Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie: WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. skierowaną do J. i S. małż. S. Wójt Gminy L. ustalił opłatę adiacencką w wysokości 9197,50 zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanej jej podziałem, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w miejscowości i gminie N. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji podał, że podział nieruchomości został dokonany na wniosek J. i S.a małż. S.; w wyniku podziału nieruchomości nastąpił wzrost jej wartości, na co wskazał rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym wykonanym we wrześniu 2005 r.; organ wskazał sposób obliczenia opłaty – "wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej została ustalona zgodnie z uchwałą Rady Gminy N. nr [...] z dnia [...].12.2000 r. i wynosi 50 % różnicy wartości nieruchomości (...)".

Po rozpatrzeniu odwołania S. S., który domagał się uchylenia postępowania jako bezprzedmiotowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że Wójt Gminy L. rozpatrywał sprawę ustalenia opłaty na skutek postanowienia Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005 r. o wyłączeniu Wójta Gminy N. i o wyznaczeniu Wójta Gminy L. do załatwienia tej sprawy. Wójt Gminy L. pierwotnie ustalił taką opłatę decyzją z dnia [...] września 2005 r., jednakże decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na skutek odwołania S. S.

Z ustaleń organu drugiej instancji wynika, że Wójt Gminy

L. wydał pierwszą decyzję przed dniem [...] października 2005 r., a odwołujący się miał możliwość zapoznania się z okolicznościami mającymi wpływ na ustalenie obowiązku – zapłaty opłaty adiacenckiej, o czy świadczy włączenie do akt sprawy operatu szacunkowego sporządzonego dnia 1 września 2005 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. Zdaniem organu, obszerna i wyczerpująca treść tego operatu zawiera wskazanie stanu prawnego i faktycznego istotnego w sprawie, a z akt sprawy nie wynika, że odwołujący się wnosił do organu pierwszej instancji o udzielenie dodatkowych informacji czy wyjaśnienie wątpliwości.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. S. zarzucając naruszenie art. 98 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez to, że ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło po upływie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest ustalenie opłaty adiacenckiej, stosownie do art. 98 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).

Stosownie do art. 98 a tej ustawy, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu; wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.

Ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] października 2002 r. został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność J. i S. S.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Wójt Gminy L. ustalił opłatę adiacencką w wysokości 9197,50 zł, którą zobowiązani byli uiścić J. i S. S., z tytułu wzrostu wartości ich nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], spowodowanej jej podziałem. Organ uzasadnił tę decyzję twierdząc, w oparciu o operat szacunkowy sporządzony w dniu 1 września 2005 r. przez rzeczoznawcę majątkowego, że podział nieruchomości spowodował wzrost wartości wydzielonych działek o kwotę 18.395,00 zł, przy czym ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej w wysokości 50% różnicy wartości - dokonano zgodnie z uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] grudnia 2000 r.

Decyzja ta, wskutek odwołania się od niej przez S. S. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. została uchylona przez organ drugiej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na to, że z akt sprawy nie wynikało, iż odwołującemu się zapewniono czynny w postępowaniu administracyjnym, a ponadto uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów określonych w kpa, w szczególności, uzasadnienie decyzji nie wskazywało sposobu obliczenia opłaty, co zostało uznane za zasadniczy brak.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu braków, Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. ustalił opłatę adiacencką w tej samej wysokości, tj. w kwocie 9197,50 zł, i w sposób prawidłowy uzasadnił tę decyzję.

Prawidłowo organ drugiej instancji uznał, że ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło w terminie określonym w art. 98 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Decydujące znaczenie mają tutaj daty - zarówno wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości jak również decyzji ustalającej opłatę adiacencką. Ustawodawca zakreślając 3 - letni termin wydania decyzji ustalającej opłatę, a zatem ograniczając w czasie prawo organu do ustalenia i pobrania opłaty od właściciela czy użytkownika nieruchomości, równocześnie uczynił to mając na uwadze interes właściciela – aby po zbyt długim okresie czasu od decyzji podziałowej właściciel nie pozostawał w niepewności co do ewentualnych opłat, do zapłaty których mógłby być zobowiązany w przyszłości.

Jednakże, należy zwrócić uwagę, że ustawodawca sformułował przepis następująco: "Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne". Użyto w tym przepisie pewnych konkretnych instytucji prawnych, takich jak: "ustalenie opłaty", "decyzja ostateczna" czy "prawomocne orzeczenie", a zatem należy przyjąć, że ustawodawca odróżnił tutaj instytucje związane zarówno z prawem cywilnym jak i administracyjnym - prawomocności i ostateczności orzeczeń i decyzji. Instytucje te, zarówno "prawomocność" jak i "ostateczność" są związane z upływem czasu, z terminem, który musi upłynąć, aby dana instytucja zaistniała. Ustawodawca w aktach prawnych ustanowił określone procedury i określił te terminy, w których stronom czy też uczestnikom postępowania przysługują określone uprawnienia. Jeśli uprawnienia przewidziane w określonych terminach nie zostaną wykorzystane lub terminy te upłyną, nastąpią określone w ustawach skutki.

W przepisie tym, ustawodawca posłużył się również sformułowaniem "ustalenie opłaty adiacenckiej", który oznacza, że organ administracji w sposób określony w przepisach ustala tę opłatę. Jedyny upływ czasu, który organ powinien w zakresie ustalenia opłaty adiacenckiej wziąć pod uwagę, to termin 3 lat, przed upływem którego ta opłata może zostać ustalona. Decyzja ustalająca opłatę nie musi stać się ostateczna w ciągu trzech lat, lecz musi zostać wydana w tym terminie. Gdyby przyjąć, że decyzja ta musi stać się ostateczna w terminie 3 lat, to mogłoby to spowodować naruszenie prawa właściciela dzielonej nieruchomości do skutecznego odwołania się od niekorzystnej dla niego decyzji ustalającej opłatę adiacencką, zamknięcie możliwości wniesienia odwołania skutkujące naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Sąd podziela zatem stanowisko organu, że decyzja ustalająca opłatę adiacencką została wydana przed upływem terminu wskazanego w art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.