Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S S na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S S kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], umorzył postępowanie zażaleniowe.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że postanowieniem z [...] września 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania na wniosek [...] , w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] maja 2014 r., którą nakazano [...] rozbiórkę pokoju o wymiarach zewnętrznych 3,50 x 3,25 m (usytuowanego na działce nr [...]), samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego położonego na działkach nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w [...] .

Na ww. postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2015 r. zażalenie wniósł [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe uznając, że [...] nie jest stroną postępowania zakończonego postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r.

Organ wskazał, że stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, wobec tego wykazanie interesu prawnego to ustalenie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Interesu prawnego nie należy mylić z interesem faktycznym, tj. sytuacją, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże zainteresowanie to nie jest poparte przepisami prawa.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 149 § 3 Kpa, zakończonego odmową wznowienia postępowania, jest wyłącznie wnioskodawca. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. wystąpiła [...], zatem tylko ona była stroną postępowania zakończonego postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r.

Organ wskazał przy tym, że wprawdzie postanowienie z dnia [...] września 2015 r. skierowano również do [...], jednakże sam fakt doręczenia rozstrzygnięcia określonej osobie nie kreuje samoistnie interesu prawnego jej adresata.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro [...] nie posiada w niniejszej sprawie przymiotu strony postępowania, wniesione przez niego zażalenie nie może być rozpatrzone co do istoty i postępowanie zażaleniowe należało umorzyć.

[...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., wskazując, że jego uczestnictwo w sprawie wraz z wnioskującą o wznowienie postępowania [...] ma charakter współuczestnictwa materialnego. Jak podkreślono w skardze, nie ma zatem znaczenia, w jakiej fazie postępowania i w jakim trybie wykaże swą aktywność małżonek wnioskodawczyni i współwłaściciel nieruchomości [...], aby stwierdzić, że nie jest on nigdy pozbawiony interesu prawnego w tej sprawie, bowiem każde z rozstrzygnięć (także to wydane w ramach postępowania wznowieniowego) oddziałuje na jego prawa i obowiązki związane z prowadzoną inwestycją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., wydane na skutek wniesienia przez [...] zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania na wniosek [...], w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe uznając, że [...] nie przysługuje przymiot strony w tej sprawie, bowiem tylko wnioskodawczyni jest stroną postępowania zakończonego postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania. Sąd tego stanowiska organu nie podziela.

Na wstępie zauważyć trzeba, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. Złożenie podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 Kpa, w art. 145a i art. 145b Kpa, czy wniosek został złożony przez podmiot będący stroną w sprawie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku ustalenia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w ww. przepisach, czy też podanie nie pochodzi od strony bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 Kpa odmawia wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ wydaje, na podstawie art. 149 § 1 Kpa, postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (wówczas rozpoczyna się drugi etap postępowania, który można nazwać właściwym).

Wstępny etap procedowania w przedmiocie wniosku o wznowienie, mający na celu jego kontrolę formalną i sprawdzenie jego dopuszczalności przed wszczęciem postępowania, zostaje zatem zakończony bądź postanowieniem o wznowieniu postępowania, bądź postanowieniem odmawiającym wznowienia postępowania.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1255/12, zgodnie z którym, o ile we wstępnej, kontrolnej fazie procedowania w przedmiocie wniosku o wznowienie interes prawny ma jedynie wnioskujący o wznowienie postępowania, o tyle po jej zakończeniu, tj. po wydaniu jednego z dwóch postanowień wskazanych w art. 149 Kpa, należy dostrzec interes prawny innych podmiotów, czyli tych, które były lub powinny być stroną w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie.

Nie ulega wątpliwości, że podmioty, które były lub powinny być stroną w postępowaniu zwykłym, powinny być zawiadomione o wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, także wówczas, jeśli wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez inne osoby. Winny one również wiedzieć o wydaniu postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby różnicować sytuację prawną tych osób w zależności od tego, czy organ wznowił postępowanie, czy też odmówił wznowienia postępowania. Wobec tego prawa do zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania nie można przyznawać wyłącznie osobie, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania i odmawiać go podmiotom, które wprawdzie wniosku nie złożyły, lecz mogłyby być stronami postępowania wznowionego.

Sąd za niezgodne z prawem uznał więc przyjęcie przez organ, że wniesione przez [...] zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nie pochodziło od strony postępowania. Postanowieniem tym odmówiono bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2014 r., w którym to postępowaniu skarżącemu niewątpliwie przysługiwał status strony.

Nie można przy tym nie dostrzec, że [...] był ponadto adresatem decyzji wydanych w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie, tym bardziej zatem nie sposób uznać, że nie ma on interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia z dnia [...] września 2015 r.

Te okoliczności przesądzają o interesie prawnym skarżącego w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym ww. decyzji i bez znaczenia pozostaje, kto wnioskował o wznowienie postępowania i w jaki sposób wniosek ten został rozpatrzony.

Skoro wniosek o wznowienie dotyczył postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] maja 2014 r., która rozstrzygała w sposób władczy o sytuacji prawnej skarżącego, o jego obowiązkach, nie sposób zatem odmówić mu przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym ww. decyzji, w tym nie można mu też odmówić prawa do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wydane na skutek rozpoznania wniosku złożonego przez [...].

Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostało z naruszeniem art. 28 Kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, co powoduje konieczność jego uchylenia na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.