Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca) sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2014r, nr [...] 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. D. (dalej: "Skarżący") na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] i [...], obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego przychodów z innych źródeł za 07/2007r., w łącznej należności głównej 39.264,00zł. 

Celem realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: "u.p.e.a."), dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, które skierował do [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały uznane za doręczone zobowiązanemu w trybie zastępczym z dniem 4 stycznia 2013 r., zaś dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu odebrał w dniu 20 grudnia 2012r.

[...] S.A. pismem z dnia 31 grudnia 2012 r. poinformował, że rachunek zobowiązanego wykazuje saldo niewystarczające na pokrycie całego zajęcia. W związku z tym Bank dokonał przelewu środków tytułem częściowej realizacji zajęcia, którą rozksięgowano na tytuł wykonawczy nr [...] i tytuł wykonawczy nr [...], który to został w całości zrealizowany.

Pismem z dnia 9 maja 2013r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14.12.2012 r. nr [...] i nr [...] oraz wniosek o umorzenie postępowania.

Następnie Skarżący złożył do organu egzekucyjnego pismo z dnia 6 czerwca 2013r. zatytułowane "uzupełnienie do zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań egzekucyjnych oraz wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych wraz ze sprostowaniem treści pisma z dnia 9.05.2013r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. uznał się niewłaściwym do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz ustalił właściwość miejscową Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. i przekazał dalsze prowadzenie postępowania temu organowi. W załączeniu przekazał temu Naczelnikowi zarzuty z dnia 9 maja 2013r., uzupełnione pismem z dnia 6 czerwca 2013r., celem wydania postanowienia w sprawie złożonych zarzutów.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] października 2014r. odmówił uwzględnienia zarzutów ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Pismem z dnia 1 grudnia 2014r. Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że organ wystał Skarżącemu zawiadomienie o zajęciu wraz tytułami wykonawczymi na niewłaściwy adres, gdyż Skarżący od dłuższego czasu nie zamieszkiwał przy ul. [...] i powiadomił o tym organ składając w [...] Urzędzie Skarbowym W. zgłoszenie aktualizacyjne ZAP-3, w którym podał swój nowy adres zamieszkania. Ponadto Skarżący stwierdził, że skoro nie został poinformowany o nadejściu przesyłki i pozostawieniu jej do dyspozycji w placówce pocztowej na okres 14 dni, to nie można uznać, że przesyłka została doręczona w trybie zastępczym. Końcowo wskazał, że od listopada 2012r. Skarżący miał ustanowionego pełnomocnika, a zatem korespondencja powinna być doręczona pełnomocnikowi.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż odpisy tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] zostały doręczone Skarżącemu w trybie zastępczym. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, dołączonym do przesyłki zawarta została między innymi informacja, że doręczyciel w dniu 21 grudnia 2012r. w skrzynce pocztowej adresata pozostawił zawiadomienie - tzw. awizo, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej - UP W.. Następnie w dniu 31 grudnia 2012r., doręczyciel dokonał powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego awizo. W związku z niepodjęciem przez Skarżącego przechowywanej przesyłki w placówce pocztowej w dniu 7 stycznia 2013r. nastąpił zwrot do nadawcy. Organ wskazał, iż skutek zastępczego doręczenia nastąpił w dniu 4 stycznia 2013r., bowiem zgodnie z zasadami art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Organ zauważył, że zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało wysłane na adres: ul. [...], [...] W., który to został ustalony przez organ egzekucyjny wg posiadanych informacji i danych wynikających z prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. rejestrów. W aktach sprawy znajduje się relacja poborcy skarbowego z dnia 20 grudnia 2012 r., z której wynika, iż z informacji uzyskanych od sąsiadów z budynku nr [...] przy ul. [...], zobowiązany ogólnie przebywa pod wskazanym adresem, ale od jakiegoś czasu nie był widziany.

Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie również ma fakt, że doręczyciel na zwróconej korespondencji zawarł adnotację: "zwrot nie podjęto w terminie", a nie z adnotacją "adresat wyprowadził się".

W związku z powyższym wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej upłynął z dniem 11 stycznia 2013 r. Organ stwierdził, iż Skarżący składając pismem z dnia 9 maja 2013 r. (data stempla pocztowego 10 maja 2013r.) zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uchybił terminowi do ich wniesienia.

