Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 15 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2016 roku sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz I. T. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23), dalej przywoływanej jako "K.p.a." – po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygniętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...], znak [...] o zmianie decyzji nr [...], znak [...] w przedmiocie ustalenia z wniosku T.Ł. lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy obiektu infrastruktury technicznej w zakresie: lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalającej, że teren obejmuje działki nr: 366/7, 367/7, 371/4, 436, 530, 442, 493/1, 492, 494, 528/1, obręb [...] – utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]roku.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] znak [...] – po rozpatrzeniu sprawy z wniosków R.W., W.C., R.M., C.S., Z.A., P.P., P.J., R.T., R.K., M.J., M.J., M.J., M.A., M.Ł., L.C., E.K., D.K., A.Z., A.Z., A.K., A.J., A.J., A.J., K.Z., K.S., K.S., K.M., I.T., I.W., G.W., G.C., F.Ł., E.K., A.M., B.S., R.D. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...], znak [...] o zmianie decyzji nr [...], znak [...] w przedmiocie ustalenia z wniosku T.Ł. lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy obiektu infrastruktury technicznej na działkach nr: 366/7, 367/7, 371/4, 436, 530, 442, 493/1, 492, 494, 528/1, obręb [...] – umorzyło postępowanie w przedmiotowej sprawie z wniosków ww. osób uznając, iż wszyscy wnioskodawcy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nie są stronami tegoż postępowania, gdyż nie mają w sprawie interesu prawnego, bowiem podnoszone zarzuty wskazywały na interes faktyczny, który nie jest źródłem interesu prawnego.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Kolegium z dnia [...] wystąpiła m.in. I. T., która zarzuciła organowi błędne przyjęcie, iż nie jest stroną postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] podnosząc, że organ wydający decyzję ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie musi baczyć czy i jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne ze względu na specyfikę działania turbin wiatrowych powoduje oddziaływanie na znaczne odległości, w tym na działkę skarżącej. Turbiny wiatrowe poza oddziaływaniem akustycznym, przed którego niekorzystnym wpływem bezpośrednio chronią przepisy prawa, wytwarzają również niesłyszalne infradźwięki, pole elektryczne i elektromagnetyczne. Występuje także efekt stroboskopowy oraz drgania. Skarżąca odwołując się do opinii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny wskazała, iż odległość budynków mieszkalnych od farm wiatrowych powinna wynosić 2 – 4km, co zapewnia zminimalizowanie negatywnego wpływu farmy wiatrowej na życie ludzi. Podniosła ponadto, iż charakter inwestycji obniża wartość jej własności.

W uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji organ wskazał, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji należące do kategorii postępowań nadzwyczajnych art. 157 § 2 K.p.a.). Status strony w postępowaniu administracyjnym determinowany jest – co do zasady – normami prawa materialnego, które decydują o istnieniu interesu prawnego konkretnej osoby w konkretnej sytuacji faktycznej w uzyskaniu rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach oraz kształtują jego treść (art. 28 K.p.a.). Organ zważył, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wprawdzie postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego wydaniem decyzji, o której legalności miał orzec organ nadzoru, ale dotyczy tego samego stosunku materialnoprawnego co decyzja wydana w postępowaniu zwykłym. Co do zasady, krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym pokrywa się z kręgiem osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym z tego właśnie powodu, że u podstaw postępowania nadzwyczajnego leży decyzja wydana w trybie zwykłym, a zatem i stosunek materialnoprawny nią ukształtowany. W pewnych sytuacjach może się jednak zdarzyć, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym wezmą udział inne osoby niż występujące w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Uprawnienie do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przysługuje bowiem także osobie, która powinna korzystać ze statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją, a która bez własnej winy w postępowaniu tym nie brała udziału. Pozbawienie takiej osoby możliwości działania w postępowaniu administracyjnym stanowi wadę uzasadniającą wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), ale postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stosowane jest z wyprzedzeniem postępowania o wznowienie postępowania, gdyż dotyczy tak istotnych wad materialnoprawnych decyzji, które uzasadniają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, bez podejmowania właściwych dla wznowienia postępowania czynności zmierzających do ustalenia, czy konkretne uchybienie wpłynęło na wynik sprawy i w jaki sposób sprawa powinna się zakończyć po wyeliminowaniu uchybienia.

Przywołując ponownie regulację art. 28 K.p.a. organ wskazał, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmiot występujący z wnioskiem o wszczęcie postępowania – każdego, zwykłego czy nadzorczego – musi legitymować się interesem prawnym. Interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie, stanowią podstawę wydania decyzji. Musi to być własny interes danego podmiotu. Jeśli chodzi o postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji oznacza to, że żądający wszczęcia tego postępowania musi wykazać, że z przepisów, na których oparta była decyzja, może on wywieść swój interes prawny. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wypływają żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym nie ma w świetle przepisu art. 28 K.p.a. przymiotu strony. Nie posiada więc legitymacji do kwestionowania zapadłych rozstrzygnięć.

