II SA/Lu 390/13 - Wyrok

Data orzeczenia	2013-10-22	
Data wpływu	2013-05-06	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Bogusław Wiśniewski /przewodniczący/
Krystyna Sidor
Witold Falczyński /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259; art. 5 ust. 1; Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
Dz.U. 2013 nr 0 poz 182; art. 7, art. 8 ust. 1, art. 11; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
Dz.U. 2013 nr 0 poz 267; art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] – działając z upoważnienia Wójta Gminy [...] – po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 grudnia 2012 r. (data wpływu do organu) odmówił przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że Z. W. spełnia kryterium dochodowe upoważniające do uzyskania pomocy w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Dochód wnioskodawcy, na który składa się jego renta w wysokości 852,88 zł brutto (735,12 zł netto) miesięcznie (wypłacana z uwagi na zajęcia komornicze w kwocie 521,90 zł miesięcznie), nie przekracza bowiem równowartości 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Organ podkreślił jednak, że decyzja w przedmiocie przyznania pomocy na dożywianie ma charakter uznaniowy i uwarunkowana jest oceną sytuacji, w jakiej znajduje się osoba oczekująca pomocy.

Odmawiając przyznania Z. W. wnioskowanego świadczenia organ I instancji wyjaśnił, że jego decyzja podyktowana jest marnotrawieniem przez ww. dotychczas przyznanej mu pomocy na zakup żywności (świadczenia w wysokości 200,00 zł, przyznanego na okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r.), jak również własnych zasobów finansowych. Zdaniem organu wnioskodawca powinien racjonalnie gospodarować środkami, jakimi dysponuje, a nie te środki marnotrawić, przeznaczając je na zakup alkoholu - jak miało to miejsce w dniu 19 lipca 2012 r., w którym przeprowadzono w miejscu zamieszkania Z. W. wywiad środowiskowy.

Organ I instancji podniósł ponadto, że wnioskodawca nie współpracuje z pracownikami socjalnymi. W toku niniejszego postępowania, pomimo dwukrotnej próby przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego, nie dokonano tej czynności. Pierwsza próba miała miejsce w dniu 12 grudnia 2012 r., kiedy to pracownikom socjalnym w miejscu zamieszkania Z. W. nikt nie otworzył drzwi. O terminie kolejnej wizyty, wyznaczonej na dzień 20 grudnia 2013 r. wnioskodawca został powiadomiony, jednak gdy w tej dacie pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy Policji udali się do jego miejsca zamieszkania, nie wyraził on zgody na przeprowadzenie wywiadu, argumentując to tym, że pracownicy organu wyznaczeni do jego przeprowadzenia, tj. E. W. i H. L., podlegają wyłączeniu z jego spraw. Ostatecznie - jak wynika z treści decyzji – wywiad środowiskowy przeprowadzono z żoną wnioskodawcy.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Z. W. podkreślił, że wniosek w niniejszej sprawie złożył w Urzędzie Gminy [...] w dniu 30 listopada 2012 r., a zatem wskazanie jako daty jego wpływu dnia 3 grudnia 2013 r. jest błędne. Ponadto podniósł, iż zastosowanie art. 11 ustawy o pomocy społecznej wymaga "istotnych dowodów", a notatki pracownic socjalnych "nie mają znaczenia rozstrzygającego w sprawie". Odwołujący podkreślił, że pracownica E. W. z jego spraw "podlega wyłączeniu od lat".

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium stwierdziło, że decyzja pierwszoinstancyjna nie narusza prawa, w tym granic uznania administracyjnego, a odmowa przyznania Z. W. wnioskowanej pomocy ze względu na brak jego współdziałania z Ośrodkiem Pomocy Społecznej oraz ze względu na marnotrawienie środków finansowych, jest zasadna.

Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obligatoryjne, a osoba składająca wniosek o pomoc winna poddać się temu obowiązkowi. Jeżeli zaś wnioskodawca odmawia przeprowadzenia z nim wywiadu, organ pomocy społecznej upoważniony jest odmówić mu przyznania pomocy na podstawie art. 11 ust. 2 powołanej ustawy.