Podkreślił, że Skarżący nie wystąpił do organu egzekucyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, co spowodowało, że pismo z dnia 9 maja 2013r., zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogło zostać rozpatrzone.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie ZAP-3, złożone w [...] Urzędzie Skarbowym W. w dniu 26 czerwca 2012r., w którym podany został adres: W. ul. [...]. Organ wskazał na treść art. 23 i art. 25 § 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Z 2013r., poz. 672 ze zm.), Organ również zauważył, iż na złożonym przez Skarżącego formularzu ZAP-3 znajduje się pouczenie, że niniejszy formularz przeznaczony jest wyłącznie dla osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ stwierdził, iż Skarżący informacje o zmianie adresu zamieszkania/adresu rejestracyjnego złożył na niewłaściwym formularzu, tym samym nie dokonał prawidłowego zgłoszenia.

Organ podniósł ponadto, iż Skarżący zmiany adresu miejsca zamieszkania na adres: W. ul. [...] złożył na właściwym druku-CEIDGl dopiero w dniu 17 maja 2013r.

W odniesieniu do kwestii ustanowienia przez Skarżącego pełnomocnika organ wskazał, iż decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego w 2007r., stanowiąca podstawę do wystawienia ww. tytułów wykonawczych została w dniu 8 grudnia 2012 r. doręczona pełnomocnikowi Skarżącego. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2011r. sygn. akt II FSK 599/10. W związku z tym zauważył, że organ egzekucyjny prawidłowo skierował przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze i zawiadomienie o zajęciu bezpośrednio do zobowiązanego - Skarżącego

Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył nadto, że pismem z dnia 9 maja 2013r. Skarżący wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...] i nr [...]. Poinformował, iż argumentacja przedstawiona w ww. piśmie jak i w piśmie z dnia 6 czerwca 2014r. zostanie rozpatrzona przez organ egzekucyjny, który zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a. jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].01.2015 r. w całości i uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2015 r. w całości, względnie o uchylenie ww. postanowień organów I i II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

• art. 124 § 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r.; poz. 267 – dalej: "k.p.a.") - w zw. z art. 18 oraz art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo braku rozstrzygnięcia w postanowieniu organu I instancji o zgłoszonych przez Skarżącego zarzutach oraz pomimo że postanowienie organu I instancji zostało wydane w oparciu o błędną podstawę prawną oraz poprzez nieuchylenie we wskazanych wyżej okolicznościach postanowienia organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy lub nie uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,

• art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 26 § 5 w zw. z art. 36 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 44 i art. 41 w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że w dniu 4 stycznia 2013 r. doszło do doręczenia Skarżącemu odpisu tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, co spowodowało rozpoczęcie biegu 7 - dniowego terminu do wniesienia zarzutów i uznanie za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzającego, iż w związku z tym, zarzuty: nieistnienia egzekwowanego obowiązku wobec jego przedawnienia, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, oraz zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy, wniesione wtoku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 grudnia 2012 r., obejmujących należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów z innych źródeł, określoną przez organ podatkowy w decyzji z dnia [...].11.2012 r. nr [...], za miesiąc lipiec 2007 r., wraz z należnymi odsetkami za zwłokę., zostały wniesione po upływie terminu do ich wniesienia.

• art. 6 w zw. z art. 7 w związku z art. 8 w związku z art. 44 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niezasadne zastosowanie przepisu art. 44 k.p.a. dla uznania za doręczone Skarżącemu w dniu 4 stycznia 2013 r., na nieaktualny adres, odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, pomimo poinformowania organu i wykazania przez Skarżącego, że nie zamieszkiwał on od czerwca 2012 r. pod adresem przy ul. [...] w W., a przy ul. [...] w W., co spowodowało, że skarżący nie miał obiektywnej możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od dnia, który został przez organ II instancji wskazany jako dzień doręczenia w trybie art. 44 k.p.a.

