Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu oświadczeń mieszkaniowych do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę /-/ M.Dybowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]Komendant Powiatowy Policji w O. zwrócił, na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: Kpa), wniesione przez .S T.oświadczenie mieszkaniowe.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919) posiadał kompetencję do przyznawania równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Dalej organ wskazał, iż rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246), zmieniono rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. i jednocześnie uchylono § 9 ust. 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia dotyczący właściwości komendantów powiatowych Policji. Zdaniem Komendanta w tym stanie prawnym brak jest organu właściwego do rozpoznania wniosku S. T. a żaden przepis prawa nie nakazuje stosowania przepisów dotychczasowych do istniejących zdarzeń i stanów prawnych. Organ wskazał również, iż przepis art. 19 Kpa ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu, co oznacza powinność przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu (art. 6 Kpa).

Na powyższe postanowienie S. T. wniósł zażalenie wskazując, iż w świetle wyroków sądów administracyjnych rozporządzenie o odebraniu równoważnika było bezprawne. Zdaniem Odwołującego jego roszczenie jest zasadne i w pełni zachowana jest właściwość rzeczowa jak i miejscowa.

Postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji wskazał, iż Komendant Powiatowy (Miejski) Policji posiadał kompetencję do ustalania uprawnień do wydania decyzji w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów (rencistów) policyjnych oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. W nowelizacji z dnia 28 grudnia 2005 r. uchylono § 8 tego rozporządzenia, pozbawiając tym samym praw do tego świadczenia osoby uprawnione do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych. Uchylono również § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. wyłączając właściwość organów Policji w tej kategorii spraw. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji na podstawie obowiązujących przepisów (od 1 stycznia 2006 r.) nie ma możliwości wskazania właściwego organu do rozpoznania wniosków emerytów (rencistów) policyjnych od ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Komendant zwrócił również uwagę, iż podjęcie władczego działania bez kompetencji nadanej normą prawną dotknięte jest sankcją nieważności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. T. podnosząc, iż powyższe postanowienie jest dla Niego krzywdzące. W ocenie skarżącego motywacja i posługiwanie się stwierdzeniem o braku właściwego organu do rozpoznania jego wniosku jest niesłuszne. Organem była i pozostaje nadal "policja i jej struktury", które winny respektować orzeczenia NSA.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż art. 19 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu, a właściwość organów wynika albo wprost z przepisu ustawy, albo wydanych na podstawie ustawy aktów wykonawczych oraz zawartych na podstawie ustawy porozumień.

Przepisy art. 91 ust. 2 ustawy o Policji stanowią, że: "minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu oraz sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania."

W oparciu o powyższą delegację ustawową Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 28 czerwca 2002 r. wydał rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. nr 100 poz. 919) przy czym w § 8 rozporządzenia stanowiono, że: "przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313, z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676)."

Określając organy właściwe do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego Minister w § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia wskazywał organy, o których mowa w ust. 1, jako właściwe do orzekania w sprawach emerytów i rencistów policyjnych, przy czym w § pkt 2, który dotyczyłby niniejszej sprawy o właściwości miejscowej decydowało miejsce zamieszkania emeryta.

Tak, więc przedstawione rozporządzenie wskazywało zarówno na uprawnienie policjanta emeryta i rencisty, a także wskazywały właściwość rzeczową jak i miejscową organów, które były kompetentne do rozstrzygania spraw w przedmiocie równoważnika.

Taka sytuacja miała miejsce do dnia 31 grudnia 2005 r.

Rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, korzystając z tej samej delegacji ustawowej, czyli art. 91 ust. 2 ustawy o Policji zmienił rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w ten sposób, że:

- uchylił § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2002 nr 100 poz. 919)

- uchylił ust. 2 § 9 rozporządzenia wymienionego wyżej, przy czym rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. (Dz. U. z 2005 nr 266 poz. 2246).

Ma rację skarżący, że w międzyczasie zapadały wyroki sądów administracyjnych, w których zakwestionowano zasadność wygaszania decyzji o przyznaniu równoważnika za remont lokalu w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych ze wskazaniem, że wygaśnięcie decyzji z powodu bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 Kpa mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby w przepisach zmieniających stan prawny przewidziano taki skutek. Należy jednak podkreślić, że załączone do wniosku orzeczenie I OSK 953/07 dotyczyło uprawnienia wynikającego z § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.

W tym przedmiocie zakres kontrolowanej sprawy, co do samego uprawnienia nie jest objęty kontrolą Sądu, jakkolwiek należy stwierdzić, że Sądowi rozstrzygającemu sprawę znane są ww. orzeczenia sądów administracyjnych, jak i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 29.11.2004 r. sygn. K/7/04 i z 27.10.2008 r. sygn. U4/08.

W kontrolowanej sprawie organy administracji publicznej stwierdziły, że uchylenie § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. - rozporządzeniem zmieniającym z dnia 28 grudnia 2005 r. pozbawiło go uprawnień do wydawania przedmiotowych decyzji, a jego właściwość i rzeczowa i miejscowa uregulowana jest wyłącznie w odniesieniu do policjantów w służbie czynnej (w § 9 ust. 1 rozporządzenia).

W ocenie Sądu kontrolującego zaskarżone postanowienie argumentację tę należy podzielić, gdyż w każdym rozstrzygnięciu organ administracji publicznej obowiązany jest wskazać przepisy, z których wynika jego właściwość do orzekania.

Zgodnie z treścią art. 66 § 3 Kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Treść cytowanego wcześniej art. 66 § 3 Kpa normuje dwa przypadki, w których następuje zwrot podania wnoszącemu (wraz z odpowiednim pouczeniem). Poza przypadkiem, gdy ustalono, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, omawiany przepis, zdaniem Sądu, znajduje także zastosowanie do sytuacji, gdy organu właściwego nie można w ogóle ustalić. Przedstawiony powyżej sposób rozumienia art. 66 § 3 Kpa znajduje poparcie w doktrynie, gdzie również wyrażono pogląd o możliwości zastosowania instytucji zwrotu podania do przypadków "gdy wnoszący podanie żąda załatwienia sprawy nie podlegającej orzecznictwu żadnego organu państwowego" (patrz: M. Jaśkowska / A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. Zakamycze 2000, str. 411). Podobnie zdaje się interpretować omawianą regulację B. Adamiak, widząc konieczność zastosowania instytucji, o której mowa w art. 66 § 3 Kpa, do sytuacji gdy niewłaściwy w sprawie organ, nie jest w stanie dokonać ustalenia organu właściwego, ze względu na istniejące rozwiązania prawne (tak: B. Adamak / J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 6 wydanie, wyd. C.H.Beck Warszawa 2004, str. 365).

Kontrolując prawidłowość rozstrzygnięcia organu, Sąd stwierdził, że właściwości organu do rozstrzygania sprawy w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie można ustalić zarówno o przepisy ustawy o Policji jak i w oparciu o przepisy ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. (tj. Dz. U. z 2004 nr 8 poz. 67 ze zm.), a u podstaw zmiany rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2005 r. legło to, że w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji § 8 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wykraczał poza ramy delegacji ustawowej z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, przewidując stosowanie przepisów tego rozporządzenia także do emerytów i rencistów policyjnych. (vide: odpowiedź na interpelację poselską nr 7768 z dnia 17 lutego 2009 r.).

Skoro zmieniającym rozporządzeniem pozbawiono organy policyjne uprawnień do orzekania w przedmiocie równoważnika uchylając § 9 ust. 2 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. - zasadnie zdaniem Sądu organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 66 § 3 Kpa z uwagi na istniejące rozwiązanie prawne.

Z tych względów skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.

/-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus

KP