Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; skargę oddala

J. S. w dniu [...] marca 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W powyższym wniosku oraz w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wnioskodawca zadeklarował zrealizowanie przedsięwzięcia nr 4 - zakup maszyn rolniczych.

Decyzją z [...] lutego 2006 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie [...] zł, w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe [...] zł.

W dniu 3 lutego 2009 r. J. S., po otrzymaniu pisma z organu o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w związku z zakończeniem postępowania w sprawie złożonego w dniu [...] marca 2005 r. wniosku, złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z dokumentami potwierdzającymi zrealizowanie przedsięwzięć.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uznając, iż powyższe oświadczenie zostało złożone z uchybieniem przewidzianego w przepisach prawa terminu, w dniu [...] lutego 2009 r. wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. zarzucił organowi naruszenie wskazanych w niej przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Przedstawiając własną interpretację przytoczonych w kwestionowanej decyzji przepisów uznał powoływanie się przez organ na nieterminowość i wstrzymywanie płatności, w sytuacji zrealizowania przez niego zobowiązań i złożenia wymaganego prawem oświadczenia, za niezgodne z obowiązującym prawem.

Decyzją z [...] marca 2009 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lutego 2009 r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870, ze zm.) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny spełni dwa określone w tym przepisie warunki, tj. 1) zrealizuje przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złoży kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

W myśl § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1. Do oświadczenia dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Organ odwoławczy ustalił, że wypłata dla J. S. trzeciej raty płatności nastąpiła w dniu 16 kwietnia 2008 r. Tak więc termin na zrealizowanie założonych przez stronę przedsięwzięć upływał w dniu 16 października 2008 r., natomiast na złożenie oświadczenia - w dniu 23 października 2008 r. Natomiast J. S. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć złożył w dniu 3 lutego 2009 r., a zatem po terminie na jego złożenie. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy rozporządzenia wyraźnie określają konsekwencje niedotrzymania warunków określonych w § 8 ust. 1. Zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1.

Organ uznał, że nie złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie określonym w § 8 ust. 2 rozporządzenia stanowi niedotrzymanie warunków określonych w § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Organ II instancji podkreślił, że J. S. został należycie poinformowany o zasadach przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego czego dowodem jest podpis na wniosku o przyznanie pomocy finansowej, a ponadto w decyzji z [...] lutego 2006 r. podano, jakie są warunki wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Podkreślił przy tym, że złagodzeniem skutków przekroczenia terminu wynikającego z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, może być przyznanie producentowi rolnemu w pewnych usprawiedliwionych sytuacjach możliwości późniejszego złożenia dokumentów. W związku z czym mają do niego zastosowanie art. 58 i art. 59 k.p.a., w myśl których w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Analizując dokumentację zebraną w sprawie pod tym względem, organ stwierdził, że wnioskodawca nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego, złożoną w formie podania do organu.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. uznał, że kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze na powyższą decyzję J. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności, ze względu na wady prawne, tj. brak podstawy prawnej w sentencji decyzji oraz błędną podstawę prawną przytoczoną w uzasadnieniu decyzji - § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. użyto jako § warunkującego wypłatę świadczenia. Ponadto wskazał, że organ wydający zaskarżoną decyzję wziął pod uwagę jedynie złożenie przez niego oświadczenia po terminie przewidzianym w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, natomiast nie wziął pod uwagę faktu, iż skarżący jako producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w wymaganym przez prawo terminie i złożył do Kierownika Biura Powiatowego przedmiotowe oświadczenie w myśl § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia. Skarżący podniósł również, że przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r., mówiący o wstrzymaniu płatności odnosi się tylko i wyłącznie do § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia, czyli do realizacji przedsięwzięć i do samego faktu złożenia ww. oświadczenia, a nie do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć po terminie wskazanym w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W szczególności zaskarżone orzeczenie nie zostało wydane bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Fakt nie wskazania w sentencji orzeczenia konkretnego przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), przytaczanego dalej jako rozporządzenie, nie powoduje, że brak jest podstawy prawnej do jego wydania. O wydaniu decyzji bez podstawy prawnej można mówić jedynie wtedy gdy brak jest przepisu prawa w oparciu o który taka decyzja może być wydana albo też przepis prawa jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organu administracji. Sytuacja taka nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Sąd zauważa, że w prawidłowo ustalonym przez organ stanie faktycznym zastosowanie mają przepisy § 8 ust. 1 i 2 oraz § 9 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.