Odnosząc się do sytuacji marnotrawienia środków finansowych przez odwołującego, Kolegium stwierdziło, że okoliczność taka miała miejsce podczas próby aktualizacji wywiadu środowiskowego, podjętej w dniu 19 lipca 2012 r. We wskazanej dacie dwie pracownice socjalne oraz funkcjonariusz policji udali się do miejsca zamieszkania Z. W. bez zapowiedzi. Z. W. zastano wówczas w stanie nietrzeźwym. Oświadczył on, że źle się czuje i nie udzieli żadnych informacji. Stwierdził również że jest nachodzony w dni świąteczne, pomimo, iż był wówczas czwartek. Poproszony przez policjanta o okazanie dowodu osobistego, wychodząc z kuchni do pokoju, o mało nie upadł. Pracownice socjalne zauważyły w kuchni przy stole trzy puszki po piwie oraz jedną pustą butelkę po alkoholu, dodatkowo napoczętą puszkę z piwem na kredensie oraz dwa kieliszki w zlewie.

Kolegium podniosło, że wbrew przekonaniu Z. W., żadna z pracownic socjalnych biorących udział w sprawie, nie podlegała wyłączeniu. Wniosek skarżącego w tym przedmiocie został ponadto rozpatrzony przez organ I instancji, który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] odmówił wyłączenia od udziału w niniejszym postępowaniu pracownic: E. W., H. L. i E. P. Bezzasadne były również wyrażone w piśmie strony z dnia 16 lutego 2012 r. zarzuty co do udziału w sprawie członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie: K. A., E. C. – S, W. S. i W. T, czemu dano wyraz w postanowieniu tego organu z dnia 6 marca 2013 r., odmawiającym ich wyłączenia.

Organ zaznaczył także, iż sporządzone w toku postępowania notatki służbowe, protokoły odwiedzin i adnotacje podlegają ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie i to organ weryfikuje, czy mają one znaczenie dla sprawy. Pomoc przyznawana w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie jest natomiast obligatoryjna, lecz zależy od uznania organu administracji.

Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania w decyzji pierwszoinstancyjnej daty wpływu będącego przedmiotem sprawy wniosku Z. W., organ stwierdził, że kwestia ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niemniej jednak Kolegium wyjaśniło, że pomimo, iż odwołujący wniosek ten złożył w Urzędzie Gminy [...] w dniu 30 listopada 2012 r., do Ośrodka Pomocy Społecznej został on faktycznie przekazany właśnie w dniu 3 grudnia 2012 r.

Z. W. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzucił zarówno organowi I jak i II instancji naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdził również, że wywiad środowiskowy jest "produkowany w Biurze OPS wbrew art. 67 i art. 68 k.p.a." Wskazał na obowiązek zastosowania przez organ § 4 "rozporz. z 22.06.2012". Skarżący podkreślił, że jakiekolwiek podejrzenia wrogich mu pracowników socjalnych nie są istotnym dowodem w sprawie, a nawet wobec istotnych dowodów zastosowanie art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie jest obowiązkowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do treści skargi Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712), bowiem odmowa skarżącego przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego nie była spowodowana jego aktualnym stanem zdrowia. Powoływanie się przez skarżącego na ten przepis organ II instancji uznał za instrumentalne wykorzystywanie jego schorzenia psychicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.

Przedmiotem żądania skarżącego było przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności, a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), dalej "ustawa o dożywianiu", a także – w świetle art. 7 tej ustawy – odpowiednio przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182), dalej "u.p.s.", dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o dożywianiu, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 (to jest takim, które znajdują się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s.), jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., to jest 542 zł – w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub 456 zł – w przypadku osoby w rodzinie.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący spełnia ustawowe wymogi do przyznania mu świadczenia na podstawie przepisów ustawy o dożywianiu. Z niewadliwych ustaleń organów administracji wynika bowiem, że dochód skarżącego, samodzielnie prowadzącego gospodarstwo domowe, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2012 r. wyniósł 852,88 zł brutto (735,12 zł netto), a tym samym nie przekroczył równowartości 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.

