drukuj    zapisz    Powrót do listy

6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane), Kara administracyjna Drogi publiczne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji, II GSK 1052/25 - Wyrok NSA z 2025-11-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II GSK 1052/25 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2025-11-26 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Go 609/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-02-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143 art. 188, art. 193, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2021 poz 735 art. 138 par. 1 pkt 2, art. 140, art. 105 par. 1, art. 61 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 320 art. 40 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Go 609/24 w sprawie ze skargi P. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Powiatowego Zielonogórskiego Zarządu Dróg z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...]; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze na rzecz P. S.A. w K. kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2025 r. o sygn. akt II SA/Go 609/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2023 r. Spółka wystąpiła o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Decyzją z dnia 9 stycznia 2024 r., znak PZZD.5653.147.2024.ST, działając na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 w związku z art. 40 ust. 1, 2 pkt 2 i ust. 3, 5, 13a ustawy

o drogach publicznych (dalej - u.d.p.), § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2016 r. Nr 1264), § 3 Uchwały nr VIII/57/11 Rady Powiatu Zielonogórskiego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajecie pasa drogowego (Dz.Urz. Województwa Lubuskiego nr 75, poz. 1430), Uchwały nr XVI.123.2019 Rady Powiatu Zielonogórskiego z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany Uchwały nr VIII/57/11 Rady Powiatu Zielonogórskiego z dnia 26 maja 2011 r w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz.Urz. Województwa Lubuskiego z 2019 r. poz. 3560), Dyrektor Powiatowego Zielonogórskiego Zarządu Dróg:

1. Udzielił zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] (dz. nr ewid. [...]) w miejscowości D., gm. N. w celu wymiany przewodów napowietrznej linii 220kV relacji M.-L., tj. umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami

zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego: a) powierzchnia: 1,93 m2, b) od dnia: 11.01.2024 r. - na czas nieoznaczony.

2. Ustalił opłatę za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (...) za okres od 11 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. w łącznej kwocie 15,96 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzja została wydana zgodnie z wnioskiem strony, w nawiązaniu do postanowienia z dnia 3 kwietnia 2023 r. stanowiącego zezwolenie na dysponowanie nieruchomością w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz decyzji z dnia 9 stycznia 2024 r. stanowiącej zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania robót.

Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, oświadczając jednocześnie, że cofa wniosek, na podstawie którego zaskarżona decyzja została wydana.

Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest zgodna z wnioskiem strony, w którym zwrócono się o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Organ I instancji prawidłowo określił warunki zajęcia pasa drogowego przy zastosowaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego określonych przez zarządcę drogi.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wielkopolskim na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] lutego 2024 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła m.in. zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15, art. 105 § 1 i art. 140 k.p.a. poprzez niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, tj. poprzez nieuchylenie objętej odwołaniem decyzji administracyjnej i nieumorzenie postępowania pierwszej instancji w całości w sytuacji, w której w odwołaniu od tej decyzji cofnięto wniosek o jej wydanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej cofnięcia przez Spółkę wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na etapie odwołania, Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze.

Sąd I instancji wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, iż brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Wobec tego przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Sprawa z wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2023 r. została rozstrzygnięta decyzją organu I instancji w dniu 9 stycznia 2024 r. W dacie wydania tej decyzji postępowanie administracyjne nie było bezprzedmiotowe, albowiem cofnięcie wniosku wszczynającego postępowanie po wydaniu decyzji przez organ I instancji nie skutkowało bezprzedmiotowością postępowania przed tym organem. Z akt sprawy wynika, że w dacie wydania decyzji organu I instancji w badanej sprawie istniały wymagane elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy administracyjnej, wobec czego na organie ciążył obowiązek wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Stąd, w ocenie Sądu I instancji, słusznie organ odwoławczy uznał, że nie zachodziły postawy do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., lecz sprawę należało rozpoznać merytorycznie.

Odnosząc się do meritum sprawy, Sąd stwierdził, że na Spółce ciążył obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcia pasa drogowego w związku m.in. z remontem urządzeń technicznych znajdujących się w pasie drogowym i ponoszenia z tego tytułu stosownych opłat.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka, zaskarżając wyrok w całości i podnosząc zarzuty:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 155 w zw. z art. 132 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnej wykładni tych przepisów, przyjmującej, że decyzja nakładająca prawo nie może być w każdym czasie uchylona na wniosek podmiotu decyzją tą uprawnionego, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu takiej decyzji w sytuacji, gdy treść pierwszego z tych przepisów stanowi wyraźnie, że ostateczna decyzja nadająca zbędne uprawnienie może być w każdym czasie za zgodą podmiotu uprawnionego uchylona, a żaden z przepisów szczególnych nie sprzeciwia się uchyleniu zbędnego uprawnienia, wręcz odwrotnie, a ponadto za uchyleniem zbędnego uprawnienia

