Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1309/22 w sprawie ze skargi F. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 27 lipca 2021 r., nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz F. F. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1309/22, oddalił skargę F. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 16 maja 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 30 czerwca 2021 r. (data wpływu do organu) F. F. (dalej – skarżący, skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez adwokata, wystąpił do Wójta Gminy [...] o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. F.. Załączony został również wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na urzędowym formularzu.

Wójt Gminy [...] decyzją z 27 lipca 2021 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

Od tej decyzji skarżący, reprezentowany przez adwokata, pismem z 4 sierpnia 2021 r. złożył odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 16 maja 2022 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO wskazało, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w [...] z [...] lipca 1995 r. o zaliczeniu do osób z I grupą inwalidzką, co jest równoznaczne orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie wydane zostało na stałe, zaś inwalidztwo istnieje od 1995 r. Natomiast z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z [...] czerwca 2021 r. o ponownym ustaleniu prawa do renty wynika, że skarżący ma ustaloną rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z orzeczeniem o częściowej niezdolności do pracy na czas określony do 31 maja 2023 r.

Wskazało również, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, że osoba sprawująca opiekę, która jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie może zostać – tylko z tego powodu – wyeliminowana z grona osób uprawnionych do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem okoliczność, iż skarżący posiada ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie może stanowić samoistnej przesłanki do uznania, iż osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wskazało także, że skarżący wraz z żoną M. F. zamieszkuje wspólnie z osobą wymagającą opieki – matką Z. F. (ur. [...] listopada 1934 r.), która jest wdową. Ma ona zdiagnozowaną chorobę Alzhaimera, nadciśnienie tętnicze, słaby wzrok, nie rozpoznaje domowników, nie porusza się samodzielnie ze względu na wzrok. Skarżący pomaga jej przy utrzymaniu higieny osobistej, zmianie pampersów, przygotowuje posiłki, udziela pomocy w poruszaniu się. Skarżący wraz z żoną i wymagającą opieki matką zamieszkuje w domu jednorodzinnym, murowanym, w którym zajmuje podpiwniczenie i parter. Na piętrze zamieszkuje syn skarżącego ze swoją rodziną, który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe.

Oprócz skarżącego zobowiązane do alimentacji względem matki jest także jego rodzeństwo, tj.: siostra K. P. (zamieszkała [...] - pracuje zawodowo) oraz trzej bracia: S. F. (zamieszkały w [...]), J. F. (zamieszkały [...], prowadzi gospodarstwo rolne), J. F. (zamieszkały [...] - nie pracuje).

W ocenie SKO, pomimo tego, iż osoba wymagająca opieki jest osobą posiadającą orzeczenie o I grupie inwalidzkiej, to z uwagi na fakt, iż zobowiązane do alimentacji wobec niej - oprócz skarżącego – są jeszcze pozostałe jej dzieci (córka i trzech synów) – brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

SKO, nie kwestionując sprawowania przez skarżącego opieki nad matką, wskazało, że jest on do tego zobowiązany nie tylko moralnie, ale także prawnie z racji ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem matki. Ma on 61 lat, jest częściowo niezdolny do pracy i w jego przypadku nie zachodzi konieczność całkowitej rezygnacji z pracy, po to aby opiekować się matką.

SKO wskazało, że czynności wykonywane przez skarżącego w ramach opieki należą do zwykłych czynności dnia codziennego, jakie zwykle wykonują osoby razem zamieszkujące. W ocenie organu, najbliższa rodzina jest w stanie zapewnić opiekę we własnym zakresie. Natomiast niepodejmowanie przez skarżącego zatrudnienia nie pozostaje w związku przyczynowo skutkowym ze sprawowaną opieką nad matką, zarówno ze względu na zakres sprawowanej opieki, jak i ze względu na fakt, że w domu, w którym zamieszkuje osoba wymagająca opieki zamieszkuje także nie tylko skarżący, ale także jego żona M. F. (nie pracuje, przebywa na rencie) oraz jego syn M. F., który zamieszkuje na piętrze domu wraz z rodziną. Trudno uznać, że żona skarżącego i jego syn nie mogliby zajmować się matką skarżącego podczas jego nieobecności.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1309/22, skargę oddalił.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu odwoławczego w kwestii interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej – u.ś.r.), który został częściowo uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, z dniem 9 stycznia 2020 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie odnosi się z kolei do sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wobec powyższego okoliczność, iż skarżący posiada ustalone prawo renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie mogła stanowić samoistnej przesłanki do uznania, iż nie przysługuje mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd I instancji wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne jest jednym ze świadczeń opiekuńczych przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, których celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. Jest to zatem świadczenie z zakresu pomocy społecznej. Winno ono zatem być przyznawane wówczas, gdy potencjalny beneficjent świadczenia nie jest w stanie we własnym zakresie zapewnić właściwego wsparcia osobie bliskiej, przy wykorzystaniu innych dostępnych środków, a zatem wówczas, gdy nie istnieją inne sposoby zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych, świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, która się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie jakiejkolwiek pracy. W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy wykazać, że osoba ubiegająca się o nie stale i osobiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. Innymi słowy rezygnacja z pracy zawodowej musi nastąpić w celu sprawowania opieki.

