I SA/Łd 688/17 - Wyrok

Data orzeczenia	2017-11-30	
Data wpływu	2017-06-30	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Anna Świderska /sprawozdawca/
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Joanna Tarno /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne	
Hasła tematyczne	Podatkowe postępowanie	
Sygn. powiązane	II FSK 1051/18	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania	
Powołane przepisy	Dz.U. 2017 nr 0 poz 201;  art. 138j par. 1 pkt 2, art. 138e par. 3, art. 144 par. 5, art. 169 par. 1; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółki jawnej z siedzibą w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy Z. określił A Spółce jawnej z siedzibą w Z. zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 22.420,00 zł w stosunku do nieruchomości położonej w miejscowości D..

Spółka reprezentowana przez pełnomocnika odwołała się od tej decyzji. Do odwołania został załączony uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z 14 grudnia 2016r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. pismem z 19 stycznia 2017 r. wezwało stronę, reprezentowaną przez pełnomocnika, do uzupełnienia braku wniesionego odwołania poprzez złożenie oryginału lub odpisu pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1), upoważniającego adwokata do występowania w charakterze pełnomocnika spółki w tej sprawie, według wzoru określonego rozporządzeniem Ministra Finansów z 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330) zawierającego w szczególności adres elektroniczny tj. adres profilu zaufanego na platformie e-PUAP, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 23 stycznia 2017 r.

W odpowiedzi z 30 stycznia 2017 r. pełnomocnik wyjaśnił, że organy administracji uznały możliwość doręczania korespondencji za pomocą skrzynki odbiorczej na e-PUAP za obarczone wadą techniczną uniemożliwiającą organowi podatkowemu doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz przesłał uwierzytelniony odpis udzielonego w zwykłej formie pisemnej pełnomocnictwa z 14 grudnia 2016 r.

Postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Wójta Gminy Z. z [...] r. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 9 lutego 2017 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy własne postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Kolegium stwierdziło, że spółka nie uzupełniła w ustawowym terminie braku wniesionego odwołania, ponieważ nie złożyła oryginału ani uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa szczególnego na formularzu PPS-1 (które powinno zawierać m.in. adres elektroniczny pełnomocnika będącego adwokatem tj. w tym przypadku adres elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP).

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ podatkowy ocenił, że nie doszło do wskazywanego przez skarżącą stronę naruszenia przepisów, tj. art. 145 § 1 i 2, art. 169 § 1, art. 121, art. 122, art. 123, art. 126, art. 129 i art. 2a Ordynacji podatkowej.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie.

Zdaniem kolegium cytowany przepis został zastosowany prawidłowo, ponieważ pisma były kierowane do pełnomocnika spółki na adres wskazany w pełnomocnictwie.

Wbrew twierdzeniu zażalenia art. 2a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika, nie mógł mieć zastosowania w sprawie, ponieważ obowiązek złożenia pełnomocnictwa szczególnego na formularzu PPS-1 wynika wprost z art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej. Tym samym kwestia braku wskazania adresu elektronicznego pełnomocnika będącego adwokatem nie miała znaczenia dla oceny zasadności wydanego w sprawie postanowienia.

Oceniając zarzuty naruszenia pozostałych przepisów organ podatkowy podniósł, że stwierdzając brak oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa szczególnego na formularzu PPS-1, wezwał stronę reprezentowaną przez tego pełnomocnika do usunięcia tego braku, informując bardzo szczegółowo o przepisach prawa regulujących tę kwestię (co świadczy o niezasadności zarzutu, iż postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych) oraz pouczając, że w przypadku nieuzupełnienia tego braku, złożone odwołanie zostanie pozostawione bez rozpatrzenia.

