![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania, Podatkowe postępowanie, Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, II FSK 1428/17 - Wyrok NSA z 2019-04-10, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II FSK 1428/17 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2017-05-29 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Alicja Polańska /sprawozdawca/ Anna Dumas Jolanta Sokołowska /przewodniczący/ |
|||
|
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania | |||
|
Podatkowe postępowanie | |||
|
I SA/Rz 903/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2017-01-19 | |||
|
Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny | |||
|
Dz.U. 2018 poz 1302 art. 185, art. 187 par. 1, art. 203 pkt 2, art. 205 par. 2, art. 209, art. 269 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2015 poz 613 art. 21 par. 1 pkt 2, art. 68 par. 1, art. 68 par. 2 pkt 2, art. 70 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. 1998 nr 144 poz 930 art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 2, art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 1d, art. 21 ust. 1e, art. 21 ust. 1f, art. 21 ust. 2, art. 21 ust. 2 pkt 2, art. 21 ust. 4 Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Dz.U. 2000 nr 14 poz 176 art. 27 ust. 1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 903/16 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2) zasądza od W. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 6400 (słownie: sześć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. |
||||
|
Uzasadnienie
| UZASADNIENIE | | | |Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 903/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę W. S. (S.) na decyzję | |Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przychodu z działalności gospodarczej za 2010 r. | |i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 17 marca 2016 r. nr [...]. | |Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że skarżący osiągnął w roku 2010 przychód z działalności gospodarczej w zakresie | |wydobycia kruszywa i przewozu ładunków związanych z jego wydobyciem oraz przychód z działalności usługowej w zakresie robót budowlanych i | |oznakowania dróg. Ww. decyzją z dnia 17 marca 2016 r. organ kontroli skarbowej określił podatnikowi przychód z działalności gospodarczej za 2010 | |r. w wysokości 1 058 879,15 zł, w tym niezewidencjonowany przychód w wysokości 521 880 zł oraz zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych| |za 2010 r. w wysokości 172 803 zł, w tym od niezewidencjonowanego przychodu w wysokości 143 327 zł. Organ stwierdził, że dostawy towarów na | |łączną wartość netto 521 880 zł, udokumentowane fakturami wystawionymi i zaliczonymi przez podatnika do przychodu w 2011 r., wystąpiły w 2010 r.| |W ocenie organu, podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania. Jednocześnie stwierdzono, że | |zaistniały przesłanki do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania na podstawie art. 23 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. | |Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.); dalej: "O.p.". Do wyliczenia niezewidencjonowanego przychodu przyjęto wartość przychodu | |wynikającą z faktur wystawionych przez podatnika w 2011 r., a stanowiącą przychód roku 2010 w kwocie łącznej 521 880 zł. | |W wyniku uwzględnienia odwołania podatnika od decyzji organu kontroli skarbowej, ww. decyzją z dnia 26 sierpnia 2016 r. organ odwoławczy uchylił | |zaskarżoną decyzję i określił przychód z działalności gospodarczej za 2010 r. w wysokości 1 052 080,46 zł, w tym niezewidencjonowany przychód w | |wysokości 521 880 zł, oraz zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2010 r. w wysokości 172 330 zł, w tym od niezewidencjonowanego | |przychodu w wysokości 143 326 zł. | |W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnicy, którzy są opodatkowani w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, są | |obowiązani posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów, prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję | |wyposażenia oraz, odrębnie za każdy rok podatkowy, ewidencję przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym | |podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. z 1998 r. Nr 144, poz. 930 ze zm.); dalej: "u.z.p.d.o.f.". | |Artykuł 17 ust. 1 u.z.p.d.o.f. stanowi, że w przypadku, m.in. nieprowadzenia ewidencji lub prowadzenia jej niezgodnie z warunkami wymaganymi do | |uznania jej za dowód w postępowaniu podatkowym, organ podatkowy określi wartość niezewidencjonowanego przychodu, w tym również w formie | |oszacowania, i określi od tej kwoty ryczałt zgodnie z ust. 2 (pięciokrotność stawek, które byłyby zastosowane do przychodu w przypadku jego | |ewidencjonowania; ryczałt ten nie może być wyższy niż 75% przychodu). | |Organ odwoławczy podkreślił, że organ kontroli skarbowej zasadnie za wartość niezewidencjonowanego przychodu przyjął kwoty wynikające z faktur | |wystawionych przez podatnika w 2011 r. (za dostawy faktycznie w całości dokonane w 2010 r.), a stanowiące przychód 2010 r. w kwocie łącznej 521 | |880 zł. | |W skardze na decyzję organu odwoławczego podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.| |naruszenie: | |a) art. 17 ust. 1 i ust. 2, art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a u.z.p.d.o.f. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i, w konsekwencji - określenie od | |kwoty 521 880 zł ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych według stawki 27,5 %, tj. od domniemanych przychodów prawidłowo wykazanych w księgach | |2011 r., z naruszeniem zasady określonej w art. 2a O.p.; | |b) przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.z.p.d.o.f. w związku z art. 68 §1 O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na | |uznaniu, że nie doszło do przedawnienia, w sytuacji, gdy wydana decyzja ma charakter decyzji konstytutywnej i, jako kreująca zobowiązanie | |podatkowe, musi zostać doręczona podatnikowi przed upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy i to na | |organie podatkowym ciąży obowiązek ustalenia wszelkich danych niezbędnych do wydania decyzji sankcyjnej, a nadto, że dopiero ostateczna decyzja | |ustalająca powoduje powstanie zobowiązania podatkowego; | |c) art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że przychody wykazane w | |fakturach wystawionych w 2011 r. dotyczą przychodów należnych w 2010 r. pomimo, że dokonano dostaw brakującego towaru (pospółki) na podstawie | |dowodów WZ-rekompensata w 2011 r., obligującego podatnika do wystawienia faktur VAT sprzedaży w 2011 r., a nie w 2010 r.; | |d) art. 120, art. 121 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej poprzez prowadzenie przez organ | |odwoławczy, a uprzednio przez organ kontroli skarbowej, postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych; | |e) art. 122, art. 180 § 1 i § 2, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej poprzez brak | |wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz art. 127 O.p. poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego| |przez organ odwoławczy, tj. nieprzeprowadzenie badania ksiąg, pomimo ich przedłożenia; | |f) art. 233 § 2 O.p. poprzez niewskazanie okoliczności faktycznych, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz naruszenie prawa | |proceduralnego, tj.: art. 2a, art. 21 § 1, art. 23 § 2, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 127, art. 144, art. 180, art.181, | |art. 187, art. 188, art. 191, art. 193, art. 199, art. 200 § 1, art. 210 § 4 O.p. poprzez nierozstrzygnięcie występujących wątpliwości na korzyść| |podatnika wynikających z zastosowania art. 17 ust. 1 u.z.p.d.o.f.; określenie zobowiązania podatkowego na podstawie zgromadzonych dowodów, pomimo| |przedłożenia ksiąg podatkowych (ewidencji przychodów) i, w związku z tym - nieprzeprowadzenie badania ksiąg i nieustalenie czy księgi są | |rzetelne; niedążenie do poznania prawdy obiektywnej; dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego; wadliwą i zarazem powierzchowną | |ocenę zebranego materiału dowodnego, która nie czyni zadość wymogowi wyczerpującego jego rozpatrzenia; wadliwe sporządzenie uzasadnienia | |zaskarżonej decyzji, niezawierającego podania przyczyn odmówienia wiarygodności dowodom przemawiającym na korzyść podatnika, bez podania jakie | |dowody przemawiają za tezą, że faktury VAT dokumentujące sprzedaż, które w sposób rzetelny zostały wykazane do przychodów 2011 