przemawia interes społeczny, jak również interes podmiotu uprawnionego,

a skoro tak, to tym bardziej nieostateczna tego typu decyzja może być uchylona po wniesieniu od niej odwołania przez podmiot uprawniony, żądającego uchylenia wobec niego takiej decyzji przy jednoczesnym wycofaniu wniosku o jej wydanie, co może w pierwszej kolejności uczynić organ, który decyzję tę wydał (art. 132 § 1 k.p.a.), względnie musi uczynić organ, który decyzję tę kontroluje w trybie instancyjnym (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

b) art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.d.p., polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu do sytuacji, w której podmiot ubiegający się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego dotyczącego umieszczenia w nim liniowych urządzeń obcych, zrezygnował - po otrzymaniu nieostatecznej decyzji udzielającej mu tego zezwolenia - z umieszczenia w tym pasie tego typu urządzeń, a tym samym zrezygnował

z ubiegania się o ostateczną decyzję udzielającą mu takiego zezwolenia.

2. naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15, art. 138 § 1 i § 2 oraz art. 140 k.p.a., wyrażające się tym, że Sąd I instancji uznał, iż postępowanie odwoławcze polega jedynie na kontroli prawidłowości wydania decyzji pierwszoinstancyjnej i nie polega na ponownym rozpatrywaniu sprawy w całości, w tym również w kontekście istnienia wniosku uzasadniającego jej rozpatrywanie, tj. uzasadniającego prowadzenie postępowania, w sytuacji gdy stosownie do wymienionych tu przepisów postępowania administracyjnego postępowanie odwoławcze polega nie tylko na kontroli prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, ale również na ponownym rozpatrzeniu sprawy w całości, w tym również w kontekście formalnej czy też materialnej zasadności prowadzenia postępowania, w szczególności w kontekście aktualności wniosku je inicjującego w czasie jego prowadzenia.

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 i § 2, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 140 k.p.a., wyrażające się tym, że Sąd I instancji uznał, iż postępowanie administracyjne wszczynane jedynie na wniosek (do którego należy postępowanie w sprawie wnioskowanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego) musi być prowadzone przez organ Il instancji i zakończone przez ten organ decyzją merytoryczną udzielającą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji), gdy wniosek o wydanie tego zezwolenia został przed tym organem cofnięty, w sytuacji gdy art. 61 § 2 k.p.a. stanowi wyraźnie, że toczące się postępowanie, dla którego wszczęcia wymagany jest wniosek strony może toczyć się wyłącznie za jej zgodą, a w przypadku braku takiej zgody postępowanie to musi być umorzone, co powoduje, że cofnięcie wniosku przed organem Il instancji, stosownie do treści art. 140 k.p.a., powinno zakończyć się uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzeniem postępowania w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,

a nie utrzymaniem tej decyzji w mocy.

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 140 k.p.a., wyrażające się tym, że Sąd I instancji uznał, iż cofnięcie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej w toku jej instancyjnej kontroli nie czyni dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego w sprawie wydania tej decyzji bezprzedmiotowym

i tym samym podlegającym umorzeniu w sytuacji, gdy treść art. 105 § 1 k.p.a. stanowi wyraźnie, że każde postępowanie, a więc również i drugoinstancyjne podlega umorzeniu, gdy staje się bezprzedmiotowe, a takowym się staje gdy wniosek inicjujący to postępowanie zostaje wycofany i jako taki uniemożliwia prowadzenie z niego postępowania administracyjnego, co stosownie do treści art. 140 k.p.a. powoduje konieczność uchylenia kontrolowanej instancyjnie decyzji administracyjnej i umorzenie postępowania przed organem I instancji, tak jak to stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,

4) art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na niepełnym zapoznaniu się z aktami sprawy (pominięciu istotnej ich części) i przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym, co doprowadziło do błędnego uznania, że istotą sporu jest rozbieżność stanowisk (organów administracji i skarżącej), co do wymagalności bądź nie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, gdy w rzeczywistości istotą sporu nie jest rozbieżność tychże stanowisk, tylko rozbieżność stanowisk co do możliwości czy też konieczności wydawania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, gdy z takiego zezwolenia nie chce się korzystać z uwagi na rezygnację z zamiaru zajmowania pasa drogowego, a rezygnacja z tego zamiaru została wyrażona poprzez cofnięcie wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie tego pasa.

Formułując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] lutego 2024 r., znak: [...] i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 9 stycznia 2024 r., znak: PZZD.5653.147.2024.ST w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogi powiatowej nr [...], dotyczącego umieszczenia w tym pasie liniowych urządzeń obcych i umorzenie postępowania administracyjnego, w którym decyzje te zostały wydane, ewentualnie w oparciu o art. 185 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał skarżone orzeczenie.

Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji publicznej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna zawierała również oświadczenie, że skarżąca zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." z uwagi na to, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ administracji publicznej nie wniósł o jej przeprowadzenie.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przytoczone

w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na ściśle powiązanych ze sobą, określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, co uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do ich łącznego rozpoznania.