Ponadto organ wskazał, iż interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Dlatego zagadnienie interesu prawnego uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym gdyż zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednakże wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji publicznej. Czynnikiem odróżniającym interes prawny od interesu faktycznego jest zatem istnienie lub brak normy prawnej przyznającej danemu podmiotowi uprawnienie do ubiegania się o udzielenie mu ochrony.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż choć wnioskodawczyni stwierdzenia nieważności ww. decyzji w sprawie zmiany decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie była stroną tego postępowania, to dla oceny jej interesu prawnego w tym postępowaniu, a tym samym i możliwości wnioskowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zasadnym było przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Efektem tego postępowania jest decyzja o umorzeniu postępowania, jako że wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu I instancji pochodził od osoby, która nie jest stroną postępowania, a zatem Kolegium nie mogło przystąpić do jego merytorycznego rozpatrzenia.

Nadto organ wskazał, iż podstawę wydania decyzji z dnia [...] stanowił niewątpliwie przepis 155 K.p.a., który nie zawiera unormowania odnoszącego się do pojęcia strony w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy. Oznacza to, że dla ustalenia przymiotu strony miał zastosowanie przywołany już wyżej art. 28 K.p.a. Przepis art. 155 K.p.a., mimo że został zamieszczony w akcie normatywnym o charakterze procesowym, jest przepisem prawa materialnego, ponieważ stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia (określa skutki prawne zaistnienia wskazanych w nim przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo), a w żadnym zaś razie nie reguluje trybu postępowania w sprawie. Organ podkreślił, iż w myśl art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ wskazał dalej, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już wcześniej decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Konstrukcja przepisu art. 155 K.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 K.p.a.

Dalej organ wskazał, iż skarżąca swój interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] upatruje w tym, że jest właścicielką nieruchomości leżącej w sąsiedztwie planowanej inwestycji, która jej zdaniem będzie negatywnie oddziaływać na te nieruchomości. Organ wskazał następnie, że postępowanie określone w art. 155 K.p.a. ma charakter nadzwyczajnego środka prawnego w postępowaniu administracyjnym. Uprawnienie do skorzystania z tego środka posiadają nie tylko osoby, które brały udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w trybie zwykłym. Stronami tego postępowania będą więc zarówno strony uczestniczące w postępowaniu zwykłym, w którym wydano decyzję, jak i inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydania decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Nie zawsze zachodzi tożsamość podmiotów w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu nadzwyczajnym. Nie budzi wątpliwości, że co do zasady, stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. jest podmiot uznany za stronę w postępowaniu zwykłym. Jednakże może zdarzyć się, że podmiot, który nie był uznany za stronę w postępowaniu zwykłym, będzie miał taki status w postępowaniu nadzwyczajnym. Wykaz podmiotów, które brały udział w charakterze strony w pierwotnym postępowaniu, sporządzony przez organ administracji prowadzący to postępowanie może być pomocny, przy ustalaniu kręgu stron postępowania nadzwyczajnego, jednakże nie oznacza to, że stronami postępowania nadzwyczajnego mogą być tylko te podmioty, w każdym bowiem postępowaniu organ administracji ma obowiązek samodzielnie ustalić, kto jest stroną tego postępowania, to jest kto ma interes prawny, by uczestniczyć w postępowaniu. Wnioskująca o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] o zmianie decyzji z dnia [...] nie była uznana za strony postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji z dnia [...], a zatem, co do zasady nie była wymagana jej zgoda na zmianę tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do sądu administracyjnego złożyła I.T., która na podstawie art. 50 § 1 oraz art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej przywoływanej jako "P.p.s.a.", zaskarżyła w całości powyższą decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014r., poz. 121 ze zm.) w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez błędne uznanie, iż skarżącej nie przysługiwał status strony postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z uwagi na brak interesu prawnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, tj. kwestii interesu prawnego skarżącej, a co za tym idzie jej pozycji jako strony postępowania, w szczególności nieustalenie jaki faktycznie zasięg może mieć oddziaływanie planowanej inwestycji ze względu na jej rodzaj, położenie i ukształtowanie terenu oraz pochodzące z niej immisje.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż wywodzi swój interes prawny z przepisów prawa cywilnego – art.. 140, art. 144 i art. 222 § 1 K.c., wskazując na szkodliwe oddziaływanie planowanej inwestycji mające wpływ na zakres i sposób korzystania z jej nieruchomości. Skarżąca zwróciła uwagę na oddziaływanie akustyczne turbin wiatrowych, a ponadto na generowanie przez nie infradźwięków oraz pola elektromagnetycznego. Wskazała również na występowanie efektu stroboskopowego. Uzasadniając swój interes prawny skarżąca powołała się na publikacje naukowe z których wynika, iż turbiny wiatrowe ze względów zdrowotnych powinny znaleźć się w odległości co najmniej 2km od zabudowań mieszkalnych. Nieruchomość skarżącej znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji objętych decyzją z dnia [...] bowiem działka skarżącej oddalona jest o 270m od terenu inwestycji, co z kolei przesądza o istnieniu interesu prawnego skarżącej w postępowaniu o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca wykazując interes prawny wskazuje na immisje materialne takie jak hałas, generowanie infradźwięków, pole elektromagnetyczne oraz efekt stroboskopowy. Przy czym, kwestia czy immisje te są dopuszczalne, czy przekraczają przeciętną miarę jest bez znaczenia dla uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania.