Matka skarżącego Z. F. niewątpliwie jest osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki w zakresie uniemożliwiającym opiekunowi podjęcie zatrudnienia, jeśli miałby sprawować opiekę samodzielnie, bez pomocy innych osób.

Sąd I instancji uznał jednak, że skarga nie jest zasadna, gdyż organ ustalił krąg osób zobowiązanych do alimentacji Z. F.. Oprócz skarżącego zobowiązane do alimentacji matki jest także jego rodzeństwo, tj.: siostra K. P. (zam. [...] - pracuje zawodowo) oraz trzej bracia: S. F. (zam. w [...]), J. F. (zam. [...], prowadzi gospodarstwo rolne) J. F. (zam. [...] - nie pracuje).

Wskazał także, że niemożność sprawowania osobistej opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach. Ustawodawca wskazując katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawił organom dowolności w przyznawaniu tego świadczenia, dowolnością tą nie dysponują także osoby z kręgu rodziny, które nie mogą wskazać, komu ich zdaniem należy przyznać świadczenie. W sytuacji, w której osoby zobowiązane do alimentacji z różnych przyczyn nie świadczą opieki nad osobą jej wymagającą, mogą swój obowiązek alimentacyjny realizować nie poprzez starania osobiste, a poprzez przykładowo opłacenie osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie wskazał okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwolnienie rodzeństwa z obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Nie stanowi takiej okoliczności zamieszkiwanie w innej miejscowości czy też za granicą, pozostawanie w stosunku pracy czy też posiadanie własnej rodziny. Obowiązek alimentacyjny rodzeństwa skarżącego (pozostałych dzieci Z. F.) nie wyprzedza obowiązku alimentacyjnego skarżącego, gdyż jego rodzeństwo jest równym stopniu zobowiązane do alimentacji.

Sąd I instancji podkreślił, że dwóch braci skarżącego zamieszkuje w tej samej miejscowości co skarżący i ich matka, nadto jeden z braci nie pracuje, a drugi prowadzi gospodarstwo rolne, ma zatem elastyczne godziny pracy. Istnieje możliwość podzielenia się opieką nad matką lub skorzystania z usług opiekuńczych.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł skarżący, zastępowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej - p.p.s.a.) Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, iż brak jest możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu w sytuacji, w której żyją inne osoby zobowiązane do alimentacji wobec niepełnosprawnej (rodzeństwo skarżącego), które ani nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, ani wobec których nie wykazano obiektywnych przeszkód w realizacji ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego, podczas gdy warunek wykazania takich okoliczności nie wynika nawet pośrednio ani z ww. przepisu ani z żadnego innego przepisu u.ś.r.

Mając na uwadze powyższy zarzut skarżący, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący spełnia określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżącemu przysługuje wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne mimo posiadania przez niego czwórki rodzeństwa zobowiązanych do alimentacji względem niepełnosprawnej matki.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutów naruszenia prawa procesowego, co oznacza, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji i organy orzekające. Z ustaleń tych wynika, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w [...] z [...] lipca 1995 r. o zaliczeniu do osób z I grupą inwalidzką, co jest równoważne orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydano na stałe, zaś inwalidztwo istnienie od 1995 r. Ponadto, matka skarżącego (urodzona w 1934), jest wdową, na dzień wydania decyzji organu odwoławczego miała ponad 87 lat, obecnie ma ponad 89 lat. Ma zdiagnozowaną chorobę Alzhaimera, nadciśnienie tętnicze, słaby wzrok, nie rozpoznaje domowników, porusza się po domu przy pomocy laski w obecności drugiej osoby, ponieważ nie wie gdzie idzie, ani gdzie się znajduje. Skarżący wraz z żona M. F. zamieszkuje wspólnie z matką w murowanym domu jednorodzinnym. Zajmuje parter i podpiwniczenie. Posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy. Pomaga matce przy utrzymaniu higieny osobistej, zmianie pampersów, przygotowuje posiłki, udziela pomocy w poruszaniu się. Na piętrze zamieszkuje syn skarżącego ze swoją rodziną, który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe.

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyznał, że matka skarżącego niewątpliwie jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia.

Jednak, w ocenie Sądu, zasadne byłoby uznanie, że opieka sprawowana przez skarżącego nad matką uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia, jeśli miałby sprawować opiekę samodzielnie, bez pomocy innych osób, a więc gdyby nie fakt, że skarżący posiada jeszcze czwórkę rodzeństwa obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem matki.

Z takim stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić.

Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z osób, tj. czy wnioskodawca, czy może ktoś z rodzeństwa, winna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki NSA z: 9 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1397/23, 9 maja 2024 r., sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 925/21).

Zatem stwierdzić trzeba, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wynika, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz skarżącego, rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyraźnie określa przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne, czy też sąd administracyjny, dodatkowych, nieprzewidzianych w u.ś.r., negatywnych przesłanek jego przyznania.

Sąd I instancji dopuścił się zatem naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię, bezkrytycznie akceptując stanowisko organu odwoławczego,

o nieprzysługiwaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia wyłącznie z uwagi na posiadanie czwórki rodzeństwa zobowiązanej do alimentacji względem niepełnosprawnej matki.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku oraz okoliczność, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 182 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów orzekających obu instancji.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) - 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.