II GSK 549/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-06-28	
Data wpływu	2021-03-17	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Andrzej Skoczylas
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6037 Transport drogowy i przewozy	
Hasła tematyczne	Kara administracyjna
Transport	
Sygn. powiązane	II SA/Rz 792/20	
Skarżony organ	Inspektor Transportu Drogowego	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 141 § 4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2000; art. 7, art. 77 § 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 1539; art. 4 pkt 1,11, art. 5b, art. 18, art. 92a ust. 1 i 6; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88; art. 2 pkt 4; Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 792/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 maja 2020 r. nr BP.501.1117.2019.0161.RZ9.4208 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 ( trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
I.

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 792/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B.(skarżący, strona skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD, organ II instancji, organ) z dnia 26 maja 2020 r. nr BP.501.1117.2019.0161.RZ9.4208 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, oddalił skargę.

II.

W dniu 17 kwietnia 2019 r. w R. przy ul. [...] został zatrzymany do kontroli samochód marki VOLKSVAGEN POLO, którym kierował skarżący, wykonujący we własnym imieniu i na swoją rzecz krajowy transport drogowy – przewóz osób. Stwierdzono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażerkę, która zamówiła usługę przewozową za pośrednictwem aplikacji "BOLT". Na podstawie powyższych ustaleń Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Rzeszowie (organ I instancji) stwierdził wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym/u.t.d.), pojazdem przystosowanym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a zatem pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonym w art. 18 ust. 4a u.t.d. dla przewozów okazjonalnych (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia 13 czerwca 2019 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji.

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2020 r. GITD, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 4 pkt 11, pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1. i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu, w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób oraz wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem spełniającym kryterium konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Za powyższym przemawia, zdaniem organu, analiza zebranego materiału dowodowego tj. protokołu kontroli, notatki urzędowej oraz protokołu przesłuchania pasażerki. GITD podkreślił, że protokół kontroli drogowej jest najistotniejszym dowodem w przedmiotowym postępowaniu, czego nie zmienia fakt, iż kierowca odmówił jego podpisania. Protokół ma cechy dokumentu urzędowego, korzysta z wiarygodności zwartych w nim ustaleń. Organ II instancji opłata za przewóz została uiszczona poprzez aplikację TAXIFY. Przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Organ podkreślił, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy tego rodzaju czynności nie zostały przez podmiot zgłoszone jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Na podstawie takiego materiału dowodowego GITD wywiódł, że strona skarżąca wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., bez licencji, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy. Organ stwierdził również, że skarżący realizował powyższy przewóz we własnym imieniu i wbrew swoim twierdzeniom nie udowodnił okoliczności, że przejazd był wykonywany w imieniu i na rzecz innej osoby (K. W.). Przedłożone w tym zakresie dokumenty organ uznał za niewiarygodne, bowiem były one kserokopiami, ponadto posiadały one nadruk w postaci adnotacji, która, jak wskazał Urząd Miasta Stołecznego Warszawy w piśmie z dnia 30 kwietnia 2019 r., wykraczały poza zakres wzorów dokumentów, które wydaje organ licencyjny. Dodatkowo GITD podkreślił, że z ogólnych warunków przewozu pasażerów zawartych m.in. na stronie internetowej aplikacji TAXIFY wynika, że partnerzy nie świadczą usługi transportowej. Usługi te świadczone są przez kierowców w ramach umowy z klientem dotyczącej przewozu pasażerów. Kierowcy zatem świadczą usługi transportowe w sposób niezależny (osobiście lub za pośrednictwem firmy) jako dostawcy usług gospodarczych i profesjonalnych i to oni ponoszą odpowiedzialność za zrealizowane przewozy osób niezgodnie z przepisami prawa. Ponadto, partnerzy czy też firmy pośredniczące nie tylko dokonują czynności faktycznych polegających na pobieraniu opłaty za przewóz od pasażerów i wypłacaniu odpowiedniej części kierowcom w zamian za wykonane przez niego przewozy, ale poprzez zapewnienie kierowcy dostępu do aplikacji za wynagrodzeniem pośredniczą w kojarzeniu pasażerów z kierowcą. Organ zwrócił także uwagę na fakt, że "Ogólne warunki dla kierowców", jakie przewiduje aplikacja TAXIFY (obecnie nazywana "BOLT"), stanowią, że kierowca ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie naruszenia lokalnych przepisów i wykonawczych, które mogą wynikać ze świadczenia usług transportowych. Zdaniem organu II instancji, przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Przewóz taki wykonuje się bowiem pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Poza tym, wykonywany przez skarżącego przewóz w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. W ocenie GITD, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera też żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

Strona skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ww. decyzję GITD z 26 maja 2020 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumenty zaskarżonej decyzji.

III.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.

