Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Jarecka Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.) asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 marca 2024 r. nr 328/OPO/2024 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę

Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda", organ wojewódzki"), postanowieniem z dnia 4 marca 2024 r., nr 328/OPO/2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 682), po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...] - wszystkie w W. (dalej: "Wspólnoty Mieszkaniowe") – uchylił postanowienie Prezydenta W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...] i przywrócił termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. (dalej także: "organ I instancji") z [...] października 2022 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "Spółka", "Skarżąca") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową w parterze wraz z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] W.

Do wydania ww. postanowienia Wojewody doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy.

Prezydent W. decyzją z [...] października 2022 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową w parterze wraz z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] W.

Spółka w dniu 21 października 2022 r. złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji administracyjnej.

Pismem z 31 października 2022 r. Wspólnoty Mieszkaniowe reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosły odwołanie od ww. decyzji administracyjnej.

Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 1 marca 2023 r., nr 97/OPON/2023, stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] października 2022 r., nr [...].

Wnioskiem z 14 marca 2023 r. Wspólnoty Mieszkaniowe wystąpiły

o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta W. z [...] października 2022 r. nr [...] oraz wniosły o wstrzymanie jej wykonania. Kierując się daleko idącą ostrożnością, Wspólnoty Mieszkaniowe wniosły jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 58 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu ww. Wspólnoty wskazały, że nie mogły wiedzieć o zrzeczeniu się odwołania przez inwestora, a co za tym idzie do 8 marca 2023 r. nie wiedziały o istnieniu decyzji ostatecznej.

Decyzja Prezydenta W. stała się ostateczna w dniu 21 października 2022 r., a wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem

o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie Wspólnoty Mieszkaniowe reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosły w dniu 14 marca

2023 r.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], Prezydent W. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną tego organu

z [...] października 2022 r. nr [...]. Organ I instancji wskazał, że Wspólnoty Mieszkaniowe nie wykazały, by uchybienie terminu do złożenia wniosku

o wznowienie nastąpiło bez ich winy. W ocenie Prezydenta W. powoływanie się przez profesjonalnego pełnomocnika na okoliczność braku wiedzy

o istnieniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

W dniu 21 kwietnia 2023 r. Wspólnoty Mieszkaniowe wniosły do Wojewody Mazowieckiego zażalenie na postanowienie Prezydenta W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], żądając jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Wspólnoty Mieszkaniowe nie miały możliwości dowiedzenia się o złożeniu przez Spółkę oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania i były zdane jedynie na informacje przekazywane przez organ. Prezydent W. ograniczył się natomiast jedynie do przekazania informacji o treści decyzji na podstawie dostępu do informacji publicznej oraz do ustnej informacji, że decyzja nie jest ostateczna i w przypadku złożenia odwołania zostanie ono przekazane do Wojewody Mazowieckiego. Ponadto, pełnomocnik Wspólnot Mieszkaniowych wskazał, że nie został dopuszczony do wglądu w akta sprawy.

Wojewoda postanowieniem z 4 marca 2024 r., nr 328/OPO/2024. uchylił postanowienie Prezydenta W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...]

i przywrócił termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji z [...] października 2022 r., nr [...].

W uzasadnieniu ww. postanowienia Wojewoda Mazowiecki wskazał, że Wspólnoty Mieszkaniowe, wskutek niewiedzy o złożeniu przez inwestora zrzeczenia się prawa do odwołania, złożyły odwołanie w terminie 14 dni od dnia wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta W., co w konsekwencji doprowadziło do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Wojewody, Wspólnoty Mieszkaniowe działały z najwyższą starannością, tj. w ustawowym terminie złożyły odwołanie, którego rozpatrzenie okazało się niemożliwe z powodów od nich niezależnych, a następnie

z zachowaniem terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a. złożyły wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, składając jednocześnie wniosek o wznowienie postępowania. Organ wojewódzki nie doszukał się winy, czy najmniejszego niedbalstwa po stronie zainteresowanego, co uzasadniało możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczna decyzją Prezydenta W. z [...] października 2022 r. nr [...].

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca zarzuciła przede wszystkim rażące naruszenie przepisów postępowania, a to m.in. art. art. 58 i art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także art. 131 i art. 138 w związku z art. 144 k.p.a.

