Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku Ł. P. o wymierzenie grzywny Rektorowi Niepublicznej Wyższej Szkoły Medycznej we Wrocławiu za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Rektorowi Niepublicznej Wyższej Szkoły Medycznej we Wrocławiu grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); II. zasądzić od Rektora Niepublicznej Wyższej Szkoły Medycznej we Wrocławiu na rzecz wnioskodawcy kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 19 maja 2026 r. Ł. P., zastępowany przez pełnomocnika, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), wniósł o wymierzenie Rektorowi Niepublicznej Wyższej Szkoły Medycznej we Wrocławiu grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi na bezczynność Rektora Niepublicznej Wyższej Szkoły Medycznej we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Powołując się na art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.), wskazał na przekroczenie 15 dniowego terminu na przekazanie skargi sądowi, co uzasadnia żądanie wymierzenia grzywny w wysokości 2.000 zł. Wnosił także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w dniu 21 kwietnia 2026 r. złożył w organie kierowaną do Sądu skargę w przedmiocie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 31 marca 2026 r. Do wniosku załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem: odpis skargi z adnotacją jej wpływu do organu w dniu 21 kwietnia 2026 r. oraz kopię wniosku z 31 marca 2026 r. adnotacją złożenia go w organie w dniu 31 marca 2026 r.

Stwierdzał, że obowiązkiem organu, wynikającym z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. było przekazanie skargi Sądowi w terminie 15 dni wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami oraz odpowiedzią na skargę. Obowiązku tego organ nie dopełnił pomimo upływu terminu w dniu 6 maja 2026 r., co więcej nadal nie realizuje obowiązków wynikających z ww. przepisu. Skarżący podważał brak wiedzy organu świadczącego usługi edukacyjne o treści ww. przepisu. Mając na uwadze istotne naruszenie przepisu w sprawie dotyczącej prawa rangi konstytucyjnej i prawa do sądu, także wywodzącego się tej podstawy uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony, a mając na względzie status publiczny podmiotu zobowiązanego także wnioskowaną kwotę grzywny.

W dniu 2 czerwca 2026 r., działając na wezwanie Sądu, organ złożył odpowiedź na wniosek domagając się jego oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniał, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie wynikało z opieszałości, ale z przyczyn obiektywnych i niezależnych od organu. Pomiędzy skarżącym a organem była prowadzona korespondencja dotycząca udostępnienia żądanej dokumentacji i konieczności jej uporządkowania, a także wysokości należności za najem. W piśmie organ wskazał na korespondencję, w tym pismo z dnia 12 maja 2026 r., w którym zwracał się do strony o rozważanie wycofania skargi powołując się na charakter żądanych informacji niestanowiących informacji publicznej. Powołując się na art. 54 § 2 p.p.s.a. organ wyjaśniał, że termin na przekazanie skargi sądowi wynosi 30 dni a nie 15 jak wywodzi skarżący. Wskazywał również, że opóźnienie w przekazaniu skargi wynikało z wniosku z dnia 12 maja 2026 r. o wycofanie skargi przez stronę. Nadto organ stwierdzał, że skarżący jest współwłaścicielem budynku wynajmowanego na cele kształcenia i ma inne możliwości prawne uzyskania żądanych informacji. Końcowo informował, że skarga strony została w dniu 2 czerwca 2026 r. przekazana Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w związku z czym ustał stan bezczynności w przekazaniu skargi.

Tego samego dnia do tut. Sądu wpłynęła skarga z dnia 21 kwietnia 2026 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Skargę zarejestrowano pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 528/26.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie.

Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zatem w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do przepisu art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.

Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi bezwzględny obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Treścią wskazanego obowiązku jest przekazanie sądowi: 1) skargi wniesionej przez stronę skarżącą; 2) odpowiedzi organu na skargę; 3) kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych sprawy.

Z kolei celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji publicznej ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji jak i przez inne organy administracji publicznej. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r., Nr 1, poz. 2 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Przedstawiony pogląd ma uzasadnienie w orzecznictwie, w szczególności przywołać tu trzeba orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OZ 188/23 (dostępne w CBOSA).

Przy czym powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Jak wskazano w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej organ przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.

W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność organu została złożona w dniu 21 kwietnia 2026 r.- w tej dacie wpłynęła do organu. Zatem winna być przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią i kompletnymi aktami sprawy najpóźniej w dniu 6 maja 2026 r., a organ uczynił to dopiero dnia 2 czerwca 2026 r. (data wpływu do tut. Sądu rzeczonej skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi) Obowiązek ten został zatem wypełniony z przekroczeniem ustawowego, obligatoryjnego terminu, dopiero po wezwaniu Sądu.

Niedopełnienie wskazanych obowiązków, stosownie do powołanego na wstępie art. 55 § 1 p.p.s.a., wywołuje skutek w postaci możliwości orzeczenia o wymierzeniu grzywny, co następuje jak już wskazano na wniosek strony. Przy czym grzywna ta ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny. Jej celem jest dyscyplinowanie organu oraz sankcja za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne sprawy Sąd uznał wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za uzasadniony. Określając jej wysokość na kwotę 100 zł Sąd miał na uwadze opisaną postawę organu oraz treść wniosku, status organu i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność). Istotny był w szczególności fakt, że niezwłocznie po wezwaniu Sądu organ dopełnił obowiązków wynikających z powołanych przepisów przedkładając skargę, odpowiedź na nią i akta sprawy. Nadto Sąd wziął pod uwagę także fakt, że zasadniczym i podstawowym zadaniem organu jest realizacja funkcji edukacyjnej, co wpływa na sposób jego organizacji i specjalizację zatrudnionych pracowników.

Jednocześnie odnosząc się do argumentacji podanej w odpowiedzi na wniosek trzeba wskazać, że wbrew wypowiadanym tam argumentom polemika ze stroną, czy wezwanie do cofnięcia skargi nie wpływają w żaden sposób na realizację obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Zatem nie stanowią usprawiedliwienia dla opieszałości organu w realizacji prawem nałożonych czynności.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wymierzył grzywnę, orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia,

na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.