Stosownie do § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz

2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Przepis § 8 ust. 2 stanowi natomiast, że oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2.

W sprawie bezsporna pozostaje okoliczność, że J. S. zrealizował przedsięwzięcie, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w terminie 6 miesięcy, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, natomiast uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku.

Sąd zauważa również, iż celem rozporządzenia mającego zastosowanie w sprawie, jest udzielanie pomocy finansowej producentom rolnym prowadzącym gospodarstwo niskotowarowe, w razie spełnienia warunków określonych w § 3 ust. 1, przy czym jednym z nich jest złożenie przez producenta zobowiązania o zrealizowaniu przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego:

- dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej,

- zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 3 ust. 1 pkt 4).

Jak stanowi zaś cytowany już § 8 ust. 1, warunkiem koniecznym dla przyznania płatności w czwartym i piątym roku, jest zrealizowanie zadeklarowanego przez producenta przedsięwzięcia w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej raty płatności. O dopełnieniu tego warunku producent rolny zawiadamia właściwego kierownika biura powiatowego Agencji składając oświadczenie, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 2. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oświadczenie to ma charakter czynności procesowej, poprzez którą strona wykazuje fakt zrealizowania przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku, mającego na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego. Termin na zrealizowanie tej czynności procesowej został dookreślony w § 8 ust. 2 rozporządzenia. A zatem wprowadzenie przez racjonalnego prawodawcę długości terminu w § 8 ust. 2 rozporządzenia do złożenia oświadczenia określonego w § 8 ust. 1 pkt 2 świadczy - zdaniem Sądu - o zamiarze nadania mu charakteru procesowego, co dzięki możliwości zastosowania instytucji przywracania terminów, może - w razie spełnienia przesłanek o jakich mowa w art. 58 i 59 k.p.a. - złagodzić rygoryzm jego nie złożenia zawarty w § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W myśl powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego, złożoną w formie podania do organu. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Skutkiem dokonania czynności procesowej (jaką w sprawie niniejszej jest złożenie oświadczenia z § 8 ust. 1 pkt 2) z uchybieniem terminu jest bezskuteczność tej czynności, co strona może zwalczać, jak już wskazano powyżej, jedynie poprzez złożenie prośby o przywrócenie terminu, o jakiej mowa w art. 58 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu na złożenie prośby przewidzianej w § 2 art. 58 k.p.a. jest niedopuszczalne.

Natomiast jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, prośba o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia określonego w § 8 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia nie została złożona przez skarżącego. W związku z powyższym złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, po terminie 7 dni licząc od upływu 6 miesięcy od wypłaty III raty (termin ten upływał w niniejszej sprawie w dniu 23 października 2008 r.; data zrealizowania III płatności przypadła bowiem na 16 kwietnia 2008 r.), jest czynnością bezskuteczną. A zatem można przyjąć, że oświadczenie o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie zostało w ogóle złożone przez skarżącego, gdyż wniesiono je po ustawowym terminie i nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia powoduje konieczność wstrzymania płatności w czwartym i piątym roku ich wypłaty. Tak więc zasadnie organ odwoławczy uznał, że decyzja wstrzymująca płatność dla gospodarstwa niskotowarowego z dnia [...] lutego 2009 r. odpowiada prawu.

Ponadto Sąd zauważa, że skarżący w momencie składania wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych własnoręcznym podpisem potwierdził, że znane mu są zasady przyznawania wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych, a zatem w szczególności przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Ponadto w decyzji z [...] lutego 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej podano wnioskodawcy, jakie są warunki wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Tak więc uzasadnione jest stanowisko organu, że skarżący został należycie poinformowany o zasadach przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz uznając pozostałe zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.