III SA/Wr 237/12 - Wyrok

Data orzeczenia	2012-08-08	
Data wpływu	2012-05-25	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu	
Sędziowie	Anna Moskała /przewodniczący/
Józef Kremis /sprawozdawca/
Wanda Wiatkowska-Ilków	
Symbol z opisem	6042 Gry losowe i zakłady wzajemne	
Hasła tematyczne	Gry losowe	
Sygn. powiązane	II GSK 1599/15	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Celnej	
Treść wyniku	*Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540;  art. 14 ust. 1;  art. 89 ust. 1 pkt 2;  art. 89 ust. 2 pkt 2;  art. 129 ust. 1 i 3;  art. 141 pkt 2; Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 2003 nr 102 poz 946;  art. 11 ust. 7;  art. 16;  art. 22 ust. 3;; Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60;  art. 137 par. 3;  art. 169 par. 1;  art. 178 par. 3;   art. 180 par. 1;  art. 187 par. 1;  art. 191;  art. 201 par. 1 pkt 2;  art. 212;  art. 229;  Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. – po rozpatrzeniu odwołania "A" sp. z o.o. (zwanej dalej spółką), z siedzibą w C., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]) nakładającej na spółkę karę pieniężną [...] zł za urządzanie gier na trzech automatach poza kasynem gry – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w mocy, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W. udzielił spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 48. punktach gier na terenie województwa d., w tym także w lokalu "B", [...] w S.

W dniu [...] lutego 2011 r. funkcjonariusze Referatu Dozoru Urzędu Celnego w W. przeprowadzili w tym punkcie gier kontrolę stwierdzając, że znajdujące się tam, należące do spółki, trzy automaty (HOT SPOT PLATIN nr fabryczny MP 177, nr świadectwa rejestracji [...]; HOT SPOT PLATIN nr fabryczny MP 176, nr świadectwa rejestracji [...]; HOT SPOT PLATIN nr fabryczny MP 172, nr świadectwa rejestracji [...]) były włączone do sieci elektrycznej, gotowe do gry, a na dwóch z nich (HOT SPOT PLATIN nr fabryczny MP 177 i HOT SPOT PLATIN nr fabryczny MP 176) prowadzona była gra, mimo że w stosunku do tych automatów upłynął w dniu [...] stycznia 2011 r. termin poświadczenia ich rejestracji, a ponadto Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] września 2010 r. (nr [...]) cofnął w części zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2009 r. (nr [...]), wykreślając z tego zezwolenia punkt gier znajdujący się w S., [...], pod nazwą "B", w którym znajdowały się wymienione automaty.

Tak ustalony stan faktyczny stanowił dla organu pierwszej instancji podstawę do nałożenia na spółkę kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy o grach hazardowych).

Organ odwoławczy – przywołując unormowania art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – wywiódł, że karą za urządzanie gier poza kasynem gry ustawodawca nie objął gier na automatach o niskich wygranych, prowadzonych na podstawie zezwoleń wydanych pod rządem ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Inaczej bowiem wszystkie dopuszczone przez ustawę o grach hazardowych (do czasu wygaśnięcia zezwolenia) gry na automatach o niskich wygranych byłyby karane, jako prowadzone poza kasynem gry. Ochrona urządzania gier na automatach o niskich wygranych nie jest jednak bezwarunkowa, albowiem z art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wynika, że obejmuje ona tylko gry na automatach o niskich wygranych, które organizowane są zgodnie z art. 129-140 ustawy o grach hazardowych.

Według art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Wprawdzie ustawa o grach i zakładach wzajemnych utraciła moc wskutek wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, to jednak na podstawie przywołanego przepisu zachowały ważność poprzednio obowiązujące unormowania dotyczące działalności gier na automatach o niskich wygranych prowadzonych na podstawie udzielonych zezwoleń.

Do przepisów tych należy m.in. art. 7 ust. 1 pkt 1a oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Według pierwszego z nich urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych, według drugiego zaś zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych obejmuje miejsce urządzania gier.

