Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Związków Zawodowych [...] w W na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu postanawia pozostawić skargę bez rozpatrzenia.

Pismem z dnia 15 grudnia 2009 roku Zarząd Województwa powiadomił [...] Związków Zawodowych [...] w W zwaną dalej "stroną skarżącą"), że projekt pod tytułem "Modernizacja [...]" złożony w konkursie o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 Działanie 3.1 Rozwój infrastruktury turystycznej Schemat D: Inwestycje w poprawę bazy noclegowej oraz przystosowanie obiektów zabytkowych do celów turystycznych został odrzucony na etapie oceny technicznej. Od tej informacji strona skarżąca złożyła protest, który nie został uwzględniony, o czym poinformowano stronę skarżącą pismem z dnia 28 stycznia 2010 roku. W wyniku skargi z dnia 19 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 12 maja 2010 r. wyrok do sygn. akt I SA/Kr 264/10, w którego punkcie I stwierdził, że "ocena projektu "Modernizacja [...] - nr [...] została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym". Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 264/10 nie został zaskarżony i jest prawomocny.

W wyniku treści powyższego wyroku została dokonana ponowna ocena techniczna projektu i pismem z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] Zarząd Województwa poinformował stronę, że projekt strony skarżącej został ponownie odrzucony na etapie oceny technicznej.

Skarga z daty 9 sierpnia 2011 r. w niniejszej sprawie została wniesiona na powyższe rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu, jednak została poprzedzona następującymi okolicznościami.

Początkowo, po otrzymaniu informacji Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ponownej negatywnej oceny projektu strona skarżąca złożyła kolejny protest, który został pozostawiony bez rozpatrzenia, o czym zawiadomiono stronę skarżąca pismem Zarządu Województwa z dnia 2 września 2010 r.

Na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 2 września 2010 r. w przedmiocie odmowy rozpatrzenia protestu strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, która została zarejestrowana do sygn. akt I SA/Kr 1534/10.

W toku postępowania do sygn. akt I SA/Kr 1534/10 strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentu – decyzji z dnia 10 maja 2010 r. i postanowieniem z dnia 25 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił przywrócić termin do złożenia dokumentu – decyzji z dnia 10 maja 2010 r. (do sygn. akt I SA/Kr 1534/10). W następstwie zażalenia Zarządu Województwa na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2010 r. w zakresie przywrócenia terminu do złożenia dokumentu w sprawie ze skargi [...] Związków Zawodowych [...] na rozstrzygnięcie z dnia 2 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia protestu w sprawie wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II GZ 447/10 postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Po zwrocie akt sprawa została wpisana w dniu 15 lutego 2011 r. do sygn. akt III SA/Kr 190/11 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i w wyniku ponownego rozpoznania wniosku strony skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 lutego 2011 r. do sygn. akt III SA/Kr 190/11 przywrócił termin do złożenia dokumentu – decyzji z dnia [...] 2010 r.

W wyniku rozpoznania skargi strony skarżącej na zawartą w piśmie z dnia 2 września 2010 r. znak [...] Zarządu Województwa – Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa informację o odmowie rozpatrzenia protestu z dnia 13 sierpnia 2010 r. od zawartego w piśmie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. znak [...] rozstrzygnięcia w przedmiocie ponownej negatywnej oceny projektu na etapie oceny technicznej i odrzucenia tego projektu – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 lipca 2011 r. do sygn. akt III SA/Kr 190/11 skargę oddalił. W końcowej części uzasadnienia tego wyroku Sąd stwierdził, że: "Środek odwoławczy wniesiony od ponownej oceny projektu dokonanej na danym etapie oceny jako nie przewidziany systemem winien być pozostawiony bez rozpatrzenia, o czym wnioskodawca winien być poinformowany z tym tylko zastrzeżeniem, że skoro takie rozstrzygnięcie ma także charakter negatywnej ze względów formalnych oceny projektu, to wnioskodawca winien być zarazem pouczony o dopuszczalności, terminie, sposobie i warunkach wniesienia skargi na ten akt do wojewódzkiego sądu administracyjnego."

