Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skarg M. R. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. R., C. R. oraz J. W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...], działka nr [...] o pow. [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 18 marca 2002 r. M. R., C. R. oraz J. W., jako spadkobiercy po poprzednich właścicielach przedmiotowej nieruchomości tj. W. i M. G., wystąpili o wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], oznaczoną jako [...] działka [...] przejętą w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr , poz. )

W trakcie postępowania o ustalenie odszkodowania ustalono, że w dniu [...] czerwca 1972 r. Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W. o ustaleniu na rzecz M. R., I. R., J. W., J. S. i S. G. ustalił już odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość

Organ uznał, że skoro postępowanie administracyjne w przedmiocie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało już ustalone i wypłacone to prowadzenie ponownego postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne, to postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć.

M. R., C. R. oraz J. W. złożyli odwołanie od tej decyzji wskazując, że ustalone według przepisów socjalistycznego państwa odszkodowanie jest nieadekwatne do wartości nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania.

W uzasadnieniu organ wojewódzki stwierdził, że skoro sprawa ustalenia odszkodowania została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, to kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby nieważna z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi M. R. i J. W. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, iż umarzając postępowanie organ nie wziął pod uwagę że odszkodowanie wypłacono wg. socjalistycznych przepisów, a przecież nastąpiła zmiana ustroju i obecnie zgodnie z konstytucją prawi własności może być wywłaszczone tylko i wyłącznie za słusznym odszkodowaniem. Zdaniem skarżących tej kwestii a więc wypłacenia niskiego odszkodowania w ogóle w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono. Skarżący wskazują, że obecny właściciel może zbyć tą nieruchomość za cenę niewspółmierną od wypłaconego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że w postępowaniu o ustalenie odszkodowania winny brać udział wszystkie podmioty, które posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa tj. w przedmiotowej sprawie spadkobiercy poprzednich właścicieli nieruchomości.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 14 września 2005 r. wyszło na jaw, że jeden z wnioskodawców postępowania C. R. zmarł w dniu [...] czerwca 2004 r. a spadek po nim nabyli W. R. oraz J. R. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 2004 r. sygn. akt [...]).

Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] nie wiedząc o tej okoliczności, nie zawiesił postępowania ze względu na śmierć strony jak nakazuje to art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. Tym samym wydając decyzję po śmierci C. R., organ pominął jako stronę postępowania jego spadkobierców J. R. i W. R., którzy posiadają przymiot stron w postępowaniu dotyczącym ustalenia odszkodowania.

Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przede wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i powoduje konieczność uchylenia decyzji dotkniętej taką wadą.

Z tych względów nie wchodząc w merytoryczną poprawność rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że postępowanie odwoławcze dotknięte jest wadą. W związku z tym Wojewoda [...] powinien ponownie przeprowadzić postępowanie odwoławcze zapewniając czynny udział wszystkim stronom postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b w zw. z art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.