Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 6 lipca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego ( dalej "GITD") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11, art.6, 7a ust. 1 i 2 ,art. 8 ust. 1 i 2 , art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. - zwanej dalej "u.t.d."), oraz lp. 1.12, lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. ( dalej "Skarżąca", "Spółka") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.500 zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] stycznia 2020 r. w R. miało miejsce zatrzymanie samochodu osobowego marki M. przez funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej. Przybyły na miejsce zatrzymania patrol Inspekcji Transportu Drogowego ustalił, że pojazdem tym kierował Pan M. D., który nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz okazał orzeczenie psychologiczne i orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Kontrolowanym pojazdem osobowym posiadającym pięć miejsc siedzących przewożono pasażera z ul. [...] na [...] w R.

Kierowca zeznał, że współpracuje ze Spółką E. sp. z o.o. sp. k. na podstawie umowy zlecenia oraz najmu samochodu, który jest jego własnością. Pasażer kontrolowanego pojazdu, korzystający z przewozu, wyjaśnił, że zamówił usługę za pomocą aplikacji BOLT. Pasażer został przesłuchany w charakterze świadka i zeznał ponadto, że nie podpisał żadnej umowy na w/w przewóz w formie pisemnej w siedzibie firmy, a jedynie skorzystał z aplikacji BOLT. Za kontrolowany przejazd została uiszczona opłata w kwocie 20,97zł, co potwierdza faktura nr [...] wystawiona przez Bolt Operations OU w imieniu Skarżącej. Ponadto, na podstawie korespondencji z Urzędu Miasta R. ustalono, że Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze: Gmina R. z dojazdem na kraj, wydaną w dniu [...] stycznia 2020 r., a Pan M. D. został zgłoszony jako zatrudniony kierowca.

Ustalenia powyższe stały się podstawą wszczęcia postępowania, zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2020 r. nakładającą na Spółkę karę pieniężną 8.500 zł z tytułu naruszeń przepisów o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wykonywany przewóz nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego stanowiącego o liczbie miejsc siedzących powyżej 7 do 9 łącznie z kierowcą, pod pewnymi warunkami, które muszą zostać spełnione kumulatywnie. Kierowca nie okazał też wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

W niniejszej sprawie organ nie znalazł podstaw do zastosowania ulg w oparciu o art. 92b i 92c u.t.d. Strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za zastosowaniem tych przepisów.

Za powyższe naruszenia prawa nałożono sankcję pieniężną określoną w lp. 2.11 oraz lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. w łącznej kwocie 8 500 złotych (odpowiednio 8000 + 500 złotych).

W wyniku wniesionego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2020 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że w tej sprawie ziściły się przesłanki do nałożenia kary, bowiem przewóz wykonywany był w imieniu Spółki i na jej rzecz, a w ramach tej działalności doszło do naruszeń przepisów ustawy.

GITD, odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu wyjaśnił, że spornym pojazdem w dniu [...] stycznia 2020 r. nie był wykonywany przewóz taksówką, a jedynie przewóz okazjonalny. Wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 i art. 6 ustawy o transporcie drogowym, lecz także spełniania szeregu innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają choćby z art. 6 ust. 5, art. 11b, art. 11c i art. 15 ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, czy z przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1983), ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.). Co prawda GITD nie zakwestionował tego, że Spółka w dniu [...] stycznia 2020 r. posiadła licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówka, jednak pojazd marki M. o nr rej. [...] nie był taksówką.

Definicja taksówki została zawarta w art. 2 pkt 43 ustawy prawo o ruchu drogowym, zgodnie z tą definicją, taksówką jest pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za ustaloną na podstawie taksometru lub aplikacji mobilnej opłatą. W § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zostały wymienione niezbędne elementy wyposażenia taksówki. Pojazd marki M. o nr rej. [...] nie był wyposażony w taksometr oraz dodatkowe światło z napisem TAXI, co zeznał w trakcie przesłuchania przewożony pasażer. Skoro kontrolowany pojazd nie był wyposażony jak taksówka tym samym wykonywany przez kierowcę przewóz pasażera w dniu [...] stycznia 2020 r. nie charakteru przewozu taksówką, a był to przewóz okazjonalny.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, E. sp. z o. o. sp. k. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącej kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącą nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóz osób taksówką - na którą Skarżąca spółka posiada odpowiednią licencję;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92c ust 1 pkt ustawy o transporcie drogowym polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji w której brak posiadania wypisu z licencji był okolicznością niezależną od Skarżącej spółki, albowiem wydawanie wypisów było w dacie kontroli wstrzymane przez Urząd Miasta Rzeszowa;

4) Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Bolt;

7) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, a Skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny tej sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa zastrzeżeń.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że Skarżąca podczas przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Policji kontroli wykonywała transport drogowy w postaci przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Wykonywała bowiem zarobkowo przewóz osób, w sposób niepozwalający zakwalifikować go jako przewóz regularny bądź wahadłowy, zdefiniowane w art. 4 pkt 7 i 10 u.t.d. Stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny można wykonywać, z pewnymi niewchodzącymi w tej sprawie w grę, a wymienionymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. wyjątkami, jedynie pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Z akt sprawy wynika, że zatrzymany do kontroli kierowca przewoził pasażera odpłatnie na wytyczonej trasie. Jednak to Skarżąca była organizatorem tego przewozu i to ona wykonywała zobowiązanie polegające na przewiezieniu pasażera pomiędzy określonymi odcinkami w przestrzeni topograficznej miasta. Kierowca nie świadczył więc samoistnie czynności w ramach zawartej z pasażerem umowy przewozu, lecz działał na zlecenie i w imieniu Skarżącej współpracując z nią z wykorzystaniem narzędzia – aplikacji Bolt i za pośrednictwem obsługującego tę aplikację podmiotu. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w oświadczeniach zawartych w protokole kontroli, który - jako dokument urzędowy - korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, odzwierciedlających i potwierdzających istniejący w momencie kontroli stan faktyczny oraz notatki służbowej funkcjonariusza Policji.

Idąc tym tokiem rozumowania to, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że to Skarżąca, a nie kierowca jest stroną przedmiotowego postępowania. Należy przy powyższej ocenie odwołać się do analizy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) co do charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną BOLT, analogiczną do aplikacji UBER. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącą (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę UBER (platformę konkurencyjną do Bolt), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę w gotówce i wystawia paragon, również wykonywała usługę transportową (zob. wyrok WSA w Krakowie z 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19, VI SA/Wa 2782/20).

Z tego punktu widzenia odnosząc się do zarzutów skargi wskazane okoliczności przesądzają, że działanie Skarżącej mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju. W tej sytuacji na Skarżącej ciążył nie tylko obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, ale i obowiązek spełnienia przez pojazd wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Wszystkie te bowiem obowiązki spoczywają na podmiotach wykonujących faktyczną działalność, odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.

Kolejną prawnie znaczącą kwestią było to, że przewóz o charakterze okazjonalnym wykonywany był pojazdem do tego nieprzeznaczonym w świetle art. 18 ust. 4b u.t.d., bo pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu jedynie 5 osób łącznie z kierowcą, a podczas kontroli nie okazano kontrolującym wypisu z licencji. Wbrew zarzutowi skargi w toku postępowania nie zostało wykazane, że wydawanie wypisów było w dacie kontroli wstrzymane przez Urząd Miasta R. Zresztą posługując się kierowcą przy wykonywaniu usługi transportowej Skarżąca winna była dostarczyć mu wcześniej wszystkie niezbędne dokumenty.

Naruszenia prawa w sferze działalności polegającej na świadczeniu usług transportu drogowego wiążą się z odpowiedzialnością administracyjną. Prowadzenie przewozu okazjonalnego nieprzystosowanym do tego pojazdem obciążone jest karą pieniężną w wysokości 8000 złotych, o czym stanowi lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Nie budzą też wątpliwości ustalenia co do tego, że kierowca nie został wyposażony przez Skarżącą w dniu kontroli w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przez co organ odwoławczy uznał za prawidłowe nałożenie przez organ I instancji kary pieniężnej w wysokości 500 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Sąd uznał za bezzasadny zarzut, że organy nie zebrały w sposób pełny materiału dowodowego. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy pozwalały na przyjęcie, że wykonywane przez Skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, która polegała na wykonywaniu transportu drogowego, tj. transportu okazjonalnego. Wbrew zarzutom skargi nie można tego spornego przewozu zakwalifikować jako przewozu w oparciu o licencję taksówkową, co trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 k.p.a., gdyż nie prowadziły postępowania w sposób podważający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Nie stanowi zaś naruszenia tej zasady fakt, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GITD przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Motywy zaskarżonej decyzji zostały sporządzone prawidłowo, organ wyjaśnił należycie podstawę faktyczną i prawną swojego orzeczenia. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. również więc był nietrafny.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.