Rację mają natomiast organy wskazując, że decyzja o przyznaniu pomocy na dożywianie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma. Ponadto uznaniu organu administracji rozpatrującemu wniosek w przedmiocie przyznania wsparcia z pomocy społecznej pozostawione jest wynikające z art. 11 u.p.s. uprawnienie do pozbawienia świadczenia osoby, która dopuszcza się marnotrawienia środków finansowych bądź nie współdziała z organem pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego (ust. 1). Ponadto podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej mogą stanowić: brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną (ust. 2).

Podkreślić jednak należy, że działanie organu w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia go z obowiązku przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także uzasadnienia decyzji w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do powołanego art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl zaś art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na organ obowiązek wskazania w uzasadnieniu faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zaznaczyć należy, że w świetle art. 136 k.p.a. obowiązek przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego spoczywa również na organie II instancji.

Wnikliwe wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy poprzedzone skrupulatnym zgromadzeniem materiału dowodowego, jak również rzetelne uzasadnienie decyzji jest nade wszystko istotne, gdy organ pomocy społecznej odmawia przyznania wnioskowanego świadczenia powołując się na dyspozycję art. 11 ust. 1 lub ust. 2 u.p.s. Taka sytuacja miała zaś miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem – jak wynika z treści decyzji organów obu instancji – powodem orzeczonej odmowy przyznania skarżącemu pomocy na dożywianie było uznanie, iż skarżący marnotrawi środki finansowe, przeznaczając je na zakup alkoholu, a nadto nie współpracuje z pracownikami socjalnymi.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym przekonanie organów o wystąpieniu w niniejszej sprawie przesłanki negatywnej określonej w art. 11 ust. 1 u.p.s. Należy bowiem zauważyć, że twierdzenie organów o marnotrawieniu przez skarżącego środków finansowych zostało oparte na jednorazowej sytuacji, jaka miała miejsce w dniu 19 lipca 2012 r. (przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie), kiedy to dwie pracownice socjalne Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] udały się wraz z funkcjonariuszem policji do miejsca zamieszkania Z. W. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pracownice te, na podstawie zachowania skarżącego, stwierdziły wówczas, że jest on w stanie nietrzeźwym. Okoliczność tę w ich ocenie potwierdzały ponadto znajdujące się w domu skarżącego puste opakowania po napojach alkoholowych.

Jakkolwiek zachowanie Z. W. podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 19 lipca 2012 r. (opisane w protokole z tej czynności) rodzi podejrzenie, iż spożywał on tego dnia alkohol, to jednak podejrzenia tego nie sposób uznać za udowodnione. Wypada bowiem mieć na uwadze, że stan skarżącego nie został wówczas potwierdzony odpowiednim badaniem, a skoro Z. W. - jak wynika z akt sprawy – jest osobą cierpiącą na chorobę psychiczną, nie można z góry wykluczyć tego, że jego zachowanie, nawet jeśli nosi oznaki upojenia alkoholowego, może być spowodowane stanem jego zdrowia bądź zażyciem adekwatnych dla jego schorzenia lekarstw.

Niemniej jednak, nawet gdyby przyjąć za udowodnioną okoliczność, iż w dniu 19 lipca 2012 r. Z. W. był w stanie nietrzeźwym, to i tak – zdaniem Sądu – nie świadczy ona samoistnie o marnotrawieniu przez niego środków finansowych. Należy podkreślić, że organy nie podjęły choćby próby wykazania, iż spożywanie przez skarżącego alkoholu powtarza się, przez co nie można wykluczyć, że zdarzenie z dnia 19 lipca 2012 r. miało charakter całkowicie incydentalny. Ponadto organy w żaden sposób nie wykazały, że skarżący, spożywając w dniu 19 lipca 2012 r. alkohol, zakupił go za własne środki finansowe. W konsekwencji twierdzenie organów o tym, że skarżący marnotrawi posiadane środki, czy to własne, czy też pochodzące z pomocy społecznej, przeznaczając je na zakup alkoholu, nie ma wyraźnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się natomiast, że pozbawienie strony korzystającej od lat z pomocy społecznej (a taką osobą jest Z. W.), wyłącznie z powodu jednorazowego zdarzenia wymaga przekonującego materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 386/07, LEX nr 500906).