W skardze zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 Pr.bud. przez bezpodstawne przyjęcie, że Wspólnotom Mieszkaniowym przysługuje przymiot strony postępowania o wydanie pozwolenia na budowę.

Uzasadniając zarzuty natury procesowej Skarżąca podniosła, że Wspólnoty Mieszkaniowe dowiedziały się o decyzji Prezydenta W. z [...] października 2022 r., nr [...], najpóźniej w dniu 31 października 2022 r., tj.

w dniu, w którym złożyły bezskuteczne odwołanie od decyzji. W rzeczywistości jednak wiedziały o decyzji już 24 października 2022 r., a więc przed upływem tygodnia od jej wydania, co umożliwiło im złożenie bezpodstawnego odwołania

w terminie dwóch tygodni od dnia wydania tego orzeczenia (tj. 31 października

2022 r.). Ponadto, Skarżąca podkreśliła, że Wspólnoty Mieszkaniowe i ich pełnomocnik wiedziały, że nie są stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, zatem ich odwołanie nie mogło odnieść skutku. Spółka wskazała, że profesjonalny pełnomocnik mógł zatem przewidzieć, że inwestor może zrzec się prawa do odwołania jako strona postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, niezależnie od swoich poglądów na rzekomą wielość tych stron. Skarżąca zaznaczyła także, że niezłożenie, choćby z ostrożności procesowej, wniosku

o wznowienie postępowania po upływie 14 dni od dowiedzenia się o decyzji Prezydenta W. z [...] października 2022 r., świadczy o lekkomyślności lub niedbalstwie Wspólnot Mieszkaniowych, co powoduje, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest oczywiście wadliwe. W świetle powyższego, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Ponadto, Spółka wniosła także o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia Wojewody z 4 marca 2024 r., nr 328/OPO/2024.

Postanowieniem z 9 lipca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia, uznając, że nie wykazano jaka ewentualnie szkoda i w jakiej wysokości miałaby zaistnieć tak, aby można było poddać ocenie twierdzenia Skarżącej co do zaistnienia znacznej szkody oraz nie wykazano, aby istniały prawnie nieodwracalne skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 listopada 2024 r. oddalił zażalenie Spółki na odmowę wstrzymania zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego z 4 marca 2024 r., nr 328/OPO/2024.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, uchylenie ich przez sąd jest niedopuszczalne.

Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 4 marca 2024 r., nr 328/OPO/2024, uchylające postanowienie Prezydenta W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...] i przywracające Wspólnotom Mieszkaniowym termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z [...] października 2022 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową w parterze wraz z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] W.

Zgodnie z dyspozycją art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję

w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania

o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Wspólnoty Mieszkaniowe nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W.

z [...] października 2022 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę.

Przedmiotowa decyzja Prezydenta W. nie została również doręczona Wspólnotom Mieszkaniowym. Jak wynika z niepodważonych twierdzeń Wspólnot Mieszkaniowych, o fakcie wydania ww. decyzji organu I instancji dowiedziały się One z ogólnodostępnej wyszukiwarki – "Rejestr Wniosków, Decyzji

i Zgłoszeń w sprawach budowlanych", i w czternastodniowym terminie ustawowym wynikającym z art. 129 § 2 k.p.a., wniosły odwołanie, powołując się m.in. na przysługujący im w sprawie interes prawny. Nie jest przy tym kwestionowane, że organ I instancji nie udzielił Wspólnotom Mieszkaniowym informacji o tym, że decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Konsekwencją powyższego było wydanie przez Wojewodę w dniu 1 marca 2023 r. postanowienia nr 97/OPON/2023 stwierdzającego niedopuszczalność odwołania Wspólnot Mieszkaniowych od decyzji Prezydenta W. z [...] października 2022 r. nr [...]. Jak bowiem wyjaśnił organ wojewódzki, podmioty, którym nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji mogą wnieść odwołanie w terminie otwartym dla podmiotu, któremu jako ostatniemu doręczono decyzję pierwszoinstancyjną. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie doręczenie ww. decyzji Prezydenta W. jedynej stronie postępowania (inwestorowi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) miało miejsce w dniu 21 października

2022 r. i w tym też dniu strona zrzekła się prawa do wniesienia odwołania. Decyzja organu I instancji o pozwoleniu na budowę stała się zatem ostateczna w dniu 21 października 2022 r., wobec czego odwołanie Wspólnot Mieszkaniowych od ww. decyzji wniesione w dniu 31 października 2022 r. zostało uznane za złożone od decyzji ostatecznej i z tego powodu niedopuszczalne.

