Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi M. B. ("skarżący") jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ("GDOŚ") o znaku: [...] z [...] grudnia 2021 r., wydane w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 24 maja 2021 r. Wójt Gminy [...] ("Wójt") wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] ("RDOŚ", "RDOŚ w [...]") o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz instalacji gazu płynnego składającej się ze zbiornika naziemnego o pojemności 4850 dm3, instalacji zbiornikowej i wewnętrznej instalacji gazowej na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] w gminie [...].

RDOŚ w [...] postanowieniem znak: [...] z [...] czerwca 2021 r., wydanym na podstawie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a.") i art. 53 ust. 5 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 i art. 60 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm. – dalej: "u.p.z.p."), odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. zamierzenia budowlanego.

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że teren pod przedmiotową inwestycję położony jest w granicach [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego aktualnym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2005 r., Nr [...], poz. [...]ze zm. – dalej: "rozporządzenie w sprawie [...]OCK"). Obszar ten obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Korytarze ekologiczne są poddane szczególnej ochronie w ramach sieci obszarów chronionych wyznaczonych i zarządzanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm. – dalej: "u.o.p."). Utrzymanie korytarzy i właściwe gospodarowanie w ich obrębie ma istotne znaczenie dla ochrony siedlisk i gatunków. Na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu zgodnie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie [...]OCK, obowiązuje zakaz: likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Analiza działki przewidziana pod inwestycję, przeprowadzona w oparciu o ogólnodostępne ortofotomapy umieszczone w portalu internetowym "Geoportal" oraz mapę serwisu Google Maps wykazała, że w granicach linii rozgraniczającej teren inwestycji występuje zadrzewienie w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Z uwagi na te ustalenia istnieje zagrożenie, że projektowana inwestycja będzie wymagała ich usunięcia. Dla planowanej inwestycji nie można zastosować odstępstwa od zakazu usuwania drzew, o którym mowa w § 3 ust. 2a rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Poza tym realizacja inwestycji nie wynika z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej, zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych oraz "nie jest konieczne w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego".

I dalej RDOŚ podał, że zadrzewienia występujące na działce skarżącego mogą stanowić zadrzewienia śródpolne. Organ przyjął jednocześnie, że zadrzewienie śródpolne to takie, które znajduje się wśród pól utrzymywanych pod produkcję rolną lub inne działania związane z gospodarką rolną, np. pastwiska. Należą do nich zarówno pojedyncze drzewa lub krzewy, jak i ich skupiska, pochodzące z samosiewu lub celowo zasadzone. O charakterze terenu świadczą nie tylko tereny wtórnie przeznaczone pod zabudowę, ale stan istniejący przed jej wprowadzeniem. RDOŚ wskazał przy tym, że teren przedmiotowej inwestycji sąsiaduje z zabudową mieszkalną jednorodzinną od strony północnej, natomiast od strony wschodniej sąsiaduje z terenami o charakterze rolnym i leśnym. Działkę inwestycyjną porasta samosiew różnych gatunków drzew, który najprawdopodobniej jest wynikiem sąsiedztwa zadrzewień i lasów o podobnym składzie gatunkowym. Ponadto teren przedmiotowej inwestycji, zgodnie z klasyfikacją przeznaczenia gruntu ustaloną na podstawie danych umieszczonych w portalu Geoportal dla powiatu płońskiego stanowi grunty rolne klasy RIVb. Powyższe wskazuje na to, że zadrzewienia występujące na terenie planowanej inwestycji mają charakter zadrzewień śródpolnych.

Organ pierwszej instancji zauważył nadto, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK na przedmiotowym obszarze chronionego krajobrazu zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wobec powyższego RDOŚ w [...] uznał, że usunięcie części zadrzewień z terenu inwestycji mogłoby stanowić także naruszenie zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazał jednocześnie na § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 – dalej: "rozporządzenie OOŚ").

