Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. J. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] stycznia 2011 r., wydaną na podstawie art. 207 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2, art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Op), art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613, dalej Upol), Prezydent (...) W. ustalił E. J. wymiar podatku od nieruchomości na 2011 r. za nieruchomość przy ul. (...) w W. w kwocie 4.703 zł. W decyzji organ pierwszej instancji przyjął m. in. 138 m2 pow. budynków zajętych pod działalność gospodarczą oraz pow. 200 m2 gruntów zajętych pod tę działalność. Wskazał przy tym, że wymiaru podatku od nieruchomości dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.

Podatniczka odebrała decyzję Prezydenta [...] stycznia 2011 r. Nie wniosła od niej odwołania, mimo zawarcia w jej treści stosownego pouczenia o możliwości złożenia wspomnianego środka zaskarżenia.

W dniu 13 marca 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek dot. wszczęcia postępowania celem ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w związku z nabyciem nieruchomości przy ul. (...) w W.

Następnie w piśmie z 7 maja 2014 r. podatniczka podała, że ów wniosek dotyczył zmiany decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu podatniczka wskazała, że decyzje wymiarowe były wydawane w oparciu o oświadczenie z 1 maja 1992 r. Do sierpnia 2008 r. rzeczywiście miał miejsce odpłatny wynajem części powierzchni na potrzeby biura zgodnie z umową zawartą z firmą macierzystą podatniczki I (...), w której była zatrudniona. Po przejściu podatniczki na emeryturę wynajem został zakończony. Podatniczka dodała, że podczas wizyty w urzędzie, w następstwie wezwania z 20 września 2011 r., podnosiła okoliczność wykorzystywania nieruchomości tylko do celów prywatnych.

W dniu 11 czerwca 2014 r. Podatniczka złożyła dwie informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych dla nieruchomości położonej przy ul. (...) i (...) w W. W pierwszej z nich wskazała grunty pozostałe 1.424 m2, budynki mieszkalne 299,8 m2, budynki pozostałe 365.9 m2. W drugiej natomiast grunty pozostałe 155 m2, budynki mieszkalne 299,8 m2, budynki pozostałe 195,9 m2.

Decyzją z [...] stycznia 2015 r., wydaną na podstawie art. 254, art. 207 § 1 i art. 210 Op, Prezydent odmówił zmiany uprzednio wydanej decyzji wymiarowej wskazując, że nie zaszły przesłanki do wydania orzeczenia zmieniającego decyzję ostateczną.

Pismem z 19 maja 2014 r. Prezydent zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) o podanie informacji w jakim okresie podatniczka opłacała podatek dochodowy z tytułu najmu budynku usytuowanego w W. przy ul. (...) (do 2010 r. adres nieruchomości ul. (...)) oraz kiedy wpłynęło zgłoszenie dotyczące zakończenia najmu.

W odpowiedzi, pismem z 27 listopada 2014 r. NUS podał, że podatniczka zamieszkała przy ul. (...) w W. opłaca podatek dochodowy z tytułu najmu od 1998 r.

Decyzją z [...] listopada 2015 r., wydaną na podstawie art. 233 § 2 Op, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) uchyliło decyzję Prezydenta z [...] stycznia 2015 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO uznało, że wniosek podatniczki stanowił w istocie żądanie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 Op, tj. wyjścia na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dacie orzekania, nieznanych organowi, który wydał decyzję wymiarową.

Pismem z 18 maja 2016 r. Prezydent wezwał podatniczkę do sprecyzowania, czy jej żądanie rzeczywiście dotyczyło wznowienia postępowania, czy też zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 254 § 1 Op.

Pismem z 25 maja 2016 r. podatniczka potwierdziła wniosek o zmianę decyzji podatkowej za lata 2011-2012.

Postanowieniem z [...] października 2016 r., wydanym na podstawie art. 216, art. 169 § 1 i 4 Op, Prezydent pozostawił wniosek podatniczki bez rozpatrzenia. Organ uznał, że skoro wezwanie do sprecyzowania wniosku było opatrzone rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia, to brak jednoznacznej odpowiedzi na to wezwanie skutkowało wydaniem rzeczonego postanowienia.