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z 28 września 2023 r. (sygn. akt VII SA/Wa 722/23) oddalającym skargę Wspólnot Mieszkaniowych od powołanego wyżej postanowienia Wojewody z 1 marca 2023 r. nr 97/OPON/2023 stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, podzielił ocenę organu wojewódzkiego, że strona, która nie brała udziału

w postępowaniu może wnieść odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale w takim przypadku termin 14 dni do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.) dla tej osoby liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która

w postępowaniu brała udział. Jednocześnie WSA w Warszawie nadmienił, że z uwagi na formalną niedopuszczalność wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, Wojewoda nie był już zobowiązany do oceny przymiotu strony Wspólnot Mieszkaniowych w przedmiotowym postępowaniu, niemniej Sąd wskazał, że brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowić może przesłankę do wznowienia postępowania, gdyż w tym właśnie postępowaniu organ dokonuje dopiero oceny, czy stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wnioskodawcy przysługuje przymiot strony postępowania.

Przywołane zarówno przez Wojewodę, jak i przez Sąd I instancji stanowisko ma niezwykle istotne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem wskazuje, że podmiot, który został pominięty w postępowaniu pierwszoinstancyjnym może wnieść skutecznie odwołanie od takiej decyzji, o ile zostanie wykazane, że przysługuje mu przymiot strony w tym postępowaniu i jeżeli środek odwoławczy zostanie przezeń złożony w terminie liczonym dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję organu pierwszej instancji. Spełnienie obydwu warunków przez odwołujący się podmiot będzie zaś oznaczało, że odwołanie zostało wniesione skutecznie, a decyzja pierwszoinstancyjna nie stanie się ostateczna do czasu rozpoznania złożonego środka zaskarżenia przez organ odwoławczy. Innymi słowy, gdy odwołanie zostanie wniesione w terminie, a odwołujący, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji - wykaże swój interes prawny do bycia stroną

w sprawie, decyzja organu pierwszej instancji nie korzysta z przymiotu ostateczności. W takiej też sytuacji, niedopuszczalne byłoby złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, skoro nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji administracyjnych może dotyczyć wyłącznie orzeczeń ostatecznych. Jak zgodnie przyjmuje się

w doktrynie i orzecznictwie, podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna. Bieg terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. nie może się bowiem rozpocząć przed zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1113/10, ONSAiWSA 2011/6, poz. 131).

Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. akt II OSK 1322/20, LEX/el. nr 3412337) powyższe stanowisko opiera się na zapatrywaniu, zgodnie z którym wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznych jest postępowanie odwoławcze, co oznacza, że dopiero

w momencie zakończenia takiego postępowania lub zajścia warunków wskazujących, iż decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna, otwiera się przed stroną możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania. Zasada niekonkurencyjności odwołania oraz podania służącego zainicjowaniu ww. postępowania nadzwyczajnego potwierdza, że warunkiem dopuszczalności podania o wznowienie jest objęcie zakresem żądania wznowienia postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej. Bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., jest powiązany z powyższym wymaganiem, co należy rozumieć jako nakaz uwzględnienia przy określaniu momentu, w którym rozpoczął swój bieg wskazany termin, okoliczności potwierdzających, że dowiedzenie się przez stronę o decyzji nakazywało jej zamieszczone w niej rozstrzygnięcie traktować jako ostateczne,

a zatem takie, które nie może zostać podważone w drodze wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia. Gwarancyjny wymiar powyższego założenia sprzeciwia się zatem uznaniu, że stan sprawy, w której decyzja została wydana, nie powinien podlegać szczegółowemu rozważeniu przez organ właściwy w sprawie wznowienia

i rzutować na ocenę spełnienia przez wnioskodawcę warunku dowiedzenia się

o wydaniu decyzji, która ma charakter ostateczny (por. wyroki NSA: z 19 października 2018 r., II OSK 2646/16; z 5 września 2017 r., II OSK 2807/15; z 19 stycznia 2017 r., II OSK 1061/15).Mając zatem na względzie wskazane powyżej zasady postępowania administracyjnego NSA stwierdził, że nie można abstrahować od gwarancyjnych praw jednostki w zakresie ogólnej możliwości kwestionowania decyzji administracyjnych (także gwarancji konstytucyjnych - patrz: art. 78 Konstytucji RP). Według Sądu Naczelnego, należy mieć na uwadze stan faktyczny, na tle którego został wyrażony konkretny pogląd w danej sprawie.