r., należało | |rozpoznać do obowiązku podatkowego w 2010 r.; rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, która w sprawie przybrała cechy oceny dowolnej; | |bezzasadną odmowę wiarygodności przedłożonych dowodów WZ-rekompensata; nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów z przesłuchań strony, świadków | |czy innych dowodów, które pozwoliłyby na rzetelne i bezstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy; brak doręczenia postanowienia organu | |kontroli skarbowej o wyznaczeniu kontrolowanemu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego; | |niedoręczenie decyzji organu odwoławczego. | |Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu kontroli skarbowej w całości oraz o zasądzenie zwrotu | |kosztów postępowania. | |Sąd pierwszej instancji - powołując przepisy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z | |2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718); dalej: "p.p.s.a." - wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zachodzą podstawy do | |stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. | |Przywołując brzmienie art. 17 u.z.p.d.o.f. oraz odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II FSK| |34/14, sąd wyjaśnił, że uregulowanie zawarte w art. 17 u.z.p.d.o.f. ma charakter sankcyjny. Ryczałt jest bowiem nakładany wedle podwyższonej | |stawki podatku. Stawka ta ma charakter sankcji za nieujawnienie podstawy opodatkowania i niezapłacenie przez to w odpowiednim terminie należnego | |zobowiązania podatkowego. Przepisy u.z.p.d.o.f. nie dają podatnikowi podatku zryczałtowanego podstawy do zastosowania sankcyjnej stawki w sposób| |samoistny. Przyjęcie takiej stawki nie wynika więc z mocy samego prawa i uwarunkowane jest wydaniem stosownego rozstrzygnięcia przez organ | |podatkowy. Podatnik samodzielnie rozliczający się w formie opodatkowania zryczałtowanego zobowiązany jest stosować stawki podstawowe, określone w| |art. 12 u.z.p.d.o.f., niższe od przewidzianych w art. 17 u.z.p.d.o.f. Według sądu, decyzja wydawana na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 2 | |u.z.p.d.o.f. ma charakter konstytutywny. Zastosowanie podwyższonej stawki nie wynika z mocy samego prawa i jest uwarunkowane wydaniem i | |doręczeniem rozstrzygnięcia przez organ podatkowy. Z literalnego brzmienia art. 17 ust. 1 u.z.p.d.o.f. wynika wprawdzie, że to organ podatkowy | |określa zobowiązanie, jednak oczywiste jest, że jest ono inne niż to, do którego zapłaty zobowiązany był podatnik. Według sądu, w literaturze i | |orzecznictwie uważa się, że o charakterze decyzji podatkowej (konstytutywna, czy deklaratoryjna) nie decyduje przyjęta w przepisach konwencja | |językowa, czyli posługiwanie się sformułowaniami "ustalenie", czy też "określenie" zobowiązania podatkowego. Decydujące znaczenie ma istota | |prawna podatku, natomiast nazwy decyzji "określająca" i "ustalająca" nie oddają różnic znaczeniowych między tymi decyzjami. Ustalenie z jakim | |rodzajem decyzji mamy do czynienia polega na analizie przepisów określających terminy jego płatności. Nadto, jeżeli zobowiązanie podatkowe może | |powstać wyłącznie w drodze wydania i doręczenia decyzji konstytuującej zobowiązanie i jego wysokość, to wówczas w odniesieniu do takiego | |zobowiązania wykluczona jest możliwość wydania decyzji deklaratoryjnej. Dlatego, według sądu, decyzja wydana na podstawie art. 17 u.z.p.d.o.f. ma| |charakter decyzji konstytutywnej, a konsekwencją tego jest konieczność jej doręczenia przed upływem 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w | |którym powstał obowiązek podatkowy, stosownie do art. 68 §1 O.p. Nadto, brak możliwości wydania decyzji na podstawie art. 17 u.z.p.d.o.f., z | |uwagi na przedawnienie, nie stoi na przeszkodzie określeniu zobowiązania podatkowego według stawki podstawowej. Zatem, w sprawie decyzja organu | |kontroli skarbowej - wydana na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.z.p.d.o.f., a dotycząca roku 2010 r. - powinna zostać doręczona skarżącemu do | |31 grudnia 2013 r., została natomiast doręczona 1 kwietnia 2016 r. W tej sytuacji nie mogło dojść do powstania zobowiązania podatkowego na | |podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.z.p.d.o.f. z powodu upływu terminu