W zażaleniu z [...] października 2016 r. podatniczka wskazała, że wezwanie było nieprecyzyjne. Podała, że z decyzji SKO wynikało, iż jej wniosek dotyczył wznowienia postępowania. Taka też była jej intencja, tj. otrzymania nowych decyzji wymiarowych. Podatniczka potwierdziła zatem, że żądała wznowienia postępowania.

Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., wydanym na podstawie art. 239 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Op, SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta uznając, że w odpowiedzi na wezwanie strona nie wskazała jednoznacznie, czy żąda wznowienia postępowania, czy też zmiany wydanej decyzji w innym trybie.

Wyrokiem z 13 kwietnia 2018 r., III SA/Wa 1431/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji. Tut. Sąd wskazał, że Prezydent winien dalej prowadzić postępowanie administracyjne uwzględniając fakt, iż podatniczka wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wymiarową.

Pismem z 22 listopada 2018 r. Prezydent ponownie zwrócił się do NUS z zapytaniem, czy podatniczka opłacała w latach 2009-2012 podatek dochodowy z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy.

Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Prezydent wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r., od nieruchomości położonej przy ul. (...).

Pismem z 19 grudnia 2018 r. NUS przedstawił wydruk z zeznań podatniczki.

Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Prezydent wyznaczył podatniczce 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Op, Prezydent nie stwierdził istnienia przesłanki do wznowienia postępowania i odmówił uchylenia wydanej uprzednio decyzji wymiarowej. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że w latach 2010-2012 podatniczka wykazywała przychód z najmu w kwocie [...] zł. Samo zatem stwierdzenie przez podatniczkę, że w sierpniu 2008 r. przeszła na emeryturę i zakończyła wynajem nieruchomości nie mogło stanowić podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podała, że w latach 1998-2012 miała dochody z najmu. Za najem części nieruchomości przy ul. (...) w latach 1998-2008 otrzymywała od firmy, w której pracowała kwotę 3.000 zł miesięcznie. Po przejściu na emeryturę w 2008 r. stosunek najmu ustał. Za wynajem mieszkania w dzielnicy M. od 29 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2012 r. otrzymywała miesięczny czynsz 4.000 zł, co dawało roczny dochód [...] zł, zgodnie z informacją NUS. Do odwołania strona dołączyła rozwiązanie umowy najmu ze spółką R. (...) sp. z o.o. z/s w W. z [...] grudnia 2012 r., dotyczącej wynajmu lokalu przy ul. (...) w W., oświadczenie z 19 stycznia 2010 r. o wyborze zryczałtowanej formy opodatkowania przychodów z najmu oraz oświadczenie z 30 maja 2018 r. o rozliczaniu przychodów z najmu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Pismem z 31 stycznia 2020 r. podatniczka poinformowała SKO, że biuro w części nieruchomości przy ul. (...) zorganizowane było dla jej potrzeb w związku z pracą na rzecz firmy I. (...), która to firma to biuro wynajmowała. Przestało ono istnieć wraz z przejściem podatniczki na emeryturę. Na tej podstawie decyzja wydana podatniczce za 2013 r. została wzruszona i podatek zmniejszono z kwoty 5.871 zł do kwoty 3091 zł.

