mieszkań oraz wysokości uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, nie przedłożył wyciągów rachunków bankowych (swoich i żony), nie wykazał ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, nie wyjaśnił również w jaki sposób i przez kogo jest wykorzystywana działka rolna o pow. [...] ha co w konsekwencji zadecydowało o braku podstaw do udzielenia prawa pomocy.

Zbadane materiały obrazujące stan finansowy i majątkowy skarżącego, nie uprawdopodobniły okoliczności pozwalających Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Mając na uwadze powyższe, zachodzi podstawa do uznania, że skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki i dlatego, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.