Na wstępie Sąd Wojewódzki przypomniał, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast przewóz drogowy (art. 4 pkt 3 u.t.d.) to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). Z kolei transport drogowy (art. 4 pkt 3 u.t.d.) to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje też: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (lit. a), działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (lit. b), działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób (lit. c). Podmiot podejmujący się wykonywania przewozu drogowego obowiązany jest do spełnienia obowiązków i warunków takiego przewozu, które wynikają zarówno z przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i z innych aktów prawnych, które wymienia art. 4 pkt 22 tej ustawy. WSA wskazał następnie, że zasadą wynikającą z art. 5 ust. 1 u.t.d. jest to, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego - z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2 - wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE /rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009/. Powołany przepis art. 5 ust. 1 u.t.d. odsyła m.in. do art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: samochodem osobowym (pkt 1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pkt 2), taksówką (pkt 3) - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Oznacza to, że działalność w zakresie transportu drogowego jest reglamentowana. Skarżącemu zarzucono, że w chwili kontroli nie posiadał licencji, o której mowa w wymienionym art. 5b ust. 1 u.t.d. Jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki

z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. WSA stwierdził, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie przyjęły, że skarżący jako kierowca wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu i na swoją rzecz, nie dysponując jednak wymaganą w tym zakresie licencją, natomiast Sąd ze stanowiskiem tym w pełni się zgadza, albowiem przedstawione wyżej okoliczności wskazywały bez wątpienia, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy, na co nie posiadał stosownej licencji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w sprawie nie ustalono podstawowej kwestii, czy przysługiwał mu status przedsiębiorcy i czy wykonywał on działalność gospodarczą, Sąd Wojewódzki wskazał, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu i nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Z art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. wynika, że transportem drogowym jest każdy (faktyczny) przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niepolegającej na wykonywaniu transportu drogowego, o ile nie stanowi przewozu na potrzeby własne. Oceniając zarzut skarżącego co do braku wyjaśnienia przez organy zasad działania aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu, WSA wskazał natomiast, że zasady dotyczące działania aplikacji umożliwiającej porozumienie się pomiędzy wykonującym usługę przewozu a pasażerem można uznać za fakt powszechnie znany. W ocenie WSA, bezzasadny jest także zarzut, że przedmiotowy przejazd wykonywał na rzecz innego podmiotu: W. GITD podkreślił w zaskarżonej decyzji, że jak wynika z ogólnych warunków przewozu pasażerów w ramach ww. aplikacji, to kierowcy świadczą usługi transportowe w sposób niezależny i ponoszą za nie pełną odpowiedzialność. Organ zwrócił także uwagę na to, że przedłożona przez skarżącego kserokopia licencji nr 100/2018 i jej wypis, wydane na rzecz podmiotu: W., nie mogły być uznane za wiarygodne dokumenty, bowiem stanowiły one tylko kserokopię, a ponadto wykraczały one poza zakres przewidzianych stosownymi unormowaniami wzorów druków. Pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. skarżący był ponadto wyzwany do przedłożenia oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy zawartej z ww. przedsiębiorcą, z której będzie wynikać charakter i zasady współpracy, jednak wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W dalszej kolejności WSA stwierdził, że przewóz wykonany przez skarżącego miał charakter przewozu okazjonalnego, który zgodnie z definicją z art. 4 pkt 11 u.t.d. jest przewozem osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Sąd wskazał, że warunki wykonywania przewozu okazjonalnego określa art. 18 ust. 4a u.t.d., który stanowi, że przewóz taki wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jednocześnie art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy po spełnieniu następujących warunków: samochody te są prowadzone przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę (lit. a), przewóz następuje na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości (lit. b), przewóz realizowany jest po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa (lit. c). W ocenie WSA, przewóz został wykonany przez skarżącego pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą i nie spełniał dwóch z wymienionych wyżej warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Umowy z pasażerem nie zawarto bowiem w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji w telefonie. Ponadto, opłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy, lecz na rzecz właściciela aplikacji. Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, że stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie, o którym mowa w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., oraz za naruszenie, o którym mowa w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., został prawidłowo ustalony w sprawie, a przepisy art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. oraz z uwzględnieniem art. 92a ust.3 u.t.d. – prawidłowo zastosowane. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

IV.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona wniosła również o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego w postaci:

1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy, polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego kasacyjnie nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego kasacyjnie nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz "art. 18 ust 4 a b" u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie "Bolt/Taxify", świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) niewłaściwego zastosowania art. 92a ust 1 i 6 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;

4) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego’’, podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

5) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 lipca 2020 roku przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

b) braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;

d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.

Jednocześnie wskazano, że ww. naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Warszawie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

b) "braku odniesienia się do twierdzeń skarżącego dotyczących tego, że kontrolowany przejazd wykonywany był w imieniu firmy U. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w R., z którą Skarżący zawarł stosowną umowę zlecenia"; /tak w oryginale – bez związku ze sprawą/;

c) braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

d) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;

e) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

f) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona w stopniu oczywistym usprawiedliwionych podstaw.

2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył zatem rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.

4. Wynik weryfikacji powyższych zarzutów okazał się negatywny, co stanowi wystarczającą podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

4.1. W pierwszej kolejności formalnemu oddaleniu podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 "lit. a i c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (zarzuty nr II.5-6 skargi kasacyjnej).