Organ pierwszej instancji rozważył przy tym, czy teren objęty inwestycją można zakwalifikować jako las. W tym zakresie wskazał, że podstawę ustalenia czy dane zbiorowisko jest lasem, może, ale nie musi stanowić ewidencja gruntów i budynków. Przyjął następnie, że nie są istotne w ww. kwestii zapisy ewidencji gruntów, ale stan faktyczny. Podkreślił także, że podstawą rozróżnienia między "lasem" – jako gruntem pokrytym roślinnością leśną, a "gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi" – jako również gruntem pokrytym roślinnością leśną - jest wyłącznie kryterium obszarowe. Dodatkowe kryteria zawarte w art. 3 ustawy z dnia 28 września o lasach (Dz. U. z 2020 r., poz. 6 ze zm.), dotyczą bowiem gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Tym samym, w ocenie RDOŚ w [...], za las, w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, należy uznać także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium ze wskazanego przepisu. Jednocześnie organ pierwszej instancji zaznaczył, że dla uznania danej formacji za las nie jest wystarczające spełnienie kryterium powierzchniowego, kluczowe bowiem jest czy dany grunt pokryty jest roślinnością leśną – drzewami i krzewami oraz runem leśnym. Wobec braku definicji legalnej roślinności leśnej konieczne jest wykorzystanie definicji wykorzystywanej w naukach przyrodniczych, w związku z czym roślinnością leśną będą z pewnością zbiorowiska roślinne, w których podstawową strukturę zbiorowiska tworzą gatunki drzewiaste rosnące w zwarciu, czyli zespoły leśne (też te nietypowe o słabo wykształconych warstwach), a także lasy gospodarcze. Lasem nie będą wiec zakrzaczenia czy drzewa rosnące w rzędach lub pasach.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący M. B.; podniósł, że w chwili obecnej na działce inwestycyjnej nie znajdują się żadne drzewa kolidujące z projektowanym obiektem.

W toku postępowania zażaleniowego GDOŚ postanowieniem znak: [...]. z [...] września 2021 r., wydanym na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił RDOŚ w [...]przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, polegającego na przeprowadzeniu wizji terenowej i wyjaśnieniu, czy w granicach terenu inwestycji występują aktualnie drzewa, a także jaki mają charakter i czy znajdują do nich zastosowanie odstępstwa m.in. z § 3 ust. 2a rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Wykonując powyższe postanowienie organ pierwszej instancji przeprowadził 1 października 2021 r., na terenie planowanej inwestycji, wizję lokalną, z której sporządzony został protokół oraz dokumentacja fotograficzna.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem znak: [...] z [...] grudnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ w [...] z [...] czerwca 2021 r.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że z uwagi na położenie działki objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu istotne było ustalenie, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody.

Rozpoznając zażalenie, mając na względzie powyższe, GDOŚ uznał, że rozstrzygnięcie RDOŚ w [...] jest prawidłowe. Rozwijając swoją ocenę organ drugiej instancji wskazał, że z map satelitarnych dostępnych na stronie Google Earth oraz geoserwis.gdos.gov.pl wynika, że teren przedmiotowej inwestycji stanowił grunt gęsto porośnięty drzewami. Natomiast z wizji terenowej, która odbyła się 1 października 2021 r. na przedmiotowej działce wynika, że zadrzewienia z terenu inwestycji w znacznej części zostały usunięte. Podczas wizji terenowej ustalono, że centralna część działki, "teren gdzie ma powstać budynek mieszkalny nie ma żadnych drzew". W części zachodniej działki występują zadrzewienia typu brzoza, dąb (pojedyncze szt.). W części południowej widoczny jest las, w części północno zachodniej - działkę porastają pojedyncze drzewa (brzoza, dąb). Obecnie działka użytkowana jest rolnie. Z uwagi na fakt, że przedmiot ochrony został zniszczony, w ocenie GDOŚ, domniemać należy, że drzewa, które zostały usunięte z terenu inwestycji posiadały leśny charakter jak te, które pozostały na działce o nr ewid. [...]. Zdaniem organu drugiej instancji powyższe potwierdzają zdjęcia satelitarne, na których część obszaru porośnięta roślinnością leśną, która pozostała na przedmiotowej działce (część północna) jest jednolita z częścią, na której drzewa o charakterze leśnym zostały usunięte. Z pomiarów wykonanych na stronie geoportal.gov.pl wynika, że grunt pokryty roślinnością leśną, który występował w granicach działki o nr ewid. [...], przed wycinką posiadał zwartą powierzchnię ok. 0,76 ha. Wobec tych ustaleń GDOŚ uznał, że teren ten spełnia kryteria zawarte w § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia OOŚ.