W ocenie skarżącej w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, Kolegium uchybiając przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie wyjaśniło okoliczności dotyczących interesu prawnego skarżącej, w szczególności nie zostało wyjaśnione jaki faktycznie zasięg może mieć oddziaływanie planowanej inwestycji, ze względu na jej rodzaj, położenie i ukształtowanie terenu oraz pochodzące z niej immisje. Kolegium Odwoławcze nie poczyniło w tym zakresie żadnych ustaleń faktycznych.

Ponadto skarżąca podniosła, iż planowana inwestycja, która była przedmiotem decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...], w świetle art. 6 stawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie jest inwestycją celu publicznego ponieważ nie polega na budowie i utrzymaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nie mieści się także w innych wymienionych w tym przepisie celach publicznych. Zdaniem skarżącej należy zatem uznać, iż decyzja zmieniająca ww. decyzję z dnia [...] również została wydana bez podstawy prawnej, a ponadto z naruszeniem art. 155 K.p.a. Przede wszystkim decyzja lokalizacyjna z dnia [...] dotyczyła 9 działek o nr: 366/7, 371/4, 436, 442, 493/1, 494, 528/1, 530, 542, natomiast decyzja zmieniająca z dnia [...] dotyczy lokalizacji inwestycji celu publicznego na 10 działkach o nr: 366/7, 367/7, 371/4, 436, 530, 442, 493/1, 492, 494, 528/1. Zmiana decyzji pierwotnej polegała zatem m.in. na dodaniu dwóch nowych działek o nr 367/7 oraz 492 i pominięciu działki nr 542. Dodanie dwóch nowych działek, co do których nie toczyło się postępowanie w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego uznać należy za wadliwe, a decyzję zmieniającą za wydaną z naruszeniem art. 155 K.p.a. Dalej skarżąca wskazała, iż drugą przyczyną uzasadniającą uznanie decyzji zmieniającej za wydaną z naruszeniem art. 155 K.p.a. jest brak zgody skarżącej na dokonaną zmianę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...], znak [...] o zmianie decyzji tegoż organu nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia z wniosku T.Ł. lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy obiektu infrastruktury technicznej na działkach o nr 366/7, 367/7, 371/4, 436, 530, 442, 493/1, 492, 494, 528/1, obręb [...].

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ doszedł do przekonania, że skarżąca wnioskując o stwierdzenie nieważności decyzji nie była stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Kwestią stanowiącą podstawę do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem dokonanie oceny, czy organ w sposób prawidłowy ustalił, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przywołany przepis stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O interesie prawnym w rozumieniu omawianego przepisu mówić można wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny decyduje przepis prawa (najczęściej prawa materialnego). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z obowiązku, co oznacza występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sferą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień i obowiązków. Nie należy także zapominać, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może być nie tylko osoba, która nią była w postępowaniu zwykłym, ale także każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999r. w sprawie IV SA 2520/98, Lex nr 48669).