W uzasadnieniu wskazał, iż w dacie doręczenia pierwszego zawiadomienia o przesyłce z organu egzekucyjnego dnia 21 grudnia 2012 r., adres w W. przy ul. [...] był nieaktualnym adresem zamieszkania Skarżącego. Okoliczność ta w świetle dowodów okazanych przez Skarżącego, a zwłaszcza informacji o zgłoszeniu w dniu 26 czerwca 2012 r. właściwemu organowi prowadzącemu ewidencję podatników (Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.) zmiany miejsca zamieszkania na : W. ul. [...], jak również poinformowaniu o tym fakcie organ prowadzący wobec Skarżącego postępowanie podatkowe (Naczelnik Urzędu Skarbowego W.), poprzez wskazanie już w toku postępowania podatkowego nowego, aktualnego adresu zamieszkania skarżącego (por. np. pismo z dnia 7 listopada 2012 r. - w aktach sprawy), gdzie Skarżący był również zameldowany, jest kluczowa dla ustalenia skuteczności doręczenia zastępczego. W sytuacji bowiem, gdy w dniu dokonania pierwszej awizacji adres zamieszkania skarżącego był inny niż ten, na który przesłano mu korespondencję, to doręczenie takie nie może być uznane za skuteczne, nawet przy spełnieniu pozostałych wymogów wynikających z art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Skarżący podkreślił, iż skierowanie przez organ egzekucyjny przesyłki zawierającej m.in. odpisy tytułów wykonawczych na niewłaściwy adres – W. ul. [...], w sytuacji gdy Skarżący faktycznie zamieszkiwał w W. przy ul. [...], spowodowało, że z oczywistych względów jej nie odebrał, nie mając takiej możliwości. Nie został również w żaden sposób poinformowany o nadejściu przesyłki i pozostawieniu jej do dyspozycji Strony w placówce pocztowej na okres 14 dni. W związku z powyższym w ocenie Skarżącego brak jest podstaw do uznania, iż przesyłka doręczona została w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.). Według Skarżącego skoro w niniejszej sprawie nie można uznać, że doszło do doręczenia zastępczego to konsekwentnie wobec Skarżącego nie zostało w sposób prawidłowy wszczęte postępowanie egzekucyjne, co prowadzi do prostej konkluzji, że postępowanie to wszczęte nie zostało w ogóle. Zdaniem Skarżącego nie uzasadnienia stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W. zawarte w skarżonym postanowieniu, jakoby uchybił 7 - dniowemu terminowi do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skoro Skarżącemu nie zostały de facto doręczone odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności to nie rozpoczął biegu 7 - dniowy termin na zgłoszenie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skarżący zarzucił, iż stanowisko organów egzekucyjnych obu instancji jakoby uchybił terminowi na wniesienie ww. zarzutów. jest całkowicie pozbawione podstaw. Podkreślił, iż nie można uchybić terminowi, który nie rozpoczął jeszcze swojego biegu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2014 r. o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Powodem odmowy było uchybienie terminu do wniesienia zarzutów, które wnosi się – jak podkreślał organ – w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Organ twierdził, że doręczenie tytułów nastąpiło w dniu 4 stycznia 2013 r. w trybie zastępczym (przez awizo), a więc termin na wniesienie zarzutów upłynął w dniu 11 stycznia 2013 r. Zatem zarzuty wniesione w dniu 10 maja 2013 r. były wniesione po terminie.

Zdaniem Sądu, ustaleniom tym przeczą wyniki analizy materiału dowodowego.

Otóż z akt sprawy wynika, że w tytułach wykonawczych z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...] i [...] wskazano następujący adres zobowiązanego: W. ul. [...]. Na ten adres wysłano zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Tymczasem w aktach znajduje się zgłoszenie aktualizacyjne ZAP-3 z dnia 26 czerwca 2012 r., którym Skarżący poinformował o zmianie miejsca zamieszkania na: W. ul. [...]. Na piśmie tym widnieje prezentata [...] Urzędu Skarbowego W. z datą wpływu 26 czerwca 2012 r. Oznacza to, że rozpoznając zarzuty w dniu 31 października 2014 r. organ egzekucyjny – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. – powinien był wiedzieć, że tytuły wykonawcze wysłane w grudniu 2012 r. skierowane zostały pod niewłaściwy, nieaktualny adres zobowiązanego.

Zgodnie z przepisami k.p.a., stosowanymi odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a., warunkiem skuteczności doręczenia pisma jest wysłanie go na właściwy adres. W myśl art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). Dopiero w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 stosuje się tryb z art. 44 tej ustawy (doręczenie przez awizo), z przewidzianym w nim skutkiem fikcji prawnej doręczenia (art. 44 § 4 k.p.a.). Warunkiem uznania skuteczności doręczenia jest jednak ustalenie prawidłowego adresu zobowiązanego. Obowiązek ten spoczywa na organie.

Nie ma tu znaczenia, że zawiadomienie o zmianie adresu zobowiązanego zostało złożone na niewłaściwym formularzu (zgłoszenie ZAP-3 zamiast CEIDG-1). Ważne jest bowiem to, że zobowiązany poinformował o zmianie adresu, co organ egzekucyjny powinien był wziąć pod uwagę. Zdaniem Sądu, takie zawiadomienie byłoby skuteczne także wówczas, gdyby zostało złożone w zwykłym piśmie procesowym, zastosowanie odpowiedniego formularza nie ma tu znaczenia. Dlatego Sąd nie aprobuje stanowiska organu, że zawiadomienie było nieskuteczne z powodu zastosowania takiego, a nie innego druku.

