Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie : NSA Wiesław Kisiel WSA Tadeusz Wołek Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 20 lutego 2006r., nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , ze uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego J. Ś. kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sygn. akt III SA/Kr 37806

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z dnia [...] .11.2005r. J. Ś. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o przeniesienie na niego praw głównego najemcy mieszkania w Krakowie przy ul. [...] w związku ze śmiercią jego babci G. K. będącej dotychczas głównym najemcą. W odpowiedzi na to pismo został powiadomiony, iż nie jest osobą uprawnioną w resorcie spraw wewnętrznych i administracji i że w zaistniałej sytuacji zostanie wszczęte postępowanie w sprawie opróżnienia tego lokalu.

Zawiadomieniem z dnia [...].11.2005r. powiadomiono J. Ś. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] nr [...] w [...] zajmowanego przez J. Ś. i w dniu [...] grudnia 2005r. Komendant Miejski Policji w [...] Decyzją Nr [...] o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wezwał J. Ś. do opróżnienia z osób i rzeczy przedmiotowego lokalu. Na uzasadnienie podano, że przedmiotowy lokal stanowi własność Gminy [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...] . Na podstawie przydziału z dnia [...] .06.1961r. M. K. uzyskał przedmiotowy lokal, do zamieszkiwania którego zostali uprawnieni żona i dwie córki. W dniu [...] .04.1970r. zmarł M. K., a tenże lokal mieszkalny został przydzielony żonie G. K., przy czym do zamieszkiwania z najemcą nie został nikt uprawniony. W szczególności J. Ś. nie jest uprawniony do pobierania policyjnej renty rodzinnej. Jako podstawę prawną wskazano art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r., Nr 7 poz. 58 z późn. zm.).

Od decyzji tej odwołał się J. Ś., który uznał ją za niesłuszną i podniósł, że od 1996r. jest zameldowany jako opiekun babci G. K., a § 8 Umowy Najmu stwierdza, ze w sprawach nieuregulowanych umową mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Podniósł, że Policja nie jest właścicielem ani tego budynku, ani tego mieszkania, a próba wyeksmitowania go "na bruk" bez dostarczenia lokalu zastępczego jest niezgodna z ustawą o ochronie praw lokatorów.

Decyzją nr [...] z dnia lutego 2006r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] po rozpatrzeniu odwołania postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Jako argumenty przytoczył stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji i przyznał, że za zgodą Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na wniosek G. K. J. Ś. został zameldowany w przedmiotowym lokalu na pobyt czasowy. Podniósł też, że następnie bez zgody dysponenta lokalu J. Ś. został w nim zameldowany w dniu 13 lutego 1998r. na pobyt stały. Organ przytoczył treść art. 90 ust. 1 ustawy o Policji określający lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów i zwrócił uwagę, że lokal zajmowany przez J. Ś. należy do kategorii mieszkań, o których mowa w tym przepisie. Organ odwoławczy podniósł, że "lokal został przekazany do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...] protokołem przekazania teczek mieszkań funkcyjnych emerytów i rencistów policyjnych do KMP [...] , zatwierdzonym przez Szefa Logistyki Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu 7 lipca 2000r., pod poz. 383." Podkreślono także, że krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji jest wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji oraz w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r., Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) i odwołujący się do takich osób nie należy. Z treści tych przepisów wynika, że J. Ś. jest "inną osobą zajmująca lokal bez tytułu prawnego", o której mowa w art. 92 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, a to obliguje organy Policji do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Organ II instancji nie podzielił zarzutu odwołującego się w przedmiocie stosowania ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r., Nr 31, poz. 266), albowiem z treści art. 3 ust. 2 tej ustawy wynika, że "przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej", a ustawa o Policji jest ustawą zawierającą szczególne przepisy dotyczące tych lokali. Wskazano także, że obecnie omawianą materię regulują szczegółowo przepisy Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005r. i w § 1 ust. 1 oraz w § 14 ust. 1 posługują się terminem dyspozycyjności, który według ustalonego orzecznictwa oznacza uprawnienie dysponenta do wydawania przydziałów tego mieszkania jako lokalu służbowego. Organ zaznaczył, że pomimo tego, iż organy Policji nie są właścicielami tego mieszkania, to jednak mają prawo do dysponowania nim jako mieszkaniem służbowym. Nadto w kwestii zameldowania odwołującego zwrócono uwagę, że zameldowanie ma charakter czysto rejestracyjny i z faktem zameldowania nie wiążą się uprawnienia do lokalu.