Spółka (działając osobiście) wniosła skargę na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym: art. 145 § 1 i 2, art. 169 § 1 oraz naruszenie zasad ogólnych w postępowaniu podatkowym, a w szczególności art. 121 (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie; zasada informowania), art. 122 (zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym), art. 123 (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym), art. 126 (zasada formy pisemnej lub formy dokumentu elektronicznego), art. 129 (zasada jawności dla stron w postępowaniu podatkowym), a także art.2a Ordynacji podatkowej

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Uzasadniając powyższe zarzuty spółka dowodzi, posługując się poglądami sformułowanymi w orzeczeniach sądów administracyjnych, że organ podatkowy powinien był wezwać spółkę do podpisania odwołania. Strona skarżąca podkreśliła, że braki odwołania w zakresie podpisu i pełnomocnictwa są brakami usuwalnymi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej uchylenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie. Podkreśliło, że aktualnie obowiązujące przepisy obligują profesjonalnych pełnomocników do złożenia pełnomocnictwa szczególnego na formularzu PPS-1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Nie ulega wątpliwości, że adwokat, któremu podatnik udzielił pełnomocnictwa szczególnego, tj. upoważnienia do działania we wskazanej sprawie podatkowej (art. 138e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 201, powoływanej dalej w skrócie jako: O.p.) ma obowiązek złożyć do akt sprawy oryginał lub odpis pełnomocnictwa według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 O.p. Treść art. 138e § 3 O.p., z którego wynika ów obowiązek, jest jednoznaczna i ustalenie, jakie obowiązki dla pełnomocnika wynikają z jego treści, nie nasuwa żadnych trudności. Zatem adwokat, któremu spółka udzieliła pełnomocnictwa szczególnego na piśmie powinien złożyć pełnomocnictwo na formularzu PPS-1.

Po drugie, nie ulega również najmniejszej wątpliwości, że dane, które pełnomocnik powinien zamieścić w pełnomocnictwie obejmują adres poczty elektronicznej (art. 138c § 1 O.p.). Jest to związane z wynikającym z art. 144 § 5 O.p. obowiązkiem doręczania pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.

Jest w istocie niesporne, że pełnomocnik skarżącej spółki, pomimo skierowanego do niego wezwania (pismo z 19 stycznia 2017 r.), nie złożył pełnomocnictwa na druku PPS-1. Pełnomocnictwo, które zostało złożone w odpowiedzi na wezwanie nie jest pełnomocnictwem przewidzianym w obowiązujących - przywołanych wcześniej przepisach. Również wyjaśnienia, zawarte w piśmie z 30 stycznia 2017 r., dotyczące braku adresu poczty elektronicznej, nie zasługują na uwzględnienie. Nie ma jednak potrzeby szczegółowego ustosunkowywania się do nich, ponieważ jak słusznie zauważa kolegium kwestia niewskazania adresu poczty elektronicznej w nadesłanym pełnomocnictwie, nie stanowi istoty rozpoznawanej sprawy.

Zasadniczym problemem w przedstawionej sądowi sprawie jest ustalenie, czy w sytuacji, w której pełnomocnik strony nie uzupełnił formalnego braku odwołania, tj. nie złożył pełnomocnictwa w przewidzianej prawem formie, zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, w oparciu o art. 169 § 4 O.p.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił argumenty zawarte w skardze i stanął na stanowisku, zgodnie z którym wobec niezłożenia do akt pełnomocnictwa w przewidzianej prawem formie, organ odwoławczy powinien był wezwać spółkę do podpisania odwołania.

Zatem stosownie do treści art. 169 § 1 O.p. wezwanie do usunięcia braków odwołania w rozpoznawanej sprawie powinno zostać w pierwszej kolejności skierowane do osoby wnoszącej odwołanie jako pełnomocnik, a dopiero w razie niewykazania przez wymienionego umocowania do działania w imieniu spółki, organ drugiej instancji powinien wezwać samą stronę do podpisania odwołania. Jedynie zachowanie takiej procedury mogłoby uzasadniać - w razie braku odpowiedzi na wezwanie w zakreślonym terminie, najpierw od osoby przedstawiającej się jako pełnomocnik, a następnie od samego podatnika - wydanie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w oparciu o przepis art. 169 § 4 O.p. (WSA w Lublinie w wyroku z 19 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 1209/15 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Spółka trafnie argumentowała w skardze, że braki formalne odwołania, tj. brak podpisu oraz brak pełnomocnictwa, mają charakter usuwalny. W imię zasady zaufania do organów podatkowych organ odwoławczy powinien zatem dążyć do merytorycznego rozpoznania odwołania, a dopiero gdy wyczerpie możliwości usunięcia braków formalnych odwołania, pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia.

Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 169 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) uchylił zaskarżony akt. O zwrocie kosztów postępowania, tj. kwoty 100 zł uiszczonej przez stronę skarżącą tytułem wpisu od skargi, sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

DB