Ocena powyższych zarzutów na tle analogicznych stanów faktycznych została już dokonana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GSK 238/21), a zatem nie ma potrzeby powtarzania zasadniczych tez argumentacyjnych w tym zakresie.

W związku z powyższym wystarczy jedynie przypomnieć, że po pierwsze nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy, po drugie zaś – pomijając oczywiście błędne wskazanie w podstawie kasacyjnej "lit. a" jako wzorca kontroli w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – nie mogą zostać uznane za formalnie prawidłowo skonstruowane zarzuty kwestionujące niepełność wyjaśnienia lub ustalenia stanu faktycznego sprawy, które sprowadzają się w istocie do pozbawionej racjonalnego uzasadnienia polemiki. Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że zarówno skarżony organ, jak i Sąd pierwszej instancji, w sposób dostatecznie przekonujący wyjaśniły przesłanki, na podstawie których przyjęto, że ustalenia faktyczne w sprawie są wystarczające do uznania, że skarżący faktycznie wykonywał czynności z zakresu działalności gospodarczej w dziedzinie krajowego transportu drogowego, o którym mowa art. 4 pkt 1 u.t.d., a dla tego rodzaju kwalifikacji prawnej nie miały prawnego znaczenia okoliczności związane z trwałym, ciągłym lub zorganizowanym charakterem tej działalności lub uzyskaniem odpowiedniego wpisu ewidencyjnego lub rejestrowego, albo z zasadami działania aplikacji mobilnej, która została wykorzystana do złożenia i przyjęcia oferty przewozu.

4.2. W drugiej kolejności oddalono zarzuty naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 4 pkt 1 oraz art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. "4 a b" u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. oraz art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006.

W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie pozytywnej oceny legalności ustalonej w postępowaniu administracyjnym podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, jak również nie zakwestionowano prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej jako wzorce kontroli. W tej sytuacji – na tle stanu faktycznego sprawy oraz wykładni prawa materialnego, wynikających z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – jako oczywiście bezzasadne należy uznać zarzuty błędnej subsumpcji lub wadliwej konkretyzacji wskazanych wyżej przepisów. Nie jest zatem możliwy do uwzględnienia zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 11, i art. 4 pkt 6a u.t.d. przez przyjęcie, że strona skarżąca kasacyjnie wykonywała krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób oraz przewóz drogowy okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.), skoro – w świetle niezakwestionowanej wykładni powyższych przepisów na tle ustalonego i niepodważonego skutecznie stanu faktycznego sprawy – strona ta niewątpliwie wykonywała osobiście czynności z zakresu przewozu osób (art. 4 pkt 1 u.t.d.), a wykonany przez nią przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., albowiem nie stanowił on przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, niezależnie od tego, że był to nielegalny przewóz okazjonalny, podjęty wbrew nakazowi, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., do którego nie miało zastosowanie wyłączenie z art. 18 ust. 4b u.t.d. W sensie szerokim i technicznym był to również przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 3 i w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d., zakresowo należący do definicji krajowego transportu drogowego, której zastosowanie w przedmiotowej sprawie zostało już pozytywnie zweryfikowane.

Wadliwie skonstruowany i w zasadniczej części pozbawiony prawnej relewancji w przedmiotowej sprawie okazał się zarzut niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej błędnie powiązał przepis art. 92a ust. 1 z art. 92a ust. 6 u.t.d., podczas gdy ten pierwszy przepis – w zakresie podstawy nałożenia kary pieniężnej na skarżącego – jest powiązany z przepisem art. 92a ust. 7 u.t.d. oraz załącznikiem nr 3 do u.t.d. W tym zakresie podniesiony zarzut podlega więc formalnemu oddaleniu. Nie mógł zostać również poddany analizie merytorycznej zarzut naruszenia art. 18 ust. "4 a b" u.t.d., ponieważ w rozważanym tekście prawnym nie ma tego rodzaju jednostki redakcyjnej.

Niezrozumiały i oczywiście błędny jest także zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (wersja przekształcona: Dz.U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 88 ze zm.) przez uznanie, ze "przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów" wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób).

Stawiając powyższy zarzut, strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzegła, że ww. rozporządzenie (WE) nr 1073/2009 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty (UE) przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem (art. 1 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 2-3), a także do krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób, wykonywanego tymczasowo przez przewoźnika niemającego siedziby w danym państwie członkowskim, zgodnie z rozdziałem V tego rozporządzenia (art. 1 ust. 4). W związku z powyższym sformułowane w tym akcie definicje terminów: "usługi regularne", "szczególne usługi regularne" lub "usługi okazjonalne", jako odnoszące się do przewozu grupowego (zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia: przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę), nie mają zastosowania do przewozów okazjonalnych w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. w zakresie, w jakim przewozy te nie są przewozami okazjonalnymi w autobusowym i autokarowym przewozie osób na terytorium UE.

5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

-----------------------

2