"Zarazem wbrew stanowisku Zarządu Województwa, całkowicie sprzeczny z przepisem 30 b ust. 4 w zw. art. 30 c ust. 1 ustawy jest pogląd, iż na rozstrzygnięcie z dnia 23 lipca 2010 r., którego przedmiotem była nie tylko ponowna ocena projektu, ale także odrzucenie wniosku z powołaniem na przepis § 35 ust. 1 lit. a Regulaminu eliminujące wniosek z dalszej procedury konkursowej, nie służyła skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stanowisko to, wyinterpretowane z brzmienia § 49 ust.8 regulującego tylko obowiązek pouczenia o prawie do skargi w przypadku uznania protestu za nieuzasadniony, pozostaje w ewidentnej sprzeczności z normą ustawową określoną w art. 30 b ust. 4 ustawy. Przepis ten nakłada na właściwą instytucję obowiązek poinformowania wnioskodawcy o wynikach procedury odwoławczej wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach określonych art. 30 c. Oznacza to, że każdy negatywny wynik procedury odwoławczej, od którego system realizacji programu nie przewiduje dalszych środków odwoławczych może być zaskarżony skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego, o czym wnioskodawca winien być pouczony. Zarysowany zatem między stronami spór, czy przewidziany systemem środek odwoławczy w rozumieniu art. 30 b ust. 2 ustawy może być wykorzystany tylko raz w trakcie całej procedury konkursowej jak twierdzi Zarząd Województwa, czy też przepis ten nakłada obowiązek uwzględnienia w systemie realizacji programu co najmniej jednego rodzaju środka odwoławczego, ale stosowanego na poszczególnych etapach konkursu, podlegałyby ewentualnej ocenie przy rozstrzyganiu skargi na rozstrzygnięcie z dnia 23 lipca 2010 r."

Strona skarżąca wniosła niniejszą skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu pismem opatrzonym datą 9 sierpnia 2011 r. (data wpływu do Sądu 10 sierpnia 2011 r.) podnosząc w uzasadnieniu skargi, że skarga jest wniesiona "w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego" (str.3 skargi) oraz, że o możliwości wniesienia skargi od rozstrzygnięcia Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu strona skarżąca powzięła wiadomość w dniu 26 lipca 2011 r. albowiem na taką możliwość wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie "w ustnych motywach wyroku" z dnia 26 lipca 2010 r. (k. 5 skargi). W skardze na stronie 5-6 strona skarżąca stwierdziła: "O możliwości wniesienia tej skargi skarżący powziął wiadomość dopiero z ustnego uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 26 lipca 2011r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 190/11) w wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącego" oraz: "W niniejszej sprawie miał miejsce brak pouczenia skarżącego o możliwości wniesienia niniejszej skargi, tak więc niniejsza skarga wnoszona jest zgodnie z procedurą określoną w ustawie o zasadach polityki rozwoju. Wskazuję przy tym, że skarga wnoszona jest z zachowaniem 14-dniowego terminu od dnia powzięcia przez skarżącego informacji o możliwości jej wniesienia, tj. od dnia rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie sygn. akt III SA/Kr 190/11 w dniu 26 lipca 2011 r. i wydania przez ten Sąd wyroku."

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym wniosła o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej względnie o jej oddalenie przedkładając dowód doręczenia w dniu 2 sierpnia 2010 r. stronie skarżącej rozstrzygnięcia z dnia 23 lipca 2010 r. Na uzasadnienie odrzucenia skargi wskazano treść art. 30 c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który to przepis – zdaniem organu – nie przewiduje możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego od rozstrzygnięcia w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu wydanego w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten sąd. Zdaniem tego organu, regulamin konkursu przewidywał wyłącznie jeden środek odwoławczy w postaci protestu przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie, z którego strona skarżąca już skorzystała i "wnioskodawca, na podstawie postanowień regulaminu konkursu nie miał możliwości wniesienia kolejnego środka odwoławczego od ponownej oceny danego kryterium". Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 190/11 nie został zaskarżony i jest prawomocny.

Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. Sąd dopuścił dowód z akt tut. Sądu o sygn. III SA/Kr 190/11. Z akt tych wynika, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 190/11 został wydany i ogłoszony w dniu 26 lipca 2011 r. Na rozprawie tej pełnomocnik strony skarżącej podał, ze nie ma dowodu na to, kiedy skarga została nadana, ale według niego została nadana przez operatora publicznego w dniu 9 sierpnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia, inne akty lub czynności oraz bezczynność - określone w art. 3 § 2 p.p.s.a., jednak według art. 3 § 3 p.p.s.a.: "Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach".

