Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z.N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; III. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N. grzywnę w kwocie 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych); IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz skarżącej Z.N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

II SAB/Kr 26/15

Uzasadnienie

W dniu 2 marca 2015 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga Z. N. z daty 13 marca 2014 r., w której zarzuciła bezczynność Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] w przedmiocie nierozpoznania odwołania skarżącej wniesionego dnia 9 maja 2013 r. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 25 kwietnia 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej i wniosła o zobowiązanie SKO w [...] do rozpoznania odwołania od w/w decyzji, jak również o wymierzenie organowi grzywny z tytułu rażącej bezczynności i rozważenie nadto celowości wydania postanowienia sygnalizacyjnego, informującego organy nadrzędne o dostrzeżonych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu SKO w [...].

W uzasadnieniu skargi wskazała, że pomimo złożenia przez nią wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w dniu 17 września 2013 r., które pozostało bez reakcji ze strony SKO w [...] i wezwania następnie organu do usunięcia prawa w dniu 10 marca 2013 r., do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpoznane odwołanie skarżącej, pomimo że ustawowy termin dla rozpoznania tej sprawy wynosił 14 dni.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o umorzenie postępowania skargowego wskazując, że w dniu 25 lutego 2014 r. została wydana decyzja (znak: [...]) kończąca postępowanie w sprawie, której skarga dotyczyła.

Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę Z. N. w piśmie z dnia 7 kwietnia 2015 r. podtrzymała skargę na bezczynność podnosząc, że rozstrzygnięcie sądu w niniejszej sprawie nie powinno się ograniczyć tylko do umorzenia postępowania wobec wydania decyzji albowiem zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 149 § 1 ppsa sąd rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność organu, zobowiązany jest do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nadto może na wniosek strony lub z urzędu orzec o wymierzeniu organowi grzywny z tytułu bezczynności w załatwieniu sprawy. Dlatego skarżąca podtrzymała wnioski w zakresie wymierzenia organowi grzywny, jak również wydania postanowienia sygnalizacyjnego opartego na przepisie art. 155 § 1 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że odwołanie Z. N. z dnia 9 maja 2013 r. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej wpłynęło do SKO w [...] w dniu 20 maja 2013 r.

Na wniosek skarżącej z dnia 13 czerwca 2013 r., postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone. Wniosek o jego podjęcie wpłynął w dniu 19 września 2013 r. i zostało ono podjęte dopiero w dniu 5 lutego 2015 r.

W między czasie bo w dniu 10 marca 2014 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu 14 marca 2014 r. wpłynęła skarga Z. N. ( z daty 13 marca 2014 r.) na bezczynność SKO w [...] w przedmiocie nierozpoznania sprawy z jej odwołania z dnia 9 maja 2013 r.

Bezsporne jest, że WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie do sygn. II SO/Kr 17/14 wymierzył SKO w [...] grzywnę w kwocie 500 zł za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu z dnia 13 marca 2014 r , oraz że ponownie została orzeczona grzywna wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 4 września 2014 r. w sprawie do sygn. II SO/Kr 20/14 z nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 13 marca 2014 r. w kwocie tym razem 6000 zł.

Poza sporem jest także, że decyzją z dnia 23 lutego 2015 r. SKO w [...] w następstwie rozpoznania odwołania skarżącej z dnia 9 maja 2013 r., na decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w I instancji.

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy SKO w [...] wydało decyzję w następstwie rozpoznania odwołania skarżącej zatem stan bezczynności organu ustąpił przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd na rozprawie. W konsekwencji sprawa stała się bezprzedmiotowa tak w sensie faktycznym, jak i w świetle obowiązującego prawa. Tym niemniej, za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku wydanym w sprawie (sygn. akt I OSK 2626/12), który jest typowym przykładem prawa sędziowskiego i prawotwórczej roli sądów, stwierdzić należy, że udostępnienie przez organ żądanej informacji przed dniem rozpoznania skargi przez sąd nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W świetle wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego w takiej sytuacji sąd rozpoznający skargę na bezczynność jest zobowiązany zbadać, czy organ nie pozostawał w bezczynności przed podjęciem dalszych czynności w sprawie (w rozpatrywanym przypadku przed rozpoznaniem odwołania). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1031/12 wskazał, że o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie ze stanowiskiem sądu wyrażonym w cytowanym wyroku wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 ppsa).

O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 ppsa w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 ppsa jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.

W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza w toku postępowania administracyjnego, ocenia czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 P.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego.

Z kolei organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy w terminie ustalonym przez prawo nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, do których był zobowiązany lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu.

W przedmiotowej sprawie z okoliczności faktycznych wynika ponad wszelką wątpliwość, iż SKO w [...] pozostawało w długotrwałej bezczynności nie rozpoznając odwołania Z. N. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w terminie wynikającym z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (t.j. DZ.U.2014.782) czyli w terminie 14 dni. Przy czym zauważyć należy, iż wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie dopuszczalne było zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 98 § 1 kpa na wniosek skarżącej albowiem stosownie do brzmienia wyżej powołanego przepisu do decyzji odmawiającej udostępnienia informacji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem także o zawieszeniu postępowania.

Nie mniej jednak zważywszy, że w dniu 19 września 2013 r. wpłynął wniosek skarżącej o podjęcie zawieszonego postępowania i do dnia 5 lutego 2015 r. nie został on przez organ rozpoznany czyli przez okres 1,5 roku pozwala to przyjąć, iż takie działanie organu bez wątpienia naruszało interes skarżącej w załatwieniu sprawy bez zbędnej zwłoki, za czym przemawia dodatkowo fakt naruszenia terminów do przesłania niniejszej skargi, przy czym podkreślenia wymaga, że nawet nałożenie grzywny na organ nie wywierało oczekiwanego, dyscyplinującego skutku. Takie postępowanie organu niewątpliwie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.

W związku z powyższym, mając na uwadze poczynione ustalenia i działając w oparciu o przepis art. 149 § 1 ppsa Sąd stwierdził, co do zobowiązania organu do załatwienia sprawy, postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa jako bezprzedmiotowe. W pozostałym zakresie natomiast stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na ustalenie wysokości wymierzonej grzywny miała wpływ długotrwałość w jakiej organ pozostawał w bezczynności. Sąd nie uznał jednak za zasadne nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości albowiem podziela reprezentowane przez tut. Sąd stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie II SO/Kr 33/14, iż zaniedbania SKO w [...] mają charakter notoryczny i nakładanie grzywien w maksymalnej wysokości w każdej sprawie rodzi niebezpieczeństwo paraliżu funkcjonowania organu.

Sąd odstąpił natomiast od zawiadomienia organu nadrzędnego w trybie art. 155 § 1 ppsa mając na uwadze, że w grudniu 2014 r. taka sygnalizacja miała już miejsce.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 201 § 1 ppsa.