GDOŚ podkreślił, że usunięcie roślinności o charakterze leśnym z terenu przedmiotowej działki, będące przygotowaniem do realizacji inwestycji, jest niezgodne z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Zatem w jego ocenie, organ pierwszej instancji słusznie odmówił uzgodnienia projektu decyzji w sytuacji, w której naruszenie zakazu umożliwiłoby realizację inwestycji, która nie mogłaby być zrealizowana, gdyby przedmiot ochrony istniał w pierwotnym kształcie. Dlatego też, przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy nie mógł zasługiwać na pozytywne uzgodnienie albowiem uzgodnienie warunków zabudowy w przypadku zniszczenia przedmiotu ochrony stanowiłoby legalizację działań naruszających ww. zakaz.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że odstąpił od rozpatrywania zgodności realizacji przedmiotowej inwestycji z zakazem z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie [...]OCK, gdyż przedmiotowe drzewa nie mogły jednocześnie stanowić zadrzewień śródpolnych i leśnych.

Ponadto GDOŚ rozważył możliwość zastosowania odstępstw od zakazów określonych w rozporządzenia w sprawie [...]OCK i ustawie o ochronie przyrody, jednak nie znalazł przesłanek pozytywnych do zastosowania odstępstwa. Wskazał, że budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. W związku z powyższym w sprawie nie zachodzi odstępstwo określone w § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Z kolei dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, zatem odstępstwo z art. 24 ust. 3 u.o.p. także nie ma zastosowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie GDOŚ z [...] grudnia 2021 r. wniósł skarżący M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. poprzez błędne ustalenie, że działka ewidencyjna gruntu nr [...], zlokalizowana w miejscowości [...], gmina [...], położona jest w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, a co za tym idzie projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, podlega uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił także zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w zw. z § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK i § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia OOŚ poprzez odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wiążącą się z ustaleniem i uznaniem, że wskazana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozwijając zarzuty skarżący wskazał, że w sprawie będącej przedmiotem skargi sporną kwestii pozostaje uznanie planowanej na działce nr [...] w [...] inwestycji za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. zmianę lasu, innego gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokrytego roślinnością leśną – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub nieużytku na użytek rolny.

Skarżący podał, że zgodnie z załączonym do skargi wypisem z rejestru gruntów działka nr [...] położona w [...] stanowi działkę rolną o powierzchni 1,46 ha i składają się na nią grunty orne o różnych klasach bonitacyjnych gleby. Zadrzewienia znajdujące się na tej działce nie stanowią lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, ponieważ drzewom nie towarzyszą krzewy oraz runo leśne, a przede wszystkim grunt, na którym rosną, nie jest przeznaczony do produkcji leśnej. Z uwagi na brak krzewów i runa leśnego, zadrzewiony teren działki nr [...] nie może być również uznany za "inny grunt pokryty roślinnością leśną - drzewami i krzewami oraz runem leśnym, na co jednoznacznie wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w treści § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia OOŚ koniunkcją "(...) drzewami i krzewami oraz runem leśnym". Zdaniem skarżącego GDOŚ całkowicie pominął ustalenia faktyczne w ww. zakresie.

W ocenie skarżącego, organ drugiej instancji błędnie ustalił też, że grunt pokryty roślinnością leśną, który występował w granicach działki o nr ew. [...], przed wycinką posiadał zwartą powierzchnię ok. 0,76 ha. Obszar całej działki wynosi bowiem 1,46 ha, a teren, z którego usunięto drzewa ma wymiary ok. 40 m x 15 m, co daje 600 m2, a więc 0,06 ha. Tym samym obszar, z którego usunięto drzewa, zdaniem skarżącego, był mniejszy niż 0,1 ha, a zatem nie mieścił się w zakresie regulacji § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia OOŚ.

