I SA/Rz 529/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-12-03	
Data wpływu	2024-10-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie	
Sędziowie	Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Popek
Tomasz Smoleń	
Symbol z opisem	6110 Podatek od towarów i usług	
Hasła tematyczne	Podatkowe postępowanie	
Sygn. powiązane	I FSK 393/25	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 2383; art. 151 § 1, art. 162 § 2; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi I. Sp.J. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 10 września 2024 r. nr 1801-IOV--2.4103.32.2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania , oddala skargę.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w {...}(dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia 10 września 2024r. nr 1801-IOA.4103.32.2024, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika {...}Urzędu Celno - Skarbowego w {...}(dalej: NPUCS/organ I instancji) z 30 kwietnia 2024 r., nr 408000-408000-CKK-2.5.5001.52.2023 w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za luty, marzec, kwiecień, maj 2022r., wydanej wobec"I". K. Ł, E. L.-L.sp. j. w {...}(dalej: Spółka/Skarżąca).

Decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 9 maja 2022r. Pismem z 26 czerwca 2024 r. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniem z 23 lipca 2024 r. DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka stwierdziła, że przedmiotowa decyzja nie została skutecznie doręczona. Wprawdzie zgodnie z art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzję można doręczyć w miejscu prowadzenia działalności, ale wyłącznie osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. W niniejszej sprawie decyzja została doręczona w miejscu prowadzenia przez spółkę działalności - na stacji paliw znajdującej się w{...}, {...}{...}, lecz nie dochowano warunku doręczenia osobie upoważnionej, bowiem przesyłka polecona zawierająca decyzję została prawdopodobnie doręczona w dniu 7 maja 2024 r. D.Ł.(matce jednego ze wspólników), która w żaden sposób nie była upoważniona do odbioru korespondencji przeznaczonej dla spółki. Wspólnikom nie udało się ustalić dokładnej daty doręczenia tej przesyłki, gdyż D.Ł. nie pamięta daty i okoliczności jej doręczenia, bo jest osobą starszą, cierpiącą na chorobą{...}. Prawdopodobnie w dniu 7 maja 2024 r. odebrała od listonosza przesyłkę adresowaną do spółki nie będąc do tego osobą upoważnioną. Jednocześnie nie poinformowała o odbiorze tej przesyłki nikogo ze wspólników czy pracowników spółki, zapominając o tym, że taka przesyłka została jej doręczona.

O samym fakcie wydania przedmiotowej decyzji wspólnicy spółki dowiedzieli się w dniu 20 czerwca 2024 r. w chwili zablokowania konta bankowego spółki. Decyzja ta została znaleziona wśród rzeczy osobistych D.Ł.i w tym dniu od niej odebrana. Dopiero więc z tą chwilą doszło do skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji. W ocenie Spółki w dniu 7 maja (lub w pobliżu tej daty) nie doszło do skutecznego doręczenia spółce decyzji, więc termin do wniesienia od niej odwołania jeszcze nie upłynął.

Postanowieniem z 10 września 2024 r. DIAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy uznał, ze nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art.162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

• wniesienie wniosku o przywrócenie terminu,

• zachowanie ustawowego terminu do wniesienia wniosku,

• uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu,

• dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.

DIAS stwierdził, że Spółka wprawdzie złożyła wniosek o przywrócenie terminu oraz odwołanie od decyzji NPUCS z 30 kwietnia 2024r., jednak nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Odnosząc się do twierdzeń Spółki o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wobec nieskutecznego doręczenia decyzji, organ wskazał, że decyzja została doręczona w trybie określonym art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej - w miejscu prowadzenia przez spółkę działalności, tj. na stacji paliw znajdującej się w{...}, {...}{...} – zgodnie pismem Spółki z 15 stycznia 2024r. ze wskazaniem takiego adresu do korespondencji.

Przesyłka ta - jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - została doręczona 9 maja 2024 r., a odbiór pokwitowała K.B. - osoba uprawniona do odbioru korespondencji.

W ocenie DIAS okoliczność, że sporna przesyłka została wydana D.Ł. prawdopodobnie 7 maja.2024 r. nie została uprawdopodobniona przez Stronę, Poczta Polska nie potwierdziła wydania przesyłki D. Ł., okoliczności takie nie wynikają również z akt sprawy. Ponadto Spółka w toku postępowania przed organem odwoławczym nie wskazywała na brak upoważnienia K.B. do odbioru korespondencji Strony. Z tych względów DIAS uznał, że twierdzenie Spółki, co do braku skutecznego doręczenia decyzji lub że została ona odebrana przez osobę nieuprawnioną, nie odpowiada rzeczywistości.