Na tej ostatniej zasadzie z art. 3 § 3 p.p.s.a. został poddany kontroli sądów administracyjnych tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. - o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z przepisem art. 30c ust. 1 tej ustawy (dodanym na mocy art. 6 pkt 27 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Dz. U. Nr 216, poz. 1370): "Po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Z przepisu tego, także wskazanego przez organ w odpowiedzi na skargę, nie wynika, jak chce tego organ, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść tylko raz w trakcie trwania postępowania o dofinansowanie ze środków unijnych. Z tego względu Sąd orzekający podziela w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 190/11, że każdy negatywny wynik procedury odwoławczej, od którego system realizacji programu nie przewiduje dalszych środków odwoławczych może być zaskarżony skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego, o czym wnioskodawca winien być pouczony. Takie stanowisko Sądu jest w pełni uzasadnione treścią art. 30 b ust. 4 ustawy:

" Właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c."

Stanowisko Zarządu Województwa zawarte w odpowiedzi na skargę jakoby po przekazaniu przez sąd administracyjny sprawy do ponownego rozpatrzenia procedura odwoławcza została całkowicie zakończona i brak było możliwości kontroli zastosowania się przez organy do wskazówek sądu administracyjnego wyrażonych w wyroku stwierdzającym, że ocena projektu dokonana przez właściwe instytucje została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, wprowadza iluzoryczność jakiejkolwiek kontroli Sądu i jest sprzeczne z treścią art. 153 p.p.s.a : "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia." Należy zauważyć, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w art. 30e nie wyłącza stosowania tego przepisu.

Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu art. 30e ustawy:

"W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy."

Z brzmienia tego przepisu wynika także, że nie zostały przez ustawę wyłączone przepisy art. 85 – 89 p.p.s.a. regulujące kwestię uchybienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. W szczególności art. 85 i art. 87 § 1 i § 4 stanowią:

"Art. 85. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna".

"Art. 87. § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

§ 4. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie."

Z powyższego wynika, że niniejszą skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu strona skarżąca wniosła z uchybieniem terminu do jej wniesienia albowiem rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 2 sierpnia 2010 r. a niniejsza skarga na to rozstrzygnięcie została wniesiona ponad rok później, bo dopiero pismem z dnia 9 sierpnia 2011 r.

Jest bezspornym, że organ - Zarząd Województwa w rozstrzygnięciu z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] nie zawarł pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 30d ust. 3 omawianej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który stanowi:

"Na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4."

Przytoczony wyżej przepis art. 30d ust. 3 ustawy jest niewątpliwie konkretyzacją zawartego w przepisach Konstytucji RP prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2. Przepis ten ma pierwszeństwo przed art. 30 c ust. 5, bowiem w sytuacji, gdy strona nie zostanie prawidłowo pouczona, pozostawienie w skargi bez rozpatrzenia pozbawia ją prawa do sądu. W tej sytuacji braki skargi wynikające z błędnego pouczenia, podlegają usunięciu przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów p.p.s.a. Stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jest poparte utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności zawarte jest w postanowieniach z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1198/10, z dnia 22 października 2009 r. , sygn. akt II GSK 811/09 oraz z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II GSK 841/09. I tak w postanowieniach tych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Braki skargi wynikające z błędnego pouczenia, podlegają usunięciu przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów p.p.s.a. – np. brak formalny skargi polegający na jej niekompletności podlega usunięciu przy zastosowaniu przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a., natomiast brak skargi polegający na nieuiszczeniu opłaty sądowej podlega usunięciu w trybie przewidzianym w art. 220 § 1 p.p.s.a."

Strona skarżąca w treści rozpatrywanej skargi jednoznacznie wskazuje, że o możliwości wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 23 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu powzięła wiadomość w dniu 26 lipca 2011 r. z treści ustnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 190/11. W dniu tym rozpoczął więc bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (z art. 87 § 1 p.p.s.a.) do złożenia niniejszej skargi, a nie termin 14 dni do złożenia skargi – jak chce tego strona skarżąca. Termin 14 dni do złożenia skargi minął bowiem z dniem 16 sierpnia 2010 r. – zgodnie z treścią art. 30c ust. 2 ustawy. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi upłynął więc - zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a – z dniem 2 sierpnia 2011r.

Powyższe ustalenia i rozważania prowadzą więc do przyjęcia stanowiska Sądu w niniejszej sprawie, że skoro braki skargi wynikające z błędnego pouczenia, podlegają usunięciu przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów p.p.s.a, to wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia, o którym mowa w art. 30c ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 z późn. zm) podlega usunięciu przy zastosowaniu art. 87 p.p.s.a., a więc w trybie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 30c ust. 5 pkt 1 omawianej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w art. 30c ust. 2 powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, a zatem w oparciu o ten przepis Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł – jak w sentencji.