W odpowiedz na skargę z 14 lutego 2022 r. GDOŚ wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględniania skargi, a w rezultacie uchylenia własnego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna; zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, które uzasadniało uchylenie tego orzeczenia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska znak: [...] z [...] grudnia 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie RDOŚ w [...] z [...] czerwca 2021 r. o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz instalacji gazu płynnego składającej się ze zbiornika naziemnego o pojemności 4850 dm3, instalacji zbiornikowej i wewnętrznej instalacji gazowej na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] w gminie [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji przyjął za RDOŚ, że działka, na której zaprojektowano ww. inwestycję, znajduje na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Uznał następnie, że przekazany do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy nie może być zaakceptowany z uwagi na zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Dokonując takiej oceny organ II instancji przyjął, że działka przeznaczona pod inwestycję należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o czym przesądza brzmienie § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; stanowiła grunt porośnięty gęsto drzewami, które w znacznej części usunięto; organ wyprowadził jednocześnie z tego twierdzenie, że drzewa, które zostały usunięte z terenu inwestycji posiadały leśny charakter, tak jak te, które pozostały na działce nr ewid. [...]. Odwołał się w tej kwestii do zdjęć satelitarnych i pomiarów wykonanych na stronie geoportal.gov.pl. Wywiódł na tej podstawie, że grunt pokryty roślinnością leśną pokrywał ok. 0,76 ha działki.

Oceniając zaskarżone w sprawie postanowienie GDOŚ z [...] grudnia 2021 r., Sąd uznał, że jest ono błędne, tj. co najmniej przedwczesne, wobec nie wykazania, aby działka inwestycyjna stanowiła (jak przyjął ww. organ) grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną, a wobec tego, aby w sprawie znajdował zastosowanie zakaz uregulowany w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK w zw. z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia OOŚ. W tym też kontekście Sąd stwierdza, że zarzuty procesowe skargi okazały się zasadne. Sąd zgadza się bowiem ze skarżącym, że w sprawie ww. organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, wyznaczonego zakresem jego kompetencji. To zaś - zdaniem Sądu - musiało w efekcie prowadzić do eliminacji zaskarżonego postanowienia GDOŚ z obrotu prawnego.

Rozwijając powyższe Sąd zauważa, że projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczy inwestycji na działce o nr ewid. [...] o pow. 1,46 ha, stanowiącej zgodnie z wypisem z rejestru gruntów grunty orne o klasie RV i RIVa, RIVb, RIIIb i W-RIIIb.

Teren inwestycji, jak przyjęto, znajduje się w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Jednym z ograniczeń wprowadzonych na tym terenie wskazanym powyżej rozporządzeniem Wojewody [...] jest zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK). Zważyć przy tym należy, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zmianę lasu, innego gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokrytego roślinnością leśną - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub nieużytku na użytek rolny lub wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy (czyli m.in. na obszarach chronionego krajobrazu – art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody). Ponadto, na terenie tym obowiązuje także zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych (v. § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie [...]OCK).

Organ drugiej instancji oceniając sprawę, "zmienił" argumentację RDOŚ mającą przemawiać za wydaniem negatywnego dla inwestora rozstrzygnięcia; wskazał, że sporna działka była porośnięta roślinnością leśną, następnie usuniętą pod inwestycję; na tej też podstawie uwzględnił zakaz z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK. Stanowiska tego, wobec zawartości akt sprawy, tj. zgromadzonych dowodów, nie można jednak – zdaniem Sądu – uznać za prawidłowe.

Sąd stwierdza bowiem, że w aktach administracyjnych, w oparciu o które wydano zaskarżone postanowienie brak jest dowodów potwierdzających przyjęte na etapie II instancji ustalenia. Nie ma żadnych map, czy zdjęć wskazujących na to, że działka w części przeznaczonej pod inwestycję stanowiła "grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną – drzewami i krzewami oraz runem leśnym". Materiał dowodowy, pozwalający na poczynienie koniecznych ustaleń w sprawie nie został zgromadzony ani na etapie I instancji, ani w postępowaniu zażaleniowym.