Zdaniem organu odwoławczego, skoro decyzją z dnia [...] września 2010 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. cofnął spółce zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2009 r. (nr [...]) w części dotyczącej punktu gier znajdującego się w S., [...], pod nazwą "B", w którym znajdowały się wymienione automaty, to dalsze prowadzenie gier w tym lokalu w dniu [...] lutego 2011 r. (kontrola) stanowiło urządzanie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i nie mogło już być uznane za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. W dniu kontroli nie były zatem spełnione warunki wyłączające karę, czyli prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych zgodnie z art. 129-140 ustawy o grach hazardowych.

Takie postępowanie spółki nie mogło – zdaniem organu odwoławczego – uwolnić jej od kary pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, skoro grę na automatach o niskich wygranych organizowała niezgodnie z art. 129-140, a więc nie zaistniały okoliczności przewidziane w art. 141 pkt 2 tej ustawy.

Chybiony zdaniem organu odwoławczego jest zarzut rażącego naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na wyjaśnienie okoliczności sprawy, oraz zignorowanie przy rozstrzyganiu dowodu z akt weryfikacyjnych punktu do gier na automatach o niskich wygranych, w którym były ustawione kontrolowane urządzenia, z opinii technicznej jednostki badającej, która miałaby potwierdzić, że badane automaty spełniają warunki określone przez prawo, i z poświadczenia rejestracji tych urządzeń jako automatów do gier o niskich wygranych (GL-1). W rozpatrywanej sprawie nie kwestionowano bowiem natury kontrolowanych urządzeń jako automatów do gier o niskich wygranych, a więc przeprowadzenie sugerowanych przez spółkę dowodów nie miałoby żadnego oddziaływania na kwestię kary za prowadzenie gier na automatach poza kasynem gry.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 239a Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji nie stosował tego przepisu, ponieważ decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2011 r. stała się ostateczna wskutek jej niezaskarżenia w trybie odwoławczym w ustawowym terminie. Z ostateczności tej decyzji (przy spełnieniu pozostałych przesłanek z art. 89 ustawy o grach hazardowych) należało wywieść podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.

Organ odwoławczy wywiódł, że skoro kontrolowane automaty należało uznać za automaty, o których mowa w art. 2 ustawy o grach hazardowych, a określony wcześniej punkt gier nie był już punktem gier na automatach o niskich wygranych, to urządzanie na nich gier możliwe było tylko w kasynie gry na podstawie uzyskanej przez spółkę koncesji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm obowiązujących. Skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – przez niezawieszenie postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

2) art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 229 Ordynacji podatkowej – przez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, wyrażające się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania strony oraz świadków;

3) art. 191 Ordynacji podatkowej – przez rażące przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażającej się w przyjęciu, że spółka świadomie urządzała w lokalu położonym w S. ([...]) gry na automatach poza kasynem gry;

4) art. 191 Ordynacji podatkowej – przez rażące przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażającej się w przyjęciu, że w punkcie gier położonym w S. ([...]) spółka umieściła niedozwoloną reklamę gier hazardowych;

5) art. 123 § 1 i art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej – przez pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, wyrażające się całkowicie bezzasadną odmową przesłania stronie uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów z akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując twierdzenia i mające je wesprzeć argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zaskarżoną decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), Sąd nie znalazł podstaw do postawienia organom celnym skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.], ani też uchybienia regułom proceduralnym, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.]. Nie wystąpiły także przypadki objęte hipotezami art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.

Należy przede wszystkim zauważyć, że dokonana przez organy administracji publicznej wykładnia art. 89 ust. 1 pkt 2 w kontekście unormowania zawartego w art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest – wbrew temu co zdaje sugerować strona skarżąca – wadliwa. Pod rządem ustawy o grach hazardowych (od 1 stycznia 2010 r.) urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie (art. 3 tej ustawy). Natomiast działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1). W konsekwencji takiego unormowania przyjęto, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1).

Niezachowanie ustawowego warunku urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach obwarowano odpowiedzialnością administracyjną w postaci kary pieniężnej, stanowiąc w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, że karze takiej podlega "urządzający gry na automatach poza kasynem gry", przy czym wysokość kary za taki czyn wynosi 12 000 zł za każdy automat (art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy).

Jednakże, mimo obowiązywania od dnia 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych i sformułowanej w art. 14 ust. 1 zasady urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1), w jej art. 129 ust. 1 postanowiono, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Określono jednocześnie, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 tej ustawy).

