Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant Sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 06 września 2007 r. sprawy ze skargi Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej postanawia: odrzucić skargę /-/E.Kręcichwost – Durchowska /-/G.Radzicka /-/E.Makosz – Frymus MB

Orzeczeniem nr [...] z [...] lutego 2006r. Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] w L. zakwalifikowała M.K. do kategorii "D", to jest jako niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.

Od wskazanego rozstrzygnięcia odwołanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w wniósł Wojskowy Komendant Uzupełnień w L., zarzucając naruszenie art. 26 i 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o Powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. z 2004r., nr 241, poz. 2416 ze zm., dalej: p.o.o.) i § 9 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej z 22 grudnia 2005r.w sprawie przygotowania i przeprowadzenia poboru (Dz.U. z 2006r., nr 1 poz. 7, dalej: Rozporządzenie).

Wojewódzka Komisja Lekarska orzeczeniem Nr [...] z [...] kwietnia 2006r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w L.

Skargę na powyższe orzeczenie wniósł Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu i poprzedzającemu go orzeczeniu organu I instancji naruszenie § 9 ust. 1, ust. 4, ust.6 i ust. 7 Rozporządzenia i wnosząc o ich uchylenie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 października 2006r.sygn. akt IV SA/Po 483/06 w punkcie 1 uchylił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Nr [...] z [...] kwietnia 2006r.oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] z [...] lutego 2006r., a w punkcie 2 określił, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. W uzasadnieniu Sąd uznał, że legitymacja czynna Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego do wywiedzenia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym znajduje oparcie w art. 37 ust. 3 p.o.o. w zw. z art. 14 ust. 3 pkt 1,5 i 7 p.o.o., art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 p.o.o. W ocenie Sądu, skoro w postępowaniu odwoławczym i nadzwyczajnym ustawodawca przyznał uprawnienia wojskowemu komendantowi uzupełnień, to Szef Sztabu na podstawie powołanych wyżej przepisów, ma prawo inicjować i występować - jako organ wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. – w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiódł M.K., zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i 122 p.p.s.a. oraz prawa materialnego – art. 28 ust. 4 p.o.o. poprzez wadliwą jego wykładnie polegającą na przyjęciu, ze powiatowa komisja lekarska może zmienić orzeczenie o stanie zdrowia poborowego wyłącznie z inicjatywy wojskowego komendanta uzupełnień.

Wyrokiem z 1 czerwca 2007r. sygn. akt II OSK 272/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazał jednak, że zaskarżony wyrok oparty został na chybionej wykładni przepisu art. 28 ust. 4 p.o.o. W uzasadnieniu orzeczenia drugoinstnacyjnego wskazano, że Rozporządzenie wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 43 p.o.o. nie może stanowić podstawy do uchylenia prawa poborowego do domagania się w każdym czasie, w drodze wniosku składanego do uprawnionego do orzekania organu, zmiany ostatecznego orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej w razie istotnych zmiany w stanie zdrowia. Nadto wskazano, że Sąd ma kompetencję, aby ocenić zgodność przepisu rozporządzenia z ustawą i Konstytucją i w razie sprzeczności odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także na uzasadnienie wyroku z 20 kwietnia 2007r. w sprawie sygn. akt II OSK 128/07, gdzie na podstawie analogicznego stanu faktycznego uznano, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie ma legitymacji czynnej do wniesienia skargi na orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Zdaniem Sadu II instancji, interesu prawnego nie da się wyprowadzić z jego funkcji kontrolnej i statusu organu wyższego stopnia wobec wojewódzkiego komendanta uzupełnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważy, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Szeroki zasięg związania ma na celu nie tylko usprawnienie i przyspieszenie postępowania, ale również zapewnienie jednolitości orzecznictwa. Wykładnia prawa zastosowana w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Nie obejmuje natomiast ocen dotyczących stanu faktycznego. Stąd rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany jest zastosować się do wykładni prawa dokonanej w sprawie sygn. akt II OSK 272/07.

W myśl art. 50 §1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zasada ta znajduje rozwinięcie w przepisie art. 50 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

Przepis art. 26 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony stanowi, że określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z tym zastrzeżeniem, że wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska, żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową oraz żołnierzy rezerwy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 wskazanej ustawy orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem. Ustawa przyznając wskazanym podmiotom prawo do odwołania się od orzeczeń nie dała innemu podmiotowi uprawnienia do kwestionowania orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej.

W myśl art. 37 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zwierzchni nadzór nad przeprowadzaniem poboru sprawuje minister właściwy do spraw wewnętrznych, bieżący nadzór nad przygotowaniem i przebiegiem poboru sprawują wojewodowie, natomiast kontrolę prowadzenia poboru przez wojewódzkie i powiatowe komisje lekarskie oraz wojskowych komendantów uzupełnień wykonuje Minister Obrony Narodowej i szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych. Wnioski z kontroli w zakresie dotyczącym wojewódzkich i powiatowych komisji lekarskich przekazuje się odpowiednio ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub wojewodom. Ustawodawca wskazując wnioski z kontroli nie upoważnił szefów wojewódzkich sztabów wojskowych do zaskarżania orzeczeń wojewódzkich komisji lekarskich przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Z powyższego wynika, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. składając skargę do Sądu na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nie miał czynnej legitymacji procesowej.

Przytoczona wykładnia jest podzielana przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o analogicznym stanie faktycznym, w których wystąpiło to samo zagadnienie prawne – vide: wyrok NSA sygn. akt II OSK 128/07 niepubl., wyrok NSA sygn. akt II OSK 271/07 niepubl.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus

MB