Skuteczne okazały się zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 140, art. 105 § 1 oraz art. 61 § 1 i 2 k.p.a. Sformułowane przez skarżącą Spółkę zarzuty doprowadziły do podważenia stanowiska prezentowanego przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że skoro sprawa z wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego została załatwiona decyzją organu I instancji z dnia 9 stycznia 2024 r., a cofnięcie wniosku wszczynającego postępowanie nastąpiło po jej wydaniu, oznacza to, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji istniały wymagane elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy administracyjnej, wobec czego na organie odwoławczym ciążył obowiązek podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

Punktem wyjścia do rozważań stanowić musi fakt, że zgodnie z art. 40 ust. 1

i ust. 2 pkt 2 u.d.p. zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych, a więc na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Jak natomiast wynika z art. 61 § 1 i 2 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony, jednakże organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.

Poza sporem pozostaje, że postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wszczyna się na wniosek i w rozpoznawanej sprawie wniosek warunkujący przystąpienie organu do procedowania sprawy został złożony w dniu [...] grudnia 2023 r.

Przypomnieć w tym miejscu warto, że wnioskiem o wszczęcie postępowania strona zwraca się do organu administracji publicznej o załatwienie wskazanej przez nią sprawy w oparciu o konkretny przepis prawa materialnego. To strona określa sprawę administracyjną, której rozstrzygnięciem jest zainteresowana i to strona kształtuje zakres tej sprawy administracyjnej przy wszczęciu postępowania, a w konsekwencji - kształtuje zakres rozstrzygnięcia w przedmiocie jej praw lub obowiązków w decyzji administracyjnej. Żądanie wszczęcia postępowania jest bowiem czynnością dyspozytywną strony, z czego wynika prawo dysponowania przez nią przedmiotem postępowania (tak NSA np. w wyroku z dnia 28 października 2020 ., sygn. akt I GSK 306/18, CBOSA).

Wobec powyższego, jeżeli strona, na wniosek której postępowanie zostało zainicjowane składa, jak w sprawie niniejszej na etapie postępowania odwoławczego, oświadczenie o cofnięciu wniosku, organ odwoławczy ma obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tzn. uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości.

Cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego jest równoznaczne z brakiem żądania uprawnionego podmiotu do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, co oznacza, że przedmiot postępowania oznaczony we wniosku przestaje istnieć. W wyniku cofnięcia wniosku przestaje bowiem istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku materialnego, a organ prowadzący postępowanie, pozbawiony wniosku strony nie może orzekać w sposób merytoryczny o żądaniu nieistniejącym. W przeciwnym razie zaistniałby przypadek, gdzie dalsze prowadzenie postępowania byłoby działaniem z urzędu, które

w postępowaniach określanych jako wnioskowe, jest wyraźnie zakazane w art. 61 § 2 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2011 r.,

I OSK 1397/10, CBOSA).

Trafnie wskazano w skardze kasacyjnej, że skoro ustawodawca w treści art. 155 k.p.a. dopuścił możliwość uchylenia ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, to tym bardziej możliwe jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nieostatecznej. W sytuacji, w której cofnięcie wniosku miało miejsce

w odwołaniu, do uchylenia decyzji uprawniony jest sam organ I instancji, który wydał decyzję, a to w trybie art. 132 § 1 k.p.a. Nie sposób natomiast przyjąć, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 155 w zw. z art. 132 § 1 k.p.a. jak to podnosi skarżąca kasacyjnie, bowiem przepisów tych nie stosował. Organ odwoławczy powinien był bowiem wydać decyzję w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw.

z art. 140 i art. 105 § 1 k.p.a. k.p.a.

Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.d.p., to okazał się on zasadny w takim znaczeniu, że wobec cofnięcia wniosku przez skarżącą brak było podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i zastosowania ww. przepisów.

Za nietrafny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie sposób stwierdzić, że Sąd I instancji rozstrzygał na podstawie niepełnego materiału aktowego czy też z pominięciem dokumentu zawierającego oświadczenie o cofnięciu wniosku, a także przedstawił stan sprawy niezgodnie ze

stanem faktycznym. Dokonanie wadliwej oceny skutków, jakie niesie złożenie

oświadczenia o cofnięciu wniosku wraz z odwołaniem, a w konsekwencji kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie zastosowanych przepisów prawa materialnego nie stanowi o naruszeniu ww. przepisów.

W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 193, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 140, art. 105 § 1 oraz art. 61 § 1 i 2 k.p.a., uchylił zaskarżony wyrok, a po rozpoznaniu skargi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracyjne wezmą pod uwagę powyższe rozważania.

O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składają się: kwota wpisu od skargi i wpisu od skargi kasacyjnej, kwota opłaty kancelaryjnej za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, a także kwota wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej działającego w obu instancjach.



Powered by SoftProdukt