Warto przy tym odnotować, że uchybienia procesowe popełnione przez RDOŚ były powodem zastosowania przez organ drugiej instancji art. 136 k.p.a. Postanowieniem z [...]września 2021 r. znak: [...] organ ten zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia wpadkowego podniósł, że materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji nie jest wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia, że realizacja przedmiotowej inwestycji stoi w sprzeczności z zakazami zwartymi w rozporządzeniu w sprawie [...]OCK, tj. nie pozwala na bezsporne uznanie, że w granicach terenu inwestycji występują aktualnie drzewa oraz na określenie ich charakteru. W efekcie GDOŚ zlecił przeprowadzenie oględzin działki, a w przypadku ustalenia, że w granicach terenu inwestycji występują zadrzewienia, zebranie materiału dowodowego pozwalającego na ocenę sprawy w kontekście odstępstw zawartych w § 3 ust. 2a rozporządzenia w sprawie [...]OCK oraz art. 24 ust. 3a ustawy o ochronie przyrody. W konsekwencji w dniu 1 października 2021 r. RDOŚ przeprowadził oględziny działki, z udziałem skarżącego. Z protokołu oględzin wynika, że centralna część działki, "tam gdzie ma powstać budynek mieszkalny nie ma żadnych drzew". Pojedyncze sztuki drzew występują w części zachodniej i północno-zachodniej, a w części południowej widoczny jest las. Działka użytkowana jest rolnie. Do protokołu oględzin załączono zdjęcia.

Jest to jedyny materiał dowodowy włączony do akt, choć uzasadniając wydane postanowienie GDOŚ wskazał również na mapy satelitarne dostępne na Google Earth i geoserwis.gdos.gov.pl czy geoportal.gov.pl. Niemniej jednak żadnych wydruków tych map, na podstawie których czynił następnie ustalenia, nie włączył w poczet materiału dowodowego. Co więcej, w istocie w oparciu o dostępne na ww. stronach internetowych mapy uznał, że "teren przedmiotowej inwestycji stanowił grunt gęsto porośnięty drzewami", które to zostały zniszczone, a miały zwartą powierzchnię 0,76 ha.

Zdaniem Sądu wyprowadzenie takiego wniosku winno mieć miejsce na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie i znajdujących się w takim przypadku w aktach administracyjnych tej sprawy, bo tylko w ten sposób organ czyni zadość obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdza nadto, że wydruki ze stron internetowych należy traktować jako dokumenty będące nośnikami informacji stanowiącymi odtworzenie treści zapisanej cyfrowo, dostępnej na konkretnej stronie internetowej. Niewątpliwie wydruk z mapy umieszczonej na stronie internetowej jest dowodem dopuszczonym w postępowaniu administracyjnym na mocy art. 75 § 1 k.p.a., skoro zgodnie z tym przepisem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wskazany przepis nie określa zamkniętego katalogu środków dowodowych, a więc wydruk ze strony internetowej może być dopuszczony jako dowód w postępowaniu administracyjnym. Niemniej jednak jego przydatność dla ustalenia konkretnej okoliczności musi być oceniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a tym samym nie powinien stanowić wyłącznego dowodu w sprawie (por. wyrok NSA z 22 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3822/18).

W niniejszej sprawie, organ drugiej instancji dysponował ww. protokołem oględzin, w dużej zaś mierze oceniając projekt decyzji o warunkach zabudowy kierował się treściami z ww. stron internetowych, nie włączając w poczet materiału wydruków tych stron, na których to się oparł. Stanowi to, zdaniem Sądu, o naruszeniu ww. przepisów procesowych. Ustalenia organu w ten sposób poczynione nie znajdują bowiem odzwierciedlania w materiale dowodowym. Tym samym nie sposób ocenić, czy GDOŚ prawidłowo uznał, że teren przeznaczony pod inwestycję był gęsto zadrzewiony oraz czy zakaz uregulowany w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK ma istotne – prawne znaczenie w sprawie (bo to na ten przepis prawa wskazał GDOŚ podtrzymując orzeczenie negatywne dla skarżącego wydane w pierwszej instancji). Stosując ww. przepis rozporządzenia w sprawie [...]OCK organ winien wykazać, że teren inwestycji to grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną – drzewami i krzewami oraz runem leśnym, ale to w sprawie nie nastąpiło. Nie wykazano także, aby doszło do zniszczenia pod inwestycję terenu spełniającego ww. warunki.