Zdaniem organu, nie zasługuje również na uwzględnienie i nie może stanowić uprawdopodobnienia braku winy argument, że o fakcie wydania przedmiotowej decyzji wspólnicy spółki dowiedzieli się "w dniu 20 czerwca 2024 r. w chwili zablokowania konta bankowego spółki".

Wskazana data może być rozważana w kontekście zachowania siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, lecz nie wpływa na ocenę powyższej przesłanki.

Organ nie uznał za niezawinione przez Spółkę przyczyn, z powodu których termin do złożenia odwołania nie został dotrzymany. Jego zdaniem nie można e uznać działań Strony za staranne oraz przyjąć, że przeszkody, na które się powołuje, były od Spółki niezależne i uniemożliwiły działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach.

W ocenie DIAS Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, dlatego odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj.:

1) art. 151 § 1 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona osobie upoważnionej do odbioru korespondencji;

2) art. 162 § 1 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie, że Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji po upływie terminu z własnej winy oraz przez nieprzywrócenie terminu mimo istnienia uzasadnionych przesłanek;

3) art. 121 § 1 O.p. przez wydanie nierzetelnego i stronniczego rozstrzygnięcia, w którym organ podatkowy uwzględnił jedynie interesy Skarbu Państwa i zignorował słuszne interesy Podatnika;

4) art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. przez niezbadanie okoliczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji;

5) art. 124 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 O.p. przez sporządzenie dowolnego uzasadnienia postanowienia, w którym nie odniesiono się do okoliczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności zawarte we wniosku o przywrócenie terminu. Według Skarżącej istota sprawy sprowadza się do tego, że D.Ł., która odebrała przesyłkę, podała się za osobę o nazwisku "K.B. " i taki podpis też widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wspólnicy nie znają osoby o takim imieniu i nazwisku. Osoba taka nigdy nie była pracownikiem Spółki ani wspólnikiem, ani osobą upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej. O samym fakcie wydania przedmiotowej decyzji wspólnicy Spółki dowiedzieli się w dniu 20 czerwca 2024 r. w chwili zablokowania konta bankowego Spółki. Wspólnicy podjęli intensywne działania celem ustalenia, na jakiej podstawie organ podatkowy dokonał zajęcia rachunku bankowego. W wyniku podjętych działań ustalono, że decyzja będąca źródłem działań egzekucyjnych została doręczona "K.B. ", a w istocie .D.Ł. Decyzja ta została znaleziona wśród rzeczy osobistych D.Ł.i w tym dniu od niej odebrana.

W toku postępowania organ nie wyjaśnił, kim jest osoba "K.B. " - czy osoba o takich danych pełniła jakąkolwiek funkcję w Spółce i czy była upoważniona do odbioru korespondencji. DIAS całkowicie pominął wątek choroby {...}D.Ł. i nie wziął pod uwagę możliwości użycia przez nią innego nazwiska, na co wyraźnie wskazała Spółka w odwołaniu.

Ponadto osoba doręczająca pismo nie powzięła wątpliwości w momencie doręczania przesyłki, kiedy podpis składała osoba 85 -letnia. Osoba odbierająca nie posiadała pieczęci Spółki. Zdaniem Skarżącej nie jest racjonalne przyjęcie wniosku, że osoba w takim wieku może być pracownikiem.

Przedstawione uchybienia świadczą o nieustaleniu stanu faktycznego, wbrew obowiązkom wynikającym wprost z przepisów Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie ustosunkował się do twierdzeń podniesionych przez Spółkę w odwołaniu, w szczególności w zakresie wadliwości doręczenia osobie nieuprawnionej do odbioru pism.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 - dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 162 i 163 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ rozstrzygał w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia i jednocześnie dopełnić czynności, dla której był określony termin (art.162 § 2). Natomiast w myśl art.163 § 2 Ordynacji podatkowej, w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Jak wynika z powołanych przepisów, obowiązek przywrócenia przez właściwy organ uchybionego terminu uzależniony jest od kumulatywnego spełnienia przez stronę warunków, do których należą:

- złożenie wniosku o przywrócenie terminu,

- zachowanie 7- dniowego terminu do złożenia wniosku - liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,

- dopełnienie - jednocześnie z wnioskiem- czynności, dla której był określony termin,

- uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

Sąd podziela stanowisko DIAS, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Słusznie stwierdził DIAS, że przy ocenie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu).. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 25.09.1998r.

sygn. akt SA/Łd 575/98, wyrok NSA z dnia 14.05.2008r. sygn. akt I FSK 695/07, wyrok NSA z dnia 12.04.2017r. sygn. akt I FSK 2168/15).