przedawnienia przewidzianego w przepisie art. 68 § 1 O.p. Ponadto, w | |sprawie wydanie i doręczenie decyzji organów obu instancji nastąpiło także po upływie terminu przedawnienia wskazanego w przepisie art. 68 § 2 | |pkt 2 O.p., w którym to terminie organ może określić zobowiązanie podatkowe według stawki podstawowej. Przepis ten stanowi, że zobowiązanie | |podatkowe, o którym mowa art. 68 § 1 O.p., nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po | |upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W rozpoznawanej sprawie obowiązek podatkowy powstał w | |2010 r., zatem decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego winna zostać doręczona do 31 grudnia 2015 r., a nastąpiło to po tym terminie.| |Zatem, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 i ust.| |2 u.z.p.d.o.f. w związku z art. 68 § 1 i art. 68 § 2 pkt 2 O.p. Wydanie decyzji nastąpiło bowiem po upływie terminu przedawnienia określonego w | |powołanych przepisach. | |W tej sytuacji sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję| |organu kontroli skarbowej. | |W skardze kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji organ - reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym - na podstawie art. 174 | |pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucił: | |I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: | |- art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 w związku z art. 151, art. 133 § 1 i art. 141 § 4| |p.p.s.a., poprzez niedokonanie pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji; | |II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: | |- art. 17 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 4 u.z.p.d.o.f. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na | |przyjęciu, że decyzja wydana na podstawie wskazanych przepisów ma charakter decyzji konstytutywnej; | |- art. 68 §1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu, że w sprawie | |doszło do przedawnienia prawa do wydania i doręczenia decyzji, z uwagi na upływ określonych w tych przepisach terminów. | |Podnosząc powyższe zarzuty, organ wniósł o: | |- uchylenie, na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a., w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego | |rozpoznania, bądź też, na podstawie art. 188 p.p.s.a., o rozpoznanie skargi i jej oddalenie, | |ewentualnie: | |- o odroczenie rozprawy, na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., celem przedstawienia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego budzącego | |poważne wątpliwości, którego rozstrzygnięcie, w przypadku uznania za niezbędne dla rozpatrzenia sprawy, powinno dotyczyć odpowiedzi na pytanie, | |czy decyzja wydana na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.z.p.d.o.f., jest decyzją o charakterze konstytutywnym, czy decyzją deklaratoryjną, | |a także: | |- na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., o rozpoznanie skargi na rozprawie, | |- na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm | |przepisanych. | |W piśmie procesowym z dnia 27 marca 2019 r. zawierającym uzupełnienie uzasadnienia podstaw kasacyjnych, organ podniósł, że - wobec podjęcia przez| |Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 16 października 2017 r. sygn. akt II FPS 4/17 - zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.z.p.do.f. jest | |oczywiście bezskuteczny i bezzasadny, natomiast zarzut naruszenia art. 68 § 1 i art. 68 § 2 pkt 2 O.p. jest uzasadniony i zasługuje na | |uwzględnienie, bowiem zobowiązanie za 2010 r. przedawniało się z końcem 2016 r., a nie z końcem 2015 r., jak przyjął to sąd pierwszej instancji. | |Według organu, obowiązek podatkowy powstał z końcem 2011 r., gdyż podatnik był zobowiązany złożyć zeznanie podatkowe PIT-28, tak jak na zasadach | |ogólnych w podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz do 31 stycznia 2011 r. Nadto, chociaż w u.z.p.d.o.f. ustawodawca miesięczne wpłaty nazwał | |podatkiem, to jednak odpowiadają one w istocie zaliczkom na podatek. | |Skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną po terminie przewidzianym na jej wniesienie (art. 179 p.p.s.a.). | |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. | |Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wydana