Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w T. w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej; 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od organu na rzecz skarżącego K. R. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)

Wnioskiem z 5 grudnia 2019 r. K. R. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej (dalej: "Dyrektor", "organ administracji")

o udostępnienie informacji publicznej przez podanie, za pośrednictwem platformy

e-PUAP, wysokości wynagrodzenia dyrektora szkoły za listopad 2019 r. i wskazanie ilości delegacji, które miały miejsce w tym miesiącu.

Następnie, 23 grudnia 2019 r. skarżący ponowił wniosek.

W złożonej 13 stycznia 2020 r. do tut. Sądu skardze skarżący zarzucił, że

z naruszeniem art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330), dalej: "u.d.i.p.", organ administracji nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej.

Pismem z 15 stycznia 2020 r. Dyrektor udzielił wnioskowanych informacji publicznych oraz poinformował, że opóźnienie w ich udostępnieniu wynikało z braku wiedzy o złożeniu wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o umorzenie postępowania

i odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Wyjaśnił, że po

powzięciu informacji o złożeniu wniosku, bezzwłocznie udzielił żądanej informacji. Zaznaczył, że Szkoła Podstawowa jest niewielką szkołą i platforma e-PUAP nie jest wykorzystywana przez organ prowadzący, kuratora, rodziców czy uczniów do obiegu dokumentów.

Uzasadniając żądanie odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości Dyrektor stwierdził, że okoliczności tej i innych, podobnych spraw, wskazują, że pełnomocnik skarżącego celowo generuje postępowania sądowe. Prawdziwym celem postępowania przed sądem nie jest realizacja prawa jednostki do dostępu do informacji publicznej wyrażonego w art. 61 Konstytucji, a wyłącznie zarobkowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy dnia z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak,

gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym przypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

W analizowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji

i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Nie budzi też wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.d.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Przypomnieć należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli

w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku

o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

W kontekście powyższego przyjąć należało, że organ dopuścił się bezczynności

w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 5 grudnia 2019 r., która ustała jednak

15 stycznia 2020 r., czyli po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem przez Sąd orzeczenia. W tym dniu organ udzielił bowiem skarżącemu kompletnej, żądanej informacji publicznej.

W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby

z przekroczeniem ustawowych terminów, to organ nie pozostaje w stanie bezczynności. Sąd nie może więc uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy, gdyż nie może zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w pkt. 1 wyroku.

Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku stwierdzenia czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca

z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Dyrektor wyjaśnił, że przyczyną opóźnienia w udostępnieniu żądanej informacji był brak wiedzy o złożeniu wniosku przez platformę e-PUAP, która nie jest wykorzystywana do kontaktów z podmiotami współpracującymi ze szkołą. Podkreślić należy, że organ udzielił pełnej informacji publicznej skarżącemu niezwłocznie po otrzymaniu jego skargi na bezczynność.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w pkt. 3 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd odstąpił natomiast od zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w części stanowiącej wynagrodzenie reprezentującego go radcy prawnego na zasadzie art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części.

Cytowany przepis dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a. Obejmuje więc swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Przy określaniu wysokości wynagrodzenia takiego pełnomocnika należy każdorazowo uwzględniać stopień zawiłości sprawy i nakład pracy, a także wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zob. postanowienie NSA z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OS 519/19, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., jest sprawa sądowoadministracyjna, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (zob. postanowienia NSA: z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; z 4 września 2019 r., sygn. akt I GZ 261/19; z 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16 oraz wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16, CBOSA). Sporządzenie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym przez tego samego pełnomocnika w tożsamych przedmiotowo sprawach, dotyczących ponadto nieskomplikowanego staniu faktycznego i prawnego, niewątpliwie uprawnia sąd do zastosowania art. 206 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie Sąd ustalił z urzędu, że przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zawisły skargi wniesione przez tę samą pełnomocnik, działającą w imieniu skarżącego, w tożsamych co do okoliczności faktycznych

i prawnych sprawach dotyczących bezczynności różnych organów, m.in. dyrektorów szkół , w tle pytania o udostępnienie informacji publicznej przesyłanego drogą elektroniczną. Aktywność radcy prawnego w niniejszej sprawie była zatem znikoma. Tytułem przykładu wskazać można skargi na bezczynność organów przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawach o sygnaturach np.: II SAB/Bd 5/20, II SAB/Bk 8/20, II SAB/Kr 9/20, II SAB/Rz 105/19, II SAB/Rz 131/19. Powyższe uzasadnia odstąpienie od zasądzenia w całości kosztów zastępstwa procesowego.