Decyzją z [...] lutego 2020 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Op, SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu SKO podało, że podatniczka nie przedłożyła dokumentów na poparcie swych twierdzeń, dotyczących zakończenia najmu nieruchomości przy ul. (...). Dokumenty dołączone do odwołania nie dotyczyły nieruchomości znajdującej się pod tym adresem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podatniczka wniosła o uchylenie decyzji SKO w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej ustawowych odsetek z tytułu opieszałości i sztucznych utrudnień.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że w sierpniu 2008 r. przeszła na emeryturę, zrezygnowała z wynajmu części nieruchomości przy ul. (...) i zdecydowała się na wynajem innej nieruchomości w dzielnicy M. za kwotę [...] zł. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżąca przedstawiła umowę najmu z firmą C. (...) umowę przeniesienia praw i obowiązków z firmą I. (...) aneks do umowy z I. (...) wniosek o rozwiązanie umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 2008 r.; oświadczenie I. (...) o rozwiązaniu tej umowy; pismo PGE obrót; dokument przekazania umowy z 15 grudnia 1993 r. do urzędu skarbowego; pismo Prezydenta z 15 marca 2016 r.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 19 czerwca 2020 r. skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi należy wskazać, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy skarżąca swój wniosek o wznowienie postępowania oparła na przesłance wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op, dającej podstawy do uchylenia, a w konsekwencji zmiany decyzji wymiarowej dot. podatku od nieruchomości na 2011 r., za nieruchomość położoną w W., przy ul. (...). Tytułem uporządkowania dotychczasowych ustaleń wskazać należy, że adres nieruchomości oznaczony w decyzji jako (...), w istocie był adresem obowiązującym do końca 2010 r. Od 2011 r., dla działek gruntu oznaczonych nr [...] i nr [...], których dotyczyła rzeczona decyzja, obowiązywał już adres [...]. Z dołączonych do akt sprawy wypisów z rejestru gruntów wynikało, że działka nr [...] miała powierzchnię 1947 m2, zaś działka nr 109 powierzchnię 1685 m2. Z kolei z wypisu z kartoteki budynków wynikało, że na działce nr [...], pod adresem [...], znajdował się dwukondygnacyjny budynek mieszkalny o pow. 219 m2, zaś na działce nr [...], pod adresem [...], jednokondygnacyjny budynek mieszkalny o pow. 155 m2. Organ pierwszej instancji przyjął w wydanej decyzji wymiarowej powierzchnię budynków zajętą na działalność gospodarczą 138 m2, zaś powierzchnię gruntu 200 m2. Skarżąca w toku postępowania wskazywała, że organ oparł się w tym zakresie o znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie z 26 października 1992 r., które wskutek zmiany okoliczności przestało być aktualne w 2008 r.

Z wyjaśnień podatniczki, które składała przed organami orzekającymi w tej sprawie wynikało, że powierzchnię wynajętą pod działalnością gospodarczą stanowiło biuro znajdujące się w budynku mieszkalnym, którego najemcą była zatrudniająca ją firma I. (...). Umowa najmu powierzchni budynku posadowionego na działce przy ul. (...) (obecnie (...)) obowiązywała do czasu, gdy skarżąca była zatrudniona w tej firmie, gdyż w rzeczonym biurze wykonywała swoje obowiązki służbowe. Wraz z jej przejściem na emeryturę najem biura przez byłego pracodawcę wygasł.

Sąd stwierdza, że skarżąca w toku postępowania podatkowego nie poparła powyższych oświadczeń żadnymi dowodami. W aktach postępowania administracyjnego nie znajdują się bowiem jakiekolwiek dokumenty, które by potwierdzały, że uprzednio nieznana organowi podatkowemu okoliczność ustania stosunku najmu w sierpniu 2008 r. rzeczywiście nastąpiła.

Z drugiej jednak strony, organy oby instancji także nie przeprowadziły jakichkolwiek czynności wyjaśniających, które podważyłyby twierdzenia podatniczki. Prezydent ograniczył się do zbadania czy podatniczka, w przedmiotowym okresie rozliczała przychody z najmu. Jedyną czynnością weryfikacyjną było wystosowanie pisma do właściwego urzędu skarbowego, co doprowadziło do ustalenia, że skarżąca osiągnęła przychód z najmu w wysokości [...] zł.

Podatniczka na etapie odwołania zakwestionowała domniemanie organu, że ów przychód mógł dotyczyć nieruchomości przy ul. (...). Wyjaśniła, że w tym okresie wynajmowała inną nieruchomość, tj. lokal mieszkalny na M. Przedstawiła również dowody, w tym pismo stanowiące w swej treści rozwiązanie umowy najmu, wskazujące, że rozliczany przychód w wysokości [...] zł dotyczył najmu rzeczonego lokalu.

