Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. D.-Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z. 1998 r. Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. D. - Z. z dnia [...] sierpnia 2004 r. od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej "rak skóry" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że J. D. - Z. zatrudniona była w latach 1964-1974 w Kombinacie Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych - Zakład Ogrodniczy, gdzie sprawowała nadzór nad usuwaniem odchodów z grzęd, gniazd i posadzek, mieszała ściółkę głęboką, zbierała jaja, badała organoleptycznie paszę, zajmowała się selekcją kurcząt, dezynfekcją mat oraz leczeniem chorego drobiu. W latach 1974-1994 pracowała kolejno w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej, Spółdzielni Kółek Rolniczych i Państwowym Przedsiębiorstwie Rolnym. W okresie tym do jej obowiązków należał nadzór nad produkcją zwierzęcą (podawanie leków, szczepionek i karmy), selekcja zwierząt zdrowych i chorych, przygotowywanie roztworów chemicznych do dezynfekcji a ponadto nadzór nad produkcją mączki kostno-mięsnej na bazie surowców zbożowych, asystowanie przy zabiegach weterynaryjnych oraz nadzór nad produkcją pasz w zakresie jej mieszania, suszenia i magazynowania a także badanie paszy przez dotyk i węch. W trakcie swojej pracy zawodowej strona była narażona na pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego, składniki pasz, czynniki biologiczne (bakterie, wirusy, grzyby, pleśnie), substancje chemiczne stosowane do dezynfekcji pomieszczeń i zawarte w środkach ochrony roślin oraz sporadycznie promieniowanie ultrafioletowe i podczerwone.

Organ odwoławczy uznał, że biorąc pod uwagę charakter pracy i rodzaj wykonywanych czynności można stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że strona narażona była na aflatoksyny które występują w mieszankach paszowych, uznane za czynnik rakotwórczy dla ludzi. Występowania innych czynników rakotwórczych w środowisku pracy strony nie stwierdzono.

Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, czyli jednostkę upoważnioną do rozpoznawania chorób zawodowych, wynika, że u J. D. nie rozpoznano raka skóry jako choroby zawodowej. Choroby zawodowej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy, gdzie ponownie przeanalizowano całość dokumentacji medycznej i administracyjnej (orzeczenie nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r.).

Obydwie jednostki zgodnie uzasadniły takie rozstrzygnięcie analizą danych literaturowych na temat rakotwórczego działania aflatoksyn i lokalizacji narządowej nowotworów. Wynik analizy nie daje podstaw do uznania rozpoznanego u strony raka skóry za następstwo narażenia na te czynniki, gdyż aflatoksyny mogą być przyczyną raka wątroby u ludzi spożywających je w diecie i narażonych zawodowo, natomiast nie obserwowano przypadków nowotworów skóry osób narażonych na ten czynnik.

Zbadano również wskazaną przez stronę możliwość wywołania choroby na skutek powstania brodawki u zainteresowanej na powiece po zadrapaniu się podczas wycinania brodawek u bydła. W literaturze nie ma danych wskazujących na możliwość przekształcenia się brodawki wirusowej w raka podstawnokomórkowego skóry.

Tym samym organy obu instancji nie znalazły podstaw do uznania choroby nowotworowej skóry za chorobę zawodową.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Skarżąca podniosła, że rozpoznany u niej rak skóry jest następstwem pracy przy produkcji zwierzęcej i w przemyśle paszowym w latach 1964 - 1994, gdzie narażona była na działanie substancji rakotwórczych takich jak: dioksyny, sadze kominowe, smoły węglowe, związki arsenu (arszenik) i aflatoksyny. Podniosła również, że brak opisu podobnych przypadków w literaturze nie oznacza niemożliwości ich wystąpienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 2.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) "przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy".

Z powyższego wynika, że rozpoznane u pracownika schorzenie może być uznane za chorobę zawodową tylko wtedy, kiedy spełnione zostaną dwa nierozłączne warunki a mianowicie: choroba figuruje w wykazie chorób zawodowych i spowodowana została warunkami pracy.

Zarzut zawarty w skardze dotyczący narażenia na inne niż aflatoksyny czynniki rakotwórcze nie znajduje potwierdzenia w przeprowadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postępowaniem wyjaśniającym. Skarżąca została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Nie wniosła jednak żadnych uwag, tym samym zgadzając się z wynikami postępowania, które wykazało jedynie narażenie zawodowe na aflatoksyny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - przy stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym).

Żaden z czynników występujących w środowisku pracy, ustalonych w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie został uznany przez środowisko medyczne za wywołujący nowotwór skóry.

Zarówno specjaliści Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, jak i Instytutu Medycyny Pracy nie zidentyfikowali żadnych wskazanych w zgromadzonej dokumentacji czynników mogących wywołać chorobę nowotworową skóry.

Sąd i organy administracji nie są uprawnione ani przygotowane do kwestionowania trafności tej oceny lekarskiej z punktu widzenia wiedzy medycznej. Organy te oparły się na wskazanych opiniach, gdyż zostały one przygotowane przez niezależne podmioty wyspecjalizowane w danej dziedzinie, kierujące się wyłącznie wskazaniami wiedzy i mogące w sposób obiektywny ustalić istnienie lub brak zależności pomiędzy określonymi warunkami środowiskowymi a skutkami chorobowymi. Prezentowane orzeczenia w sposób nie nasuwający zastrzeżeń i jednoznaczny rozstrzygają postawioną kwestię braku wpływu czynników występujących w środowisku pracy, w tym aflatoksyn, na zachorowalność na raka skóry.

Oznacza to, że nie jest spełniona przesłanka uznania choroby wymienionej w pkt 174 wykazu chorób zawodowych - załącznik do cyt. rozporządzenia za chorobę zawodową, gdyż nie można ustalić narażenia zawodowego, a więc istnienia w środowisku pracy czynników wywołujących tę chorobę.

Mając zatem na uwadze to, iż decyzje organów obu instancji znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.