Odnosząc się do kwestionowanego przez Skarżącą sposobu doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, że została ona doręczona w sposób nieprawidłowy.

Zgodnie z art.151 § 1 Ordynacji podatkowej, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio.

Nie ulega wątpliwości, że doręczenie nastąpiło na właściwy adres –{...}, {...}{...}, tj. na adres miejsca prowadzenia działalności, zgodnie z wnioskiem Spółki z 15 stycznia 2024r. o doręczanie przez NPUCS wszelkiej korespondencji na ten adres. Pracownik Poczty Polskiej doręczył przesyłkę osobie, która znajdowała się w miejscu powadzenia przez Spółkę działalności (na stacji paliw), przedstawiła się jako K.B. i podjęła się odbioru przesyłki kierowanej do Spółki. Oznacza to, że zasadnie została uznana za osobę uprawnioną do odbioru przesyłek adresowanych do Spółki.

W wyroku z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1354/21 (publ. LEX nr 3506160) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "kwestia upoważnienia danego pracownika do odbioru korespondencji jest w istocie sprawą wewnętrzną, organizacyjną spółki. W istocie możliwe jest oparcie się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki, jest uprawniona do wykonania tej czynności. W konsekwencji, jeżeli dana osoba przebywała w miejscu siedziby spółki i wyraźnie nie oświadczyła doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Do odbioru przesyłki pocztowej nie jest konieczne oddzielne upoważnienie do reprezentowania spółki."

Nie można czynić organowi zarzutu, że nie podjął czynności wyjaśniających – kim jest K.B. i czy była w jakikolwiek sposób związana ze Spółką, bowiem osoba znajdująca się w lokalu przedsiębiorstwa, podejmująca się odbioru korespondencji, jest w naturalny sposób uznawana za osobę upoważnioną. Doręczyciel nie ma obowiązku legitymowania takiej osoby, natomiast obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie sposobu i miejsca prowadzenia działalności, aby przypadkowe, nieuprawnione osoby, nie mogły przejmować kierowanej do Spółki korespondencji.

Trudno byłoby uznać za racjonalne twierdzenia Skarżącej, że to matka jednego ze wspólników, 85-letnia, schorowana kobieta, była obecna w miejscu prowadzenia przez Spółkę działalności (stacja paliw), podała się za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji o nazwisku K.B. i że listonosz uznał ją za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. Okolicznościom tym przeczą wyjaśnienia zawarte w piśmie Poczty Polskiej z 5 sierpnia 2024r., jak też adnotacje i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie wynika z niego, aby doręczenie przebiegało w nietypowy sposób. Skarżąca zaś nie podjęła żadnych działań, aby wykazać, że dowód doręczenia stwierdza nieprawdziwe okoliczności.

Niezgodne z logiką i doświadczeniem życiowym byłoby przyjęcie, że jedyną osobą, która jest obecna w lokalu przedsiębiorstwa – stacji benzynowej, i której można doręczyć przesyłkę, jest schorowana 85-letnia kobieta i że ją listonosz uznał za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji Spółki. Gdyby tak faktycznie było, wskazywałoby to na co najmniej niedbalstwo Spółki w organizacji miejsca i sposobu działalności gospodarczej, co nie może być poczytane na jej korzyść, a w szczególności nie może świadczyć o dochowaniu przez nią należytej staranności.

Nietrafny jest zarzut skargi, że to na organie ciążył obowiązek wyjaśnienia kim jest K..B. , czy osoba o takich danych pełniła jakąkolwiek funkcję w Spółce i czy była upoważniona do odbioru korespondencji.

Z uwagi na to, że postępowanie o przywrócenie terminu odbywa się wyłącznie na wniosek zainteresowanego i to na nim spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, to on powinien wykazać okoliczności, na które się powołuje. Nie można uznać, że uprawdopodobniony został brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu, skoro sama nie zadbała o należyty odbiór korespondencji i dalszy obieg przychodzących drogą pocztową przesyłek.

Z powyższych względów zasadnie uznał DIAS, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Wbrew zarzutom Skarżącej, organ odniósł się do podnoszonych przez nią twierdzeń, w szczególności co do wieku i stanu zdrowia matki jednego ze wspólników, a także co do skuteczności doręczenia decyzji Spółce.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, a wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, dlatego na podstawie art.151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.