w sprawie decyzja - na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.z.p.d.o.f. - ma | |charakter decyzji konstytutywnej, czy też deklaratoryjnej, a w konsekwencji, czy do takiej decyzji mają zastosowanie art. 68 § 1 lub art. 68 § 2 | |pkt 2 O.p., czy też art. 70 § 1 O.p. w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego. | |Wskazać należy, że zagadnienie prawne, jak będące przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie, było odmiennie rozstrzygane i w orzecznictwie sądów| |administracyjnych doszło do rozbieżności, dlatego też wnioskiem z dnia 5 czerwca 2017 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego - na | |podstawie art. 36 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) - wystąpił| |o podjęcie uchwały wyjaśniającej czy w przypadku określania przez organ podatkowy, na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z ust. 2 u.z.p.d.o.f., | |ryczałtu od niezewidencjonowanego przychodu, stosuje się art. 70 §1 O.p., czy art. 68 § 1 albo § 2 pkt 2 O.p. | |W uchwale z dnia 16 października 2017 r. sygn. akt II FPS 4/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "W przypadku określenia przez organ | |podatkowy na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych | |przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2016 r. poz. 2180), ryczałtu od niezewidencjonowanego przychodu, stosuje się art. 68 § 2 pkt| |2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201).". | |Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko wyrażone w przywołanej uchwale, jak również jest związany tą uchwałą, na podstawie art. | |269 p.p.s.a., zgodnie z którym dopóki co do przedmiotowego zagadnienia nie zostanie podjęta uchwała o odmiennej treści, albo też nie ulegnie | |zmianie stan prawny, uchwała ta wiąże sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których znajdują zastosowanie interpretowane tą uchwałą | |przepisy. | |Odwołując się zatem do argumentacji przedstawionej w powołanej uchwale, należy wskazać, że konsekwencją przyjęcia konstytutywnego charakteru | |decyzji wydanej na podstawie art.17 ust.1 u.z.p.d.o.f., poza ustaleniem terminu płatności zobowiązania, liczonym od dnia doręczenia decyzji, jest| |również konieczność wydania decyzji ustalającej zobowiązanie przed upływem terminu przedawnienia prawa do jej wydania. Termin przedawnienia | |powinien być określony na podstawie art. 68 § 2 pkt 2 O.p. | |Jak wskazano w uchwale, podatnik co do zasady obowiązany jest samodzielnie obliczyć wysokość podatku za dany okres rozliczeniowy. Do jego | |obowiązków należy w związku z tym wykazanie w złożonej deklaracji prawidłowo wszystkich danych, niezbędnych do określenia wysokości zobowiązania.| |Obowiązek wydania decyzji na podstawie art. 17 ust.1 u.z.p.d.o.f. powstaje dopiero wówczas, gdy w deklaracji tej (z uwagi na wadliwość ewidencji | |lub zaniżenie przychodu z uwagi na istniejące związki gospodarcze) nie wskazano wszystkich danych, niezbędnych do określenia wysokości | |zobowiązania podatkowego. Tylko w odniesieniu do tych niezewidencjonowanych przychodów, niewskazanych w złożonej deklaracji wydawana jest decyzja| |ustalająca wysokość podatku. | |Nadto, w uzasadnieniu uchwały wskazano, że - zgodnie z art. 21 ust.1 i ust. 2 u.z.p.d.o.f. - podatnicy zobowiązani są za każdy miesiąc (lub | |kwartał, jeśli spełniają warunki określone w ust.1b i 1c) obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu | |skarbowego w terminie do dnia 20 następnego miesiąca, a za grudzień - w terminie złożenia zeznania. Wyjątki od tej zasady dotyczą podatników, | |którzy zawiesili działalność gospodarczą. Za okres objęty zawieszeniem są oni zwolnieni z tych obowiązków (art. 21 ust.1d - 1f u.z.p.d.o.f.). | |Obowiązani są natomiast do rozliczenia ryczałtu po wznowieniu działalności. Podatnik ma też obowiązek złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie według| |ustalonego wzoru o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w terminie | |do dnia 31 stycznia następnego roku (art. 21 ust. 2 u.z.p.d.o.f.). Rozwiązanie zastosowane w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych jest zatem| |identyczne jak w podatku dochodowym od osób fizycznych, rozliczanym na zasadach ogólnych (art. 27 ust.1 