Wskutek szczególnego unormowania zawartego w art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, po jej wejściu w życie, poza kasynem gry pozostała działalność w zakresie:

1) gier na automatach o niskich wygranych,

oraz

2) gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach.

Czyniąc wyjątek od zasady urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), ustawodawca uznał za uzasadnione pozostawienie w obrocie prawnym zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu ich wygaśnięcia (zezwolenia te nie mogą być przedłużane – art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), tak by podmioty dysponujące jeszcze takimi zezwoleniami mogły wykorzystać cały okres ich obowiązywania. Skoro więc ustawa o grach hazardowych zalegalizowała działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach do czasu wygaśnięcia zezwoleń wydanych przed dniem 1 stycznia 2010 r., przeto prawodawca nie mógł pozostawić bez rozstrzygnięcia kwestii ewentualnej kary za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry", wszak prowadzący działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach byliby objęci hipotezą sformułowaną w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Dlatego też, co oczywiste, w art. 141 ustawy o grach hazardowych jednoznacznie postanowiono, że karze pieniężnej nie podlega "urządzający gry na automatach poza kasynem gry" (nie stosuje się bowiem art. 89 ust. 1 pkt 2), jeżeli "zgodnie z art. 129-140" organizuje gry "na automatach w salonach gier na automatach" (art. 141 pkt 1) i gry "na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych" (art. 141 pkt 2).

Do ustalonego w sprawie stanu faktycznego mogłaby więc znaleźć zastosowanie dyspozycja art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (kontratyp wobec działania opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2), jednakże pod warunkiem organizowania przez skarżącą spółkę gry "na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych" "zgodnie z art. 129-140". Tylko bowiem podmiot "urządzający gry na automatach poza kasynem gry", który "zgodnie z art. 129-140" realizuje działalność w zakresie "gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych" nie został objęty odpowiedzialnością przewidzianą w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Jedynie takiemu działaniu ustawodawca nadał cechę kontratypu względem czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2. Tym samym "urządzający gry na automatach poza kasynem gry" niezgodnie z "art. 129-140" pozostanie w sferze oddziaływania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a więc będzie podlegał karze pieniężnej przewidzianej w tym przepisie.

Poczynione uwagi pozwalają twierdzić, że określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych odpowiedzialności administracyjnej przybierającej postać kary pieniężnej nie wyłącza "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry" w zakresie "gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych" (art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych), jeżeli taka działalność realizowana jest niezgodnie z art. 129-140 ustawy o grach hazardowych.

Ustalenie, czy w konkretnym przypadku doszło do niezgodnego z prawem "urządzania gier na automatach poza kasynem gry" w zakresie "gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych", wymaga odwołania się do unormowań zawartych w art. 129-140 ustawy o grach hazardowych. Należący do tego zbioru art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych odsyła z kolei do "przepisów dotychczasowych", na podstawie których udzielono zezwoleń "w zakresie gier na automatach o niskich wygranych". To zaś oznacza, że oceny zgodności z prawem urządzania gier na automatach o niskich wygranych (w czasie obowiązywania ustawy o grach hazardowych) trzeba dokonać na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.), jako aktu wykonawczego wydanego z upoważnienia art. 11 ust. 7, art. 16 i art. 22 ust. 3 tej ustawy.

Niepodważone przez stronę skarżącą ustalenia organów prowadzących postępowanie w rozpoznawanej sprawie wskazują, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2011 r. przez funkcjonariuszy celnych w lokalu położonym w S., [...], "B", stwierdzono trzy automaty do gier o niskich wygranych (o zidentyfikowanych nazwach, numerach fabrycznych i numerach świadectw rejestracji), które były podłączone do sieci elektrycznej i gotowe do gry, a na dwóch z nich właśnie prowadzono grę (co odzwierciedla protokół z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], z dziewięcioma załącznikami – karta 27 i nast. akt administracyjnych). Fakt prowadzenia w dniu kontroli gier na dwóch automatach potwierdziły zeznania świadków (A. K. – protokół z dnia [...] lutego 2011 r., karta 14 akt administracyjnych; T. B. – protokół z dnia [...] lutego 2011 r., karta 19 akt administracyjnych), którzy wówczas grali na tych automatach.