Wobec powyższego należy ponownie zaznaczyć, że na gruncie badanej sprawy Wspólnoty Mieszkaniowe będąc przekonane o otwartym biegu terminu do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. oraz o przysługującym im statusie strony w postępowaniu objętym decyzją Prezydenta W. z [...] października 2022 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, złożyły odwołanie od tej decyzji nie mając wiedzy o fakcie zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania przez jedyną stronę uczestniczącą w postępowaniu przed organem I instancji, a tym samym o tym, że decyzja ta jest już ostateczna. W tej sytuacji niewątpliwie trudno było oczekiwać od zainteresowanych Wspólnot, nawet uwzględniając ich profesjonalną reprezentację, aby w zasadzie równocześnie z odwołaniem złożyły wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania. Wymaga podkreślenia, że złożenie wniosku o wznowienie w stosunku do postępowania, które nie zakończyło się jeszcze decyzją ostateczną skutkowałoby w gruncie rzeczy koniecznością stwierdzenia jego niedopuszczalności. Jeśli wniosek dotyczy decyzji nieostatecznej organ administracji ma obowiązek odmówić wznowienia postępowania

z przyczyn przedmiotowych. Nie ma bowiem w takiej sytuacji przedmiotu postępowania, to jest ostatecznej decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417/10).

Słusznie dostrzegł Wojewoda, że sytuacja prawna i faktyczna badanej sprawy została jednoznacznie wyjaśniona w zasadzie dopiero wskutek wydania przez ten organ postanowienia z 1 marca 2023 r. nr 97/OPON/2023 stwierdzającego niedopuszczalność odwołania Wspólnot Mieszkaniowych od decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę. Zatem stan sprawy stał się klarowny dla ww. Wspólnot z dniem 8 marca 2023 r., tj. z dniem doręczenia przedmiotowego postanowienia Wojewody pełnomocnikowi tych Wspólnot. Już natomiast w dniu 14 marca 2023 r. pełnomocnik Wspólnot Mieszkaniowych złożył wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, jednocześnie występując z prośbą

o przywrócenie terminu do wniesienia tegoż wniosku.

O ile rację ma Skarżąca, że w myśl art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, to jednak wbrew zarzutom skargi, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominujący jest pogląd, który tutejszy Sąd podziela i uznaje za własny, że bieg terminu do złożenia podania

o wznowienie w związku z podstawą z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. rozpoczyna bieg

w dacie uzyskania przez stronę wiadomości o wydaniu ostatecznej decyzji. Istotne jest więc w tym zakresie dotarcie do strony informacji o wydaniu takiej właśnie decyzji oraz jej zasadniczej treści, niezależnie od źródła powyższych informacji (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2646/16, LEX/el. nr 2582935). W orzeczeniu z dnia 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt II OSK 1061/15, LEX/el. nr 2253661) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że dowiedzenie się przez stronę o decyzji, o której mowa w art. 148 § 2 k.p.a., nie dotyczy decyzji nieostatecznej. Dlatego też w wyroku z 5 września 2017 r. (sygn. akt II OSK 2807/15, LEX/el. nr 2365408) NSA stanowczo stwierdził, że na gruncie art. 148 § 2 k.p.a. nie ma znaczenia to, kiedy strona dowiedziała się o postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie, relewantny bowiem jest dopiero moment, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji kończącej owo postępowanie i to decyzji ostatecznej.

Zdaniem tutejszego Sądu, omawiane zagadnienie najtrafniej ocenił WSA

w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1417/10) wskazując, że przyjęcie, iż dowiedzenie się przez stronę o decyzji, o którym mowa

w art. 148 § 2 kpa. dotyczy także decyzji nieostatecznej prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Strona mogłaby bowiem znaleźć się w pułapce uniemożliwiającej zachowanie przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dowiedzenie się o decyzji nieostatecznej nie daje podstaw do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie postępowania. Jak to zostało już wyżej wskazane, wznowienie postępowania dotyczy

wyłącznie decyzji ostatecznych. Z kolei, zanim decyzja ta stanie się ostateczna miesięczny termin do złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania może już upłynąć. Rozpatrzenie odwołania od decyzji nieostatecznej może trwać ponad miesiąc, np.: z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i strona postępowania nie ma na to żądnego wpływu. Należy zatem przyjąć, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się od daty dowiedzenia się przez stronę o wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy tutejszy Sąd doszedł do wniosku, że całokształt ustalonych i zaprezentowanych wyżej okoliczności nie może pozostać bez wpływu na ocenę zaistnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek do zastosowania regulacji z art. 58 § 1 k.p.a. i przywrócenia Wspólnotom Mieszkaniowym terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wspomniany przepis art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).