SKO w zaskarżonej decyzji wadliwie oceniło wspomniany dokument, kwitując jego treść stwierdzeniem, że nie dotyczył on rozwiązania umowy najmu części budynku mieszkalnego przy ul. [...]. SKO zupełnie pominęło, że rzeczony dokument został przedstawiony w kontrze do wywodów Prezydenta, który okoliczność ustania stosunku najmu z dotychczasowym pracodawcą skarżącej podważył wyłącznie w oparciu o ustalenia wynikające z korespondencji z urzędem skarbowym. Konstatacja SKO jest ponadto o tyle niezrozumiała, że skarżąca w toku postępowania wyjaśniała, iż najem części budynku przy ul. (...) ustał w sierpniu 2008 r., zaś wynajmującym była firma I. (...). Z kolei dołączony do odwołania dokument był datowany na 31 grudnia 2012 r. i dotyczył umowy najmu zawartej ze spółką R. (...). SKO winno domyślić się, że skarżąca nie dowodzi w ten sposób ustania stosunku najmu części budynku przy ulicy (...), lecz przedstawia dowód podważający tezę organu pierwszej instancji, iż to z tytułu najmu rzeczonego budynku wykazywała w przedmiotowym okresie rozliczeniowym przychód do opodatkowania.

Podkreślenia wymaga, że kserokopie dokumentów, które mogłyby potwierdzać okoliczność w postaci zmiany przeznaczenia części budynku przy ul. T. w sierpniu 2008 r., strona przedstawiła dopiero na etapie skargi. Wynika z nich, że pierwotnym najemcą powierzchni biurowej w budynku przy ul (...) była firma C.(...). Kolejnym najemcą, stosownie do postanowień umowy o przeniesienia praw i obowiązków, zawartej 1 sierpnia 2001 r., był pracodawca skarżącej firma I. (...). Skarżąca pismem z 30 maja 2008 r. wniosła o rozwiązanie umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 2008 r. Pracodawca wyraził na to zgodę, o czym poinformował podatniczkę w oświadczeniu, w którym dodatkowo nadmienił, że wynajem biura był ściśle związany z wykonywaniem obowiązków służbowych i umowa najmu została rozwiązana wraz z rozwiązaniem umowy o pracę.

Sąd zdaje sobie sprawę, że oryginały bądź potwierdzone za zgodność kopie tych dokumentów nie zostały przedstawione organom orzekającym w tej sprawie, zaś ujawnienie ich kopii dopiero na etapie skargi, w kontekście kontroli legalności decyzji wydanej w oparciu o dowody znane organom na moment orzekania, winno, co do zasady, skutkować uznaniem ich za spóźnione. Nie mniej jednak w tej konkretnej sprawie, wyjątkowa bierność organów obu instancji spowodowała, że Sąd przyjął wspomniane kserokopie dokumentów za podstawę do stwierdzenia, iż organy nie pojęły wszelkich niezbędnych działań zmierzających do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Twierdzenie podatniczki o ustaniu najmu w 2008 r. nie wymagało skomplikowanych czynności weryfikacyjnych. Organy natomiast nawet nie zwróciły się do skarżącej z zapytaniem, czy na ową okoliczność posiada jakiekolwiek dowody.

Pismo skarżącej z 7 maja 2014 r. wskazywało że najem nieruchomości był ściśle związany z zatrudnieniem w firmie I. (...), biuro służyło wykonywaniu obowiązków służbowych, zaś skarżąca w sierpniu 2008 r. zakończyła pracę w tej firmie. Brak było zatem podstaw by kontynuować stosunek najmu. Ponadto, przed wydaniem decyzji przez SKO, pismem z 31 stycznia 2020 r. podatniczka powtórzyła te informacje dodając, że na ich podstawie decyzja wydana podatniczce za 2013 r. została wzruszona i podatek zmniejszono z kwoty 5.871 zł do kwoty 3091 zł.

Tymczasem ani Prezydent, ani SKO nie podjęli żadnych czynności celem wyjaśnienia prawdziwości tych twierdzeń. Organy oparły się wyłącznie na informacjach z urzędu skarbowego, które, w kontekście dokumentów dołączonych do odwołania, dotyczyły zapewne innej nieruchomości, niż zabudowany budynkiem mieszkalnym grunt na ulicy T.

Z tych względów Sąd stwierdza, że stanowisko organów, iż najem części budynku przy ul. [...] trwał także po 2008 r. było przedwczesne i nie zostało poparte prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiałem dowodowym.

W sprawie doszło zatem do naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op.

Z tych zasadniczych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa. Na koszty składał się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.