Kolejnym, niewadliwie ustalonym w postępowaniu administracyjnym, faktem stało się stwierdzenie istnienia w zbiorze ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2010 r. (nr [...]), zmieniającej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2009 r. (nr [...]) zezwalającą "A" sp. z o.o. na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d. W decyzji z dnia [...] września 2010 r. zawarto rozstrzygnięcie, według którego zmienia się ostateczną decyzję zezwalającą "w części dotyczącej punktów gier w ten sposób, że z wykazu punktów gier będącego załącznikiem do w/w decyzji [tj. decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. – uwaga Sądu] wykreśla 1 poniżej wymieniony punkt gier", wskazując w tabeli, że rozstrzygnięcie obejmuje lokal: "B", [...],[...] S., [...], a więc miejsce, w którym funkcjonowały trzy automaty do gier o niskich wygranych.

Ponieważ strona skarżąca kwestionowała przymiot ostateczności decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2010 r. (nr [...]), wyłączającej z dotychczasowego zezwolenia wspomniany punkt gier, organy niewadliwie wykazały, że rozstrzygnięcie to nie zostało skutecznie zaskarżone. Adwokat, który miał reprezentować spółkę w postępowaniu drugoinstancyjnym i wniósł odwołanie, nie przedstawił pełnomocnictwa, i mimo wezwania ze strony organów o uzupełnienie tego braku w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania i pouczenia o skutkach zaniechania (pozostawienie odwołania bez rozpoznania), nie zastosował się do zgodnej z prawem dyspozycji organu. Trzeba przy tym dodać, że wezwania organu zostały odebrane zarówno przez ewentualnego pełnomocnika, jak i przez spółkę.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 137 § 3 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej, to na osobie mającej pełnić funkcję pełnomocnika ciąży obowiązek dołączenia do akt oryginalnego lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, co w szczególności dotyczy pełnomocnika profesjonalnego jakim jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy (art. 137 § 3 zdanie drugie Ordynacji podatkowej). Dostrzegając uchybienie po stronie pełnomocnika spółki, organy skorzystały z dyspozycji art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jednakże stwierdzony brak nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, co musiało prowadzić – zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu – do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 in fine Ordynacji podatkowej), wszak nieusunięcie braku w zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony wywołuje taki właśnie skutek (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r., II FSK 1642/10).

W takiej sytuacji – skoro w kontekście niewadliwie poczynionych ustaleń decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2010 r. (nr [...]) uzyskała walor ostateczności i nie utraciła go do dnia wydania zaskarżonej decyzji – organy były związane tym rozstrzygnięciem i nie mogły go pominąć w rozpoznawanej sprawie (art. 212 Ordynacji podatkowej). Podnoszona w skardze okoliczność wystąpienia spółki z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2010 r. nie mogła zatem oddziaływać na prowadzenie postępowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ wspomniana decyzja wciąż pozostawała w obrocie prawnym.

Strona skarżąca nie podjęła również próby podważenia jeszcze jednej ustalonej przez organy okoliczności, która nie jest bez znaczenia przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Chodzi tu mianowicie o stwierdzony przez organy fakt upływu z dniem [...] stycznia 2011 r. terminu poświadczenia rejestracji względem dwóch automatów znajdujących w kontrolowanym punkcie gier, co wykluczało urządzanie na nich gier (§ 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych). Ale nawet gdyby przyjąć, że względem tych automatów nie upłynął jeszcze termin poświadczenia rejestracji, to ich eksploatacja przez spółkę w punkcie ostatecznie wykreślonym z zezwolenia stanowi naruszenie art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, a więc przepisu mieszczącego się w zbiorze unormowań, do których odsyła art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Zaskarżonej decyzji nie może wzruszyć zarzut naruszenia przez organy celne art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskutek niezawieszenia postępowania w rozpoznawanym przypadku, albowiem – wbrew stanowisku spółki – wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez Urząd Celny w W. w sprawie urządzania gier na automatach ([...]) i skierowanie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w S. ([...]), a w konsekwencji i wydanie stosownego orzeczenia, nie stanowi prejudykatu w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że odpowiedzialność administracyjna, przybierająca postać kary pieniężnej nakładanej na podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych), jest niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej (art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego), przy czym pierwsza z nich dotyczy – w rozpoznawanej sprawie – spółki z o.o., a więc osoby prawnej, druga zaś obejmuje osoby fizyczne (prezesa zarządu spółki), które dopuściły się naruszenia norm z zakresu prawa karnego skarbowego. Tym samym nietrafny jest zarzut spółki o dwukrotnej odpowiedzialności tego samego podmiotu z ten sam czyn.