u.p.d.o.f.). Zasadą jest samoobliczenie | |podatku. Ryczałt wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję, w której| |określi inną wysokość podatku (art. 21 ust.4 u.z.p.d.o.f.). | |Uwzględniając zatem powołaną uchwałę, należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej co do charakteru decyzji wydanej na podstawie art. 17 ust. 1 | |u.z.p.d.o.f. nie zasługują na uwzględnienie, bowiem sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że wydana w sprawie decyzja organu kontroli | |skarbowej na charakter decyzji konstytutywnej. Natomiast, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 68 § 2 pkt 2 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. | |przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu, że w sprawie doszło do przedawnienia prawa do wydania i doręczenia | |decyzji, z uwagi na upływ określonych w tych przepisach terminów. | |Jak słusznie podniesiono w piśmie procesowym organu z dnia 27 marca 2019 r., ryczałt od przychodów ewidencjonowanych płatny co miesiąc lub | |kwartalnie odpowiada zaliczce w podatkach dochodowych. Wynika to zarówno z art. 21 ust. 1 u.z.p.d.o.f. - zgodnie z którym podatnicy są obowiązani| |za każdy miesiąc obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 następnego | |miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania - jak również art. 21 ust. 2 pkt 2 u.z.p.d.o.f., zgodnie z którym, podatnicy są obowiązani | |złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu| |od przychodów ewidencjonowanych w terminie do 31 stycznia następnego roku. Zatem, wskazane terminy w obu przywołanych przepisach dowodzą, że | |wpłaty ryczałtu pełnią analogiczną funkcję jak zaliczki w podatkach dochodowych. Także termin na złożenie deklaracji podatkowej PIT-28 (do 31 | |stycznia następnego roku) odpowiada terminowi na złożenie deklaracji na zasadach ogólnych (do 30 kwietnia roku następnego), a nadto jej celem | |jest rozliczenie ryczałtu płaconego miesięcznie lub kwartalnie. | |Nadto, w art. 21 ust.4 u.z.p.d.o.f. wskazano, że ryczałt wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że naczelnik | |urzędu skarbowego wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. | |Konsekwencją powyższej konstatacji jest przyjęcie, że pięcioletni termin przedawnienia do wydania i doręczenia decyzji wydanej na podstawie art. | |17ust. 1 u.z.p.d.o.f., określony w art. 68 § 2 pkt 2 O.p., powinien być liczony od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. A skoro | |podatnicy opodatkowani ryczałtem zobowiązani są do 31 stycznia roku następnego złożyć deklarację PIT-28, czyli w sprawie dotyczącej roku | |podatkowego 2010 - do 31 stycznia 2011 r., to termin pięcioletni upływał 31 grudnia 2016 r., a decyzja organu kontroli skarbowej została wydana | |(17 marca 2016 r.) i doręczona przed upływem tego terminu. Także decyzja organu odwoławczego została wydana (26 sierpnia 2016 r.) i doręczona | |przed upływem tego terminu. | |Nie ma zatem racji sąd pierwszej instancji stwierdzając, że w sprawie zarówno wydanie jak i doręczenie decyzji organów obu instancji nastąpiło po| |upływie terminu przedawnienia wskazanego w art. 68 § 2 pkt 2 O.p. | |Uznać więc należało, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 68 § 2 pkt 2 O.p., przez jego | |niewłaściwe zastosowanie. | |Wobec powyższego, skarga kasacyjna, jako zawierająca w części usprawiedliwione podstawy, podlega - na podstawie art.185 ustawy z dnia 30 sierpnia| |2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." - uwzględnieniu, zaś wyrok | |sądu pierwszej instancji - uchyleniu w całości. | |O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a | |w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.| |z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). | |Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do odroczenia rozprawy, na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., celem przedstawienia składowi| |siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, czy decyzja wydana na podstawie art. 17 u.z.p.d.o.f., jest decyzją o | |charakterze konstytutywnym, czy decyzją deklaratoryjną, bowiem - jak wyżej wskazano - przywołana uchwała tę kwestię wyjaśniła. | |Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. | | | | | |
||||