Zadaniem organu było zatem zbadanie czy skarżącej mimo, iż nie brała udziału w postępowaniu zwykłym przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przy czym nie jest wystarczające wskazanie przez organ, iż skarżąca nie podała przepisu prawa materialnego, który legitymowałby ją do posiadania interesu prawnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Pamiętać bowiem należy, że choć na stronie, która podnosi, że legitymuje się interesem prawnym ciąży obowiązek wskazania tego interesu, a co za tym idzie wskazania normy prawnej, mającej źródło w przepisach prawa, to brak podania takiego przepisu, nie oznacza, że strona nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011r. w sprawie II OSK 206/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przeto rolą organu było zbadanie, czy twierdzenia skarżącej pozwalają na przyznanie przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania w przedmiocie oddziaływania określonej inwestycji na sąsiednie nieruchomości niezbędne jest poczynienie przez organ ustaleń odnośnie sposobu i zasięgu oddziaływania danej inwestycji na otoczenie (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2014r. w sprawie IV SA/Po 435/14, Lex nr 1504198). W niniejszej sprawie organ takich ustaleń w ogóle nie poczynił. Nie wykazał w sposób dostateczny, że nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy indywidualną sferą praw skarżącej, a sferą praw i obowiązków podmiotu, którego prawa lub obowiązki, ulegały konkretyzacji w kwestionowanej przez nią decyzji. Nie czyni to zadość postanowieniom art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 K.p.a. – podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając rozstrzygniecie organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2015r. w sprawie II SA/Kr 958/15, Lex nr 1939369). W szczególności Kolegium nie poczyniło i nie uzewnętrzniło w uzasadnieniach swoich decyzji jakichkolwiek ustaleń co do usytuowania należącej do skarżącej nieruchomości względem terenu planowanej inwestycji, której dotyczyła kwestionowana decyzja. Wystarczającą bowiem okolicznością dla przyznania skarżącej statusu strony postępowania będzie stwierdzenie, że działka do niej należąca znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Z treści orzeczeń Kolegium nie wynika natomiast, aby organy poczyniły jakiekolwiek ustalenia dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia na działkę skarżącej. W kontekście ustalania kręgu stron postępowania administracyjnego, a tym samym ich interesu prawnego, w zakresie realizowanych inwestycji należy uwzględnić nie tylko sposób zagospodarowania wywołany planowaną inwestycją, ale też charakter takiej inwestycji. W zależności od rodzaju inwestycji, wykonywana tam działalność będzie mogła powodować bowiem oddziaływanie nie tylko na nieruchomości sąsiednie, lecz również na nieruchomości położone dalej, niegraniczące z terenem inwestycji. To wszystko zależy od immisji jakie będzie lub już powoduje konkretne zainwestowanie na działce inwestora (vide: wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014r. w sprawie II OSK 1204/13, Lex nr 1643768). Organy nie wyjaśniły, zatem powyższej kwestii, a w konsekwencji nie zbadały należycie statusu skarżącej jako strony postępowania.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 K.c., to należy przyjąć, że interes prawny właściciela nieruchomości, wynikający z prawa rzeczowego, winien pozostawać w bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem w takiej sprawie. Właściciel szeroko rozumianej nieruchomości sąsiedniej może mieć zatem interes prawny wynikający z art. 140 K.c. uzasadniający uczestniczenie jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 października 2012r. w sprawie II SA/Wr 597/12, Lex nr 1249234). Na gruncie okoliczności faktycznych sprawy powoływanie się na wymienione przepisy jest zatem skuteczne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, powołała się na swój interes prawny wywodzony z prawa do nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu, na którym planowana jest inwestycja mogąca oddziaływać na jej nieruchomość, to ustalenie czy faktycznie skarżąca posiada interes prawny wymagało poczynienia ustaleń faktycznych w tym zakresie i co najmniej wyznaczenia rzeczywistego zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji w oparciu o sporządzony w ramach postępowania środowiskowego raport oddziaływania inwestycji na środowisko. Brak odwołania się organu do owej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji deprecjonuje zaskarżone rozstrzygnięcie i każe wskazać na dowolność kontrolowanego aktu. Analiza postanowień raportu oddziaływania inwestycji na środowisko jest bowiem elementarnym źródłem informacji o zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Zaniechanie odniesienia się do tego dokumentu uzasadnia tezę o braku prowadzenia przez organ jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w ramach kontrolowanej sprawy.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż organ prowadząc inne postępowanie – w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie ustalenia z wniosku T.Ł. lokalizacji inwestycji celu publicznego – uznał, iż skarżąca posiada przymiot strony. W takiej sytuacji nie jest zrozumiałe dlaczego tego przymiotu miałaby być pozbawiona w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej ową decyzję w trybie art. 155 K.p.a.

Reasumując stwierdzić należy, że całokształt powyższych rozważań prowadzi do wniosku, iż uchybienia przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 28 K.p.a. miały wpływ na ostateczny wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) oraz art.135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien poczynić dokładne ustalenia co do lokalizacji nieruchomości skarżącej w stosunku do nieruchomości, na której zlokalizowano inwestycję, a także zasięgu oddziaływania inwestycji. Dopiero wówczas możliwe będzie udzielenie odpowiedzi na pytanie o to czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Poczynienie powyższych ustaleń faktycznych umożliwi ocenę, czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu i związane z nim uprawnienie do zainicjowania postępowania nieważnościowego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

MR