Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 135/09 o odrzuceniu skargi M. B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie doręczenia decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 19 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie doręczenia decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe.

Zaskarżone postanowienie Sąd I instancji oparł na art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141 poz. 892 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a .

W uzasadnieniu Sąd podał, że stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn zm.), i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei art. 8 ust. 2 pkt 1 stanowi, że skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji.

Dodał, iż sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast rozpoznawana skarga dotyczy bezczynności Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe, na którą to decyzję nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. B., zaskarżając je w całości, zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na naruszeniu przepisów postępowania i nie doręczeniu skarżącemu decyzji regulującej jego prawa materialne;

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 170 ust. 3 w/w ustawy poprzez nieuwzględnienie w postanowieniu, mimo obligatoryjnego obowiązku wynikającego z art. 44 ust. 1 tej ustawy, że Minister Obrony Narodowej jako przełożony oficera nie doręczył skarżącemu decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe z dniem 1 lipca 2004 r., jak i do chwili obecnej w żaden inny sposób nie uregulował praw ekonomicznych skarżącego;

- naruszenie przepisów postępowania tj. § 2 i § 22 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że organem właściwym do wydania nowej decyzji- rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby wojskowej skarżącego przeniesionego do rezerwy kadrowej przez Ministra, jest Szef Sztabu Generalnego.

Według strony skarżącej błędnym jest stanowisko Sądu I instancji, iż bezczynność Ministra Obrony Narodowej polegająca na nie wydaniu decyzji ostatecznej regulującej prawa materialne żołnierza zawodowego nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W ocenie skarżącego to nierzetelne i sprzeczne z prawem stwierdzenie zaprzecza językowej wykładni art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a.

Również nie jest trafne przywołanie w uzasadnieniu postanowienia art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zarówno ust. 1 i 2 powyższego przepisu traktuje o decyzjach wydanych, a nie o bezczynności co było i jest istotą skargi M. B..

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, stwierdzenie bezczynności Ministra Obrony Narodowej i zobowiązanie go do wydania decyzji ostatecznej zgodnej z obowiązującym prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oparta na nietrafnych zarzutach. Skarżący bezzasadnie przyjął, powołując się na w/w przepisy, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania.

Skarga M. B. w postępowaniu przed Sądem I instancji dotyczyła bezczynności Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe.

Art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że sprawy wszczęte lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych - dotyczy postępowania administracyjnego nie zaś sądowoadministracyjnego. Kwestę dopuszczalności skargi wniesionej na bezczynność Ministra Obrony Narodowej odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia skargi. Skarga M. B. została złożona w dniu obowiązywania ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i regulacje tej ustawy należy stosować przy rozstrzyganiu o dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu.

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 ze zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia lub przeniesienia na inne stanowisko służbowe, mianowania na stopień wojskowy, przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej jak również delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową .

Skoro stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje jedynie w przypadkach, gdy sąd ten jest właściwy do orzekania w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa to konsekwentnie należy przyjąć , że jeżeli ustawodawca wyłączył możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wymienianych w art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to również spod zakresu sądowej kontroli jest wyłączona bezczynność organu w tych sprawach.

Należy podkreślić, iż sprawy wyznaczenia (zwolnienia) lub przeniesienia na stanowisko służbowe, mają osobliwy charakter, gdyż nie wiążą się one w sposób bezpośredni z realizacją konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela. Decyzje w tych sprawach dotykają natomiast uprawnień w ramach stosunku służbowego żołnierzy zawodowych. Stosunek ten oparty jest na podporządkowaniu organom wojskowym i możliwości jednostronnego kształtowania statusu żołnierzy zawodowych przez te organy. Ograniczenie prawa do sądu w sprawach wyznaczenia (zwolnienia) lub przeniesienia na stanowisko służbowe jest dopuszczalne wtedy, gdy usprawiedliwione jest koniecznością zapewnienia spójnego i sprawnego funkcjonowania Sił Zbrojnych i zagwarantowania realizacji ich konstytucyjnych zadań, w szczególności określonych w art. 26 Konstytucji. W konsekwencji stwierdzić należy, że ograniczenie prawa do sądu żołnierza zawodowego może dotyczyć takich sporów ze stosunku służbowego, w których to ograniczenie jest usprawiedliwione realizacją tych wartości konstytucyjnych, w tym między innymi w sprawach wyznaczania na stanowisko służbowe.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zbędne szczegółowe odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, bowiem w sprawie niniejszej nie miały one zastosowania, ani też Sąd I instancji nie dokonywał ich wykładni, a tylko takie postacie naruszeń prawa materialnego mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji, ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.