Obligatoryjnej podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry nie stanowi także wystąpienie spółki o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wykreślającą wspomniany punkt gier z zezwolenia wydanego spółce.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej przez – jak to ujmuje spółka – przyjęcie, że spółka umieściła w opisanym punkcie gier niedozwoloną reklamę gier hazardowych. Trzeba bowiem zauważyć, że kwestia ta nie była objęta zakresem rozpoznawanej sprawy, stanowiła bowiem przedmiot innego, odrębnego postępowania (w którym wydano ostateczne rozstrzygnięcie), aniżeli odpowiedzialność administracyjna za urządzanie gier poza kasynem gry.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 180 § 1 art. 187 § 1, art. 229 Ordynacji podatkowej przez – jak twierdzi spółka w petitum skargi – nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, wyrażające się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania strony oraz świadków, czy wręcz – jak podnosi w uzasadnieniu skargi – przez nieprzeprowadzenie w sprawie "w zasadzie żadnych dowodów" (s. 5-6 skargi). Tymczasem – jak już wcześniej powiedziano – podstawę ustalenia stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych w opisanym punkcie gier, zeznania świadków grających w dniu kontroli na automatach znajdujących się w opisanym lokalu oraz dokumenty urzędowe (decyzje administracyjne mające związek z rozpoznawaną sprawą). Niewadliwie poczynione ustalenia faktyczne, niepodważone skutecznie przez stronę skarżącą, wykazały wystąpienie przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 pkt 2 (w zw. z art. 141 pkt 2) ustawy o grach hazardowych. Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca nakazał organom uwzględnienie żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 Ordynacji podatkowej). Właśnie dowody zgromadzone przez organy celne spełniają kryterium zawarte w art. 188 in fine Ordynacji podatkowej, gdyż wystarczająco wskazują na niezgodne z prawem działanie spółki.

Bezpodstawne jest twierdzenie, że spółka nie wiedziała o cofnięciu jej zezwolenia na urządzanie gier na automatach w opisanym wcześniej lokalu, albowiem fakt prawidłowego doręczenia spółce decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2010 r. (dotyczącej wykreślenia wspomnianego punktu gier) odzwierciedla zwrotne potwierdzenie odbioru (karta 3 akt administracyjnych).

Wbrew twierdzeniom skargi, spółka nie została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co – jej zdaniem – miałoby się przejawiać w odmowie przesłania stronie uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów z akt sprawy. Organy celne nie zaniechały bowiem zapewnienia spółce czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem rozstrzygnięcia umożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, czyniąc zadość wymaganiom art. 123 § 1 Ordynacji wyborczej.

Nie można też zasadnie twierdzić o naruszeniu w rozpoznawanej sprawie art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej, albowiem organy nie pozbawiły spółki możliwości skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia. Trzeba jednak pamiętać, że na podstawie tego unormowania strona może żądać od organu podatkowego jedynie uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, albo wydania jej z akt uwierzytelnionych odpisów. Realizacja prawa do sporządzania notatek, odpisów i kopii z akt postępowania została pozostawiona stronie do jej własnej realizacji. Organ podatkowy nie może odmówić dokonania wskazanych czynności, o ile złożone przez stronę stosowne żądanie dotyczy czynności prowadzonych w siedzibie organu. Wykracza natomiast poza obowiązki procesowe organu sporządzanie, a następnie przesyłanie stronie na jej żądanie, kserokopii całego materiału dowodowego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2009 r., III SA/Gl 1113/08).

Skoro wszczęte skargą spółki postępowanie sądowe nie dało dostatecznych podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej, należało – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a – orzec jak w sentencji wyroku.