Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Sygn. akt I SA/Kr 1293/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r., sprawy ze skargi L. G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w spłacie podatku od towarów i usług, - skargę oddala -

Pismem z dnia [...] maja 2008r. L. G. - zwana dalej skarżącą- zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z umotywowanym wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008r. wraz z odsetkami.

Organ podatkowy postanowieniem z [....] czerwca 2008r. wydanym na podstawie art. 165a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami) odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że termin płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2008r. przypadał 26 maja 2008r. tj. w dniu złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. W ocenie organu, nie można więc było prowadzić, a więc i wszcząć postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości, skoro zaległość jeszcze nie powstała. Zgodnie bowiem z art. 51 §1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa zaległością podatkową był niezapłacony w terminie podatek. Brak zaległości podatkowej na dzień złożenia wniosku o jej umorzenie powodował brak podstawy materialno prawnej do wydania decyzji i konieczność odmowy wszczęcia postępowania .

W złożonym zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 165a cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że zaległość podatkowa musi istnieć w momencie złożenia wniosku o jej umorzenie. Zdaniem skarżącej, wystarczającym w sprawie było istnienie zaległości podatkowej w dacie orzekania. Skarżąca powołała przy tym .orzeczenie WSA w Warszawie – wyrok z dnia 9 sierpnia 2006r. sygn. III SA/Wa 1423/06 oraz poglądy doktryny, a to Komentarz Ordynacja podatkowa R. Dowgier, L Etel, C. Kosikowski, P.Pietrasz, S. Presnarowicz; Dom Wydawniczy ABC 2006, do art. 67a.

Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując w uzasadnieniu, że w razie żądania wszczęcia postępowania organ podatkowy jest obowiązany ustalić: czy jest właściwy w sprawie na podstawie art. 170 § 1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa, czy żądanie zostało złożone przez stronę oraz czy postępowanie w sprawie nie może być wszczęte z jakichkolwiek przyczyn w myśl art. 165a ustawy.

Z kolei, dodawał organ II instancji, zgodnie z art. 165 § 3 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Stąd też za dzień doręczenia (otrzymania) żądania organowi podatkowemu należy rozumieć dzień wpływu podania zawierającego żądanie do właściwego organu podatkowego. Wniosek skarżącej wszczynający postępowanie został złożony przed upływem terminu płatności podatku przypadającym na dzień 26 maja 2008r. o umorzenie którego wystąpiła, dlatego też zaległość podatkowa nie istniała na ten dzień. Zaległość podatkowa powstałaby dopiero w razie niedotrzymania w/w terminu płatności.

Zatem, podsumowywał swoje wywody organ II instancji, jeśli art. 67a § 1 pkt 3 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa umożliwia umorzenie jedynie zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, to wniosek skarżącej złożony w dniu 26 maja 2008r. należało uznać za bezprzedmiotowy, gdyż na dzień wszczęcia postępowania przedmiotowa zaległość podatkowa nie była jeszcze wymagalna.

W złożonej skardze, domagając uchylenia zaskarżonego postanowienia, skarżąca zarzuciła ponownie naruszenie art. 165a §1cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że okolicznością uniemożliwiającą wszczęcie postępowania jest brak istnienia zaległości podatkowej na dzień złożenia wniosku. W ocenie skarżącej, istotne w sprawie było, że po dacie złożenia wniosku powstała zaległość i ta okoliczność miała znaczenie dla sprawy. Skarżąca ponownie powołała orzeczenie WSA w Warszawie – wyrok z dnia 9 sierpnia 2006r. sygn. III SA/Wa 1423/06 oraz poglądy doktryny, a to Komentarz Ordynacja podatkowa R. Dowgier, L Etel, C. Kosikowski, P.Pietrasz, S. Presnarowicz; Dom Wydawniczy ABC 2006, do art. 67a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas, a także wskazując, że dnia [...] czerwca 2008r. skarżąca dokonała wpłaty przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna

W rozpatrywanej sprawie bezspornym było, że w dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008r. – zaległość jeszcze nie istniała, z uwagi na fakt, że wniosek został złożony osobiście na dzienniku podawczym w dniu płatności podatku.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 51 §1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa stanowiący, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności w powiązaniu z art. 67a i 165a tejże ustawy.

Należałoby bowiem zauważyć, że skoro zgodnie z art. 67a. § 1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa "organ podatkowy, na wniosek podatnika (...) może (...) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną" – to przepis ten określa "przedmiot" postępowania dotyczącego ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Przedmiot postępowania musi istnieć w dacie jego wszczęcia. Datą wszczęcia postępowania w przypadku postępowań wszczynanych na wniosek (a takim jest postępowanie w trybie ww. art. 67a) jest data doręczenia organowi żądania (art. 165 §3 ustawy – Ordynacja podatkowa), chyba, że organ odmówi wszczęcia postępowania a trybie art. 165a tejże ustawy.

Przedmiot postępowania musi istnieć w dacie wszczęcia postępowania gdyż w takiej sytuacji wszczynanie i prowadzenie postępowania bez istnienia "przedmiotu" postępowania byłoby "bezprzedmiotowe". Organ administracyjny nie może wszcząć postępowania i czekać na powstanie przedmiotu postępowania. Tak więc skoro art. 165a cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa wymienia wśród przesłanek odmowy wszczęcia postępowania fakt, że "z jakichkolwiek (...) przyczyn postępowanie nie może być wszczęte..."- to, w ocenie Sądu, brak istnienia zaległości podatkowej w dacie złożenia wniosku o jej umorzenie jest taką okolicznością.

Skarżąca domagając się uwzględnienia okoliczności faktycznych zaistniałych po dacie wszczęcia postępowania nie dostrzega faktu, że te okoliczności warunkują w ogóle możliwość wszczęcia postępowania, muszą więc istnieć w dniu złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.

Natomiast powoływanie się w skardze na orzeczenie WSA w Warszawie oraz poglądy doktryny jest o tyle bezzasadne, że zarówno wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2006r. sygn. III SA/Wa 1423/06 jak i poglądy doktryny wyrażone w Komentarzu do Ordynacji podatkowej pod redakcją R. Dowgiera, L Etela, C. Kosikowskiego, P.Pietrasza, S. Presnarowicza nie dotyczą w ogóle przedmiotu sporu tj. możliwości odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 165a cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa z uwagi na brak istnienia zaległości podatkowej w dacie złożenia wniosku o jej umorzenie.

W tym stanie rzeczy Sąd, uznając skargę za bezzasadną, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. UU. Nr 54 poz. 1270 ze zmianami).