Skoro więc odpisy zawiadomienia o zajęciu i tytułów wykonawczych zostały skierowane na niewłaściwy adres, nie może być mowy o ich skutecznym doręczeniu (w tym przez awizo). Skoro zaś tytułów nie doręczono, nie otworzył się termin na wniesienie zarzutów, a co więcej – nie doszło do wszczęcia egzekucji.

Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W rozpoznanej sprawie doszło do doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności będącego bankiem (zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia zawiadomienia o zajęciu [...] SA z dnia 20 grudnia 2012 r. – w aktach). Nie doszło jednak do doręczenia zawiadomienia o zajęciu wraz odpisami tytułów wykonawczych zobowiązanemu. Oznacza to, zdaniem Sądu, że do skutecznego wszczęcia egzekucji nie doszło, bo jak wynika z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., egzekucja jest wszczęta z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności, ale tylko wtedy (zwrot: "jeżeli"), gdy doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nastąpiło, tyle że później.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego ma istotne znaczenie proceduralne, ponieważ zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dopiero z chwilą skutecznego dokonania powyższej czynności procesowej dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem doręczenie odpisu tytułu wykonawczego stanowiło warunek wszczęcia egzekucji, brak tego doręczenia powoduje, że egzekucja jest niedopuszczalna i stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Jeśli zatem fakt niedoręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego został stwierdzony przez sam organ egzekucyjny, to rozpoznając wniosek skarżącego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego powinien on przede wszystkim rozważyć skutki wskazanego zdarzenia w odniesieniu do dopuszczalności samej egzekucji. Dopuszczalność egzekucji administracyjnej stanowi bowiem przesłankę, która warunkuje możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a wszelkie okoliczności wpływające na możliwość prowadzenia egzekucji powinny być brane pod uwagę z urzędu przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Jeśli organ stwierdzi, że egzekucja jest niedopuszczalna ma obowiązek, zastosować przewidziane przez ustawę środki procesowe (por. art. 29 oraz art. 59 u.p.e.a.) (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., II FSK 2545/10, CBOSA).

Kwestię relacji między przepisami art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a. wyjaśniano m.in. w orzecznictwie tut. Sądu. W wyroku z dnia 10 stycznia 2011 r. III SA/Wa 2869/10 podkreślono: "Oczywistym jest przy tym, że zobowiązanemu należy również doręczyć odpis tytułu wykonawczego"; "Wprawdzie art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. za datę wszczęcia egzekucji uznaje także doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, ale dotyczy to sytuacji, gdy data doręczenia zawiadomienia jest wcześniejsza niż data doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis ten w istocie rozstrzyga, którą z dat należy uznać za datę wszczęcia egzekucji. Nie ulega natomiast wątpliwości, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanego jest konieczne dla skuteczności wszczęcia egzekucji". Z kolei w wyroku z dnia 20 czerwca 2011 r. III SA/Wa 2589/10 wskazano: "wszczęcie egzekucji w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (np. bankowi) zawiadomienia o zajęciu jest skuteczne, jeżeli poprzedza doręczenie zobowiązanemu (podatnikowi) odpisu tytułu wykonawczego. Innymi słowy wszczęcie egzekucji zawsze wymaga doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis powyższy, różnicuje jedynie datę wszczęcia egzekucji w zależności od tego, czy wcześniej doręczono zawiadomienie o zajęciu, czy też odpis tytułu wykonawczego. Pozwala to przyjąć, że o ile doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego – dokonane wcześniej zajęcie wierzytelności (prawa majątkowego) uczynione zostało w ramach egzekucji administracyjnej. Taki też był cel wprowadzenia tego przepisu".

Stanowisko to jest aprobowane także w literaturze, gdzie akcentuje się, że doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu nie oznacza, ze organ egzekucyjny jest zwolniony z doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu (R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, 2014, Legalis).

W rozpoznanej sprawie brak dowodu skutecznego doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych sprawia, że nie można było uznać, że doszło do otworzenia się terminu na wniesienia zarzutów, organ nie mógł więc odmówić uwzględnienia zarzutów z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia. Okolicznością, która należy w wziąć pod uwagę z urzędu jest brak podstaw do prowadzenia egzekucji, co powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Nieuczynienie tego przez organ odwoławczy oznacza naruszenie art. 34 § 4, art. 59 § 1 pkt 10 w związku z art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, a w ramach środków zmierzających do usunięcia naruszenia prawa, które może zastosować Sąd z urzędu w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) – również poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w kwocie odpowiadającej uiszczonemu wpisowi.