W realiach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Wspólnoty Mieszkaniowe złożyły wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku

o wznowienie postępowania w terminie siedmiu dni od daty otrzymania postanowienia Wojewody Mazowieckiego z 1 marca 2023 r. nr 97/OPON/2023 stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę z uwagi na ostateczny charakter tej decyzji. Równocześnie Wspólnoty Mieszkaniowe wystąpiły z wnioskiem o wznowienie postępowania w tej sprawie. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, Wojewoda słusznie uznał zarazem, że ww. Wspólnoty Mieszkaniowe uprawdopodobniły, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez ich winy, gdyż o zaistnieniu zasadniczej przesłanki do wystąpienia z takim wnioskiem, tj. wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziały się dopiero z rzeczonego postanowienia Wojewody z 1 marca 2023 r. nr 97/OPON/2023.

W ocenie Sądu, na aprobatę nie zasługują natomiast te zarzuty skargi,

w których sygnalizowane jest jakoby Wspólnoty Mieszkaniowe dopuściły się

w kontrolowanej sprawie niedbalstwa, gdyż profesjonalny pełnomocnik tych Wspólnot mógł bez trudu już wcześniej dowiedzieć się o fakcie zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania przez strony uczestniczące w postępowaniu, a tym samym

o dacie uzyskania przez decyzję z 18 października 2022 r. nr 349/Ś/2022 przymiotu ostateczności. Odnosząc się do powyższych twierdzeń trzeba raz jeszcze podkreślić, że w świetle niepodważonych okoliczności faktycznych sprawy, pełnomocnik Wspólnot Mieszkaniowych nie został dopuszczony do wglądu w akta postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę, wobec czego - nie mając informacji o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji przez inne strony tegoż postępowania, działając z przekonaniem otwartego terminu do wniesienia podstawowego środka zaskarżenia od tego orzeczenia, wniósł On w przewidziany prawem sposób odwołanie od przedmiotowej decyzji. Wadliwość takiego działania Wspólnot Mieszkaniowych została zaś ostatecznie stwierdzona dopiero w przywołanym wcześniej postanowieniu Wojewody Mazowieckiego z 1 marca 2023 r. nr 97/OPON/2023. Trudno zatem oczekiwać nawet od fachowego pełnomocnika, ażeby podejmował on inne czynności w sprawie, skoro aż do momentu otrzymania ww. postanowienia z 1 marca 2023 r. pozostawał

w usprawiedliwionym, aczkolwiek – jak się następnie okazało – błędnym przekonaniu co do daty uzyskania przez skarżoną decyzję przymiotu ostateczności.

Biorąc pod uwagę przedstawione rozważania, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo orzekł o przywróceniu Wspólnotom Mieszkaniowym terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, do uchybienia którego doszło wskutek okoliczności w żadnym razie niezawinionych przez te podmioty.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi, w których podnoszony jest brak interesu prawnego Wspólnot Mieszkaniowych do udziału w postępowaniu

w przedmiocie wydania Spółce pozwolenia na budowę, Sąd czuje się w obowiązku ponownie podkreślić, że jak prawidłowo wyjaśnił już zresztą WSA w Warszawie

w wyroku z 28 września 2023 r. (sygn. akt VII SA/Wa 722/23) oddalającym skargę Wspólnot Mieszkaniowych od postanowienia Wojewody z 1 marca 2023 r. nr 97/OPON/2023 stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, ocena przymiotu strony Wspólnot Mieszkaniowych w tym postępowaniu i ewentualnego wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinna być dokonana przez organy dopiero we wznowionym postępowaniu, tj. już po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. (zob. też wyrok NSA: z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2064/09, LEX nr 953022, i z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2397/11, LEX nr 1337356).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.