Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 664/22 w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 lipca 2022 r. nr 1001-IEW-3.711.27.2022.3.U16.JZ w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 664/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA) oddalił skargę H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 1 lipca 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Skargę kasacyjną wniosła Spółka. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) w związku z art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organy obu instancji prawidłowo nie uwzględniły zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez:

a) dokonanie przez WSA apriorycznej akceptacji stanowiska Dyrektora IAS, bez jednoczesnego wyjaśnienia powodów tejże akceptacji,

b) jednoczesny do ww. nieprawidłowości brak ustosunkowania się przez WSA do argumentacji przytoczonej przez Skarżącą na poparcie sformułowanych zarzutów, wyrażający się w szczególności w ogólnym wyjaśnieniu, dlaczego stanowisko i argumenty Skarżącej nie zasługują na uwzględnienie oraz brak ustosunkowania się w pełni do zarzutów podniesionych w skardze

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ świadczy o zaniechaniu rozpoznania istoty sprawy przez WSA, w tym dogłębnego i rzetelnego rozważenia stanowisk i argumentacji zarówno Skarżącej, jak i Dyrektora IAS, rzeczywistego przeprowadzenia przez WSA własnych operacji myślowych, w rezultacie których doszedł do przekonania o zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) w związku z art. 166b u.p.e.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Według postanowień drugiego z nich, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei zgodnie z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Ten ostatnio cytowany przepis w sposób oczywisty nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż jak jasno wynika z jego treści odnosi się on do postępowania zabezpieczającego, zaś w niniejszej sprawie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, w ramach którego Skarżąca wniosła zarzuty. Nie był on więc stosowany i tym samym nawet nie mogło dojść do jego naruszenia.

Występujące w art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. sformułowania "nieistnienie obowiązku" oraz "brak wymagalności obowiązku" zostały prawidłowo wyjaśnione w zaskarżonym wyroku, a także w wydanym wobec Skarżącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r., III FSK 1222/21. Orzekający w rozpoznanej sprawie Sąd podziela stanowisko wyrażone w tych wyrokach, dlatego użyje podniesionych w nich argumentów.

Otóż nieistnienie obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Zastrzec należy, że nieistnienie obowiązku występuje nie tylko wówczas, gdy brak jest należności głównej i odsetek, ale też innych należności – np. kosztów egzekucyjnych. Natomiast przez wymagalność obowiązku należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie.

Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 4 kwietnia 2022 r. obowiązek istniał i był wymagalny. Wynikał on ze złożonej przez Skarżącą deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R za 2021 r. Nie wystąpiły przeszkody uniemożliwiające jego egzekwowanie.

Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej o nieistnieniu obowiązku lub braku jego wymagalności nie zaświadcza toczące się "postępowanie związane ze zwolnieniem kwot na wypłatę wynagrodzeń, których wierzyciel dochodzi w drodze egzekucji". Sam fakt prowadzenia takiego postępowania pozostaje bez wpływu na istnienie i wymagalność obowiązku. Jedynie ostateczne rozstrzygnięcie wydane wskutek zakończenia postępowania może mieć znaczenie dla oceny istnienia lub wymagalności obowiązku. Skarżąca nie wykazała, aby takowe rozstrzygnięcie zostało wydane.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. Po pierwsze, nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia tych przepisów postępowania na wynik sprawy, jak wymaga tego art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.p.s.a. Po drugie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie kryteria, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a., w szczególności odnosi się do istotnych w sprawie kwestii faktycznych i prawnych.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono stosownie do art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

sędzia M. Łent sędzia J. Sokołowska sędzia W. Stachurski