Poza tym Sąd stwierdza, że określenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia charakteru "zniszczonego przedmiotu ochrony" także należy ocenić negatywnie. Nie można bowiem przyjąć za organem drugiej instancji, że skoro doszło do zniszczenia, to drzewa usunięte z terenu inwestycji posiadały leśny charakter. Tego rodzaju stwierdzenia, mające daleko idące skutki dla inwestora/właściciela działki winny być wykazane, a nie oparte wyłącznie na domniemaniu, na który żaden z przepisów prawa materialnego znajdujących w tym przypadku zastosowanie nie zezwala. Przyjmując, że na przedmiotowej działce w celu realizacji ocenianej inwestycji doszło do niezgodnej z prawem wycinki, nadto – zadrzewień o charakterze leśnym, a rozstrzygnięcie pozytywne dla inwestora stanowiłoby w efekcie nieuprawnioną jej legalizację, GDOŚ winien przeprowadzić dokładne postępowanie wyjaśniające, zbadać następnie zgromadzone dowody, wziąć przy tym pod uwagę wyjaśnienia/dowody pochodzące od strony. Naruszenie obowiązującego zakazu, mające stanowić podstawę odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, winno być bowiem wyprowadzone na podstawie wyczerpująco zgromadzonych dowodów, ocenionych następnie zgodnie z zasadą uregulowaną w art. 80 k.p.a.

Ze wskazanych przyczyn Sąd uznał, że GDOŚ co najmniej przedwcześnie utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ, wadliwie (bo bez wystarczających dowodów) uznając w istocie, że skarżący naruszył zakaz uregulowany w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie [...]OCK poprzez usunięcie drzew o charakterze leśnym z terenu inwestycji. Przeczy takiej ocenie skarżący; na powyższe nie wskazuje zaś jednoznacznie protokół z oględzin działki inwestycyjnej. Sąd nie wyklucza, że taka sytuacja miała miejsce, niemniej jednak zauważa, że winno to zostać udowodnione, a to nie nastąpiło.

Na koniec Sąd zaznacza, że w aktach sprawy brak jest również dowodu potwierdzającego usytuowanie działki o nr ewid. [...] w miejscowości [...] na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Stwierdzenie dotyczące objęcia działki granicami wymienionego Obszaru Chronionego Krajobrazu pojawiło się w sprawie w protokole oględzin RDOŚ z 21 grudnia 2020 r., ale nie zostało poparte odniesieniem do graficznego i czytelnego (co wymaga w tym miejscu podkreślenia, bo załączona do akt mapa wymogu tego nie spełnia) dowodu obrazującego jednoznacznie położenie działki skarżących względem granic [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zdaniem Sądu sprawa w tym kontekście także (co więcej – w pierwszej kolejności) powinna być wyjaśniona.

Ponownie orzekając w sprawie GDOŚ winien uzupełnić materiał dowodowy, w razie potrzeby korzystając z instytucji uregulowanej w art. 136 k.p.a., i ustalić czy teren inwestycji był, a jeśli tak w jakiej części zadrzewiony, a także dokonać raz jeszcze kwalifikacji tego zadrzewienia w kontekście zakazów (i wyjątków od nich, v. np. § 3 ust. 2a) uregulowanych w rozporządzeniu w sprawie [...]OCK, a dalej – raz jeszcze zweryfikować projekt decyzji o warunkach zabudowy.

Winien też mieć na względzie, że gdy zadrzewienie nie występuje na całym obszarze działki inwestora, rolą organu jest też ustalenie czy możliwa jest realizacja inwestycji bez konieczności wycięcia drzew. Jeśli okoliczności dotyczące terenu inwestycji stanowią obecnie o braku możliwości uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy w kształcie przedstawionym, to odmawiając jego uzgodnienia organ winien wskazać, na jakich warunkach uzgodnienie takie byłoby możliwe (bo dla usytuowania przedmiotowej inwestycji - po doprecyzowaniu jej usytuowania - nie będzie potrzeby likwidowania istniejących zadrzewień). Nie byłoby to uzgadnianie projektu decyzji pod warunkiem, ale ustosunkowanie się do możliwości wynikających z tego projektu (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2469/17).

Z tych przyczyn, nie przesądzając wyniku sprawy, Sąd za konieczne uznał wzruszenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, "p.p.s.a."), z uwagi na niewyczerpujące wyjaśnienie stanu sprawy wobec przepisów prawa znajdujących w niej zastosowanie.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.