Z decyzją tą nie zgodził się J. Ś., który w skardze zarzucił naruszenie przez organy administracyjne szeregu przepisów i podkreślił, że dysponentem, wynajmującym i zarządcą spornego lokalu był Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w [...] , z czego wynika, że lokal ten nie pozostawał w dyspozycji organów ówczesnej Milicji Obywatelskiej. W tej sytuacji bez znaczenia jest przekazanie go w 2000r. do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...]. Jako dowód na poparcie swych twierdzeń przedstawił kopię umowy najmu tego lokalu zawartą w dniu [...]lipca 1961r. między przedstawicielem Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w [...] jako wynajmującym a M. K. jako najemcą.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji, a w szczególności podkreślił, że Gmina [...] uznaje przysługujące Policji prawo do dysponowania lokalami w budynkach komunalnych, na dowód czego przedstawiono kopie pisma Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2001r.

Na wniosek skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2006r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 13 lutego 2007r. Sąd zobowiązał pełnomocnika organu administracyjnego II instancji do wykazania tytułu prawnego do dysponowania przedmiotowym lokalem przy ul. [...] . Pełnomocnik tego organu przedłożył kopię pisma z dnia [...] lutego 2007r. skierowanego do Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta [...] w tej sprawie i otrzymane od Prezydenta Miasta [...] Zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2007r. wskazujące, że: "Na karcie ewidencyjnej lokalu mieszkalnego nr [...] w domu przy ulicy [...] nr [...] w [...] będącej w posiadaniu Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta [...] założonej przez ówczesnego administratora budynku znajduje się zapis, że przedmiotowy lokal zajęła w dniu [...] czerwca 1961r. Pani G. K. i w dniu [...] listopada 1997r. Komenda Wojewódzka Policji wydała na rzecz Wymienionej przydział nr [...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona.

Należy zwrócić uwagę na treść przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.):

"Art. 88. 1. Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

(...)

Art. 89. Członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:

1) małżonek,

2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia,

3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo(105), albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.

"Art. 90. 1. Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych."

Jest niewątpliwym - zdaniem Sądu - że przytoczone wyżej przepisy art. 88 ust. 1, art. 89 i art. 90 ust. 1 ustawy o Policji wskazują jednoznacznie na to, iż przedmiotem przydziału lokalu mieszkalnego policjantowi i ściśle określonemu kręgowi rodziny policjanta przez jednostki podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych mogą być wyłącznie lokale będące w dyspozycji ministra do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Wynika z tego, że kwestia pozostawania lokalu w dyspozycji jest kwestią pierwszoplanową dla ustalenia, czy organy Policji mają uprawnienia do orzekania w przedmiocie opróżnienia lokalu.

Sąd zauważa, że przytoczone przez organ administracyjny orzecznictwo, a zwłaszcza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.06.2002r. sygn. akt I CKN 683/00 (opubl. Biul. SN 2003/2/10) mówi o możliwości wydawania przez organy podległe Ministerstwu Spraw Wewnętrznych decyzji o przydziale lokalu lub jego opróżnieniu, ale tylko w stosunku do lokali, które są w dyspozycji tego Ministerstwa, a więc w stosunku do którego Ministerstwo ma tytuł prawny, to znaczy tytuł, z którego wynika, że może nim dysponować. Takiego tytułu w stosunku do przedmiotowego lokalu organy nie przedstawiły.

Sąd zwraca uwagę, że organy administracyjne obu instancji nie ustaliły ani w toku postępowania administracyjnego ani przed sądem, w jaki sposób Komenda Wojewódzka Policji (czy Komenda Miejska Policji) weszła we władztwo prawne przedmiotowego lokalu. Żadne dokumenty zalegające w aktach nie wyjaśniają tytułu do dysponowania tym lokalem. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy i materiał dowodowy trzeba w tym zakresie uzupełnić.

Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na mocy powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane – jak w pkt. II wyroku.

Na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a. i w związku z § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz § 18 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) Sąd orzekł – jak w pkt III wyroku.