Podstaw do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia nie dawała również druga ze wskazanych przez organy okoliczności, to jest odmowa współdziałania przez skarżącego z pracownikiem socjalnym, polegająca na uniemożliwieniu przeprowadzenia aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 11 ust. 2 u.p.s.).

W tym zakresie należy przede wszystkim wskazać, że do powołanej przez organy nieudanej próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze skarżącym doszło w dniu 20 grudnia 2012 r. Powodem odmowy skarżącego przeprowadzenia z nim wówczas tej czynności była okoliczność, iż w jego ocenie pracownicy socjalni, który przybyli do jego miejsca zamieszkania, tj. E. W. i H. L., podlegają wyłączeniu z jego spraw. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący już w inicjującym niniejsze postępowanie wniosku z dnia 30 listopada 2012 r. zawarł żądanie wyłączenia od udziału w niniejszej sprawie m.in. ww. pracownic socjalnych. Żądanie to zostało przez organ załatwione dopiero postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. (odmawiającym wyłączenia wskazanych przez stronę pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]), które skarżącemu zostało doręczone w dniu następnym, tj. 21 grudnia 2013 r. (potwierdzenie odbioru przy k. 13 akt. adm.) Zatem w chwili, gdy doszło do próby przeprowadzenia ze skarżącym wywiadu, tj. w dniu 20 grudnia 2012 r., treść powyższego postanowienia nie była mu znana. W tej sytuacji, skoro powodem zachowania skarżącego był właśnie udział w planowanej czynności E. W. i H. L., odmowy skarżącego na jej przeprowadzenie nie można samoistnie utożsamiać z brakiem współdziałania w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.p.s. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd nie kwestionuje udziału w sprawie ww. pracownic socjalnych, jednak jeżeli zachodziła konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze Z. W. właśnie przez te pracownice, a skarżący wcześniej złożył wniosek o ich wyłącznie ze sprawy, w pierwszej kolejności skarżącemu należało doręczyć postanowienie załatwiające ten wniosek.

Niezależnie od powyższego należy również ponownie podkreślić, że skarżący jest osobą cierpiącą na różnego rodzaju dolegliwości, w tym również schorzenia psychiczne. Z tytułu choroby psychicznej, istniejącej od lipca 1994 r., zostało u niego stwierdzone inwalidztwo, wykluczające możliwość wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia i przyznano mu rentę inwalidzką. Według aktualnego orzeczenia Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności skarżący jest trwale niezdolny do zatrudnienia i wymaga częściowej opieki osób drugich w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Sądowi z urzędu jest wiadome, że stan zdrowia psychicznego skarżącego był także przedmiotem oceny biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w grudniu 2003 r. wydawali, zgodnie z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Lublinie [...], opinie w zakresie jego poczytalności. W opinii tej lekarze stwierdzili, że istniejące u niego zaburzenia urojeniowe spowodowały całkowite zniesienie zdolności do kierowania swym postępowaniem, a prawdopodobieństwo popełnienia przez niego czynów zabronionych, związanych z jego chorobą jest znaczne. Jego zaburzenia urojeniowe, obejmujące paranoję, wywołały u niego przekonanie prześladowania przez urzędników.

Organom administracji od wielu lat znany jest fakt, że Z. W. cierpi na chorobę psychiczną. W takiej sytuacji stanowisko tych organów, iż skarżący odmawiając współpracy z pracownikami socjalnymi w zakresie sporządzenia wywiadu środowiskowego działał świadomie i z rozeznaniem należy uznać za dowolne i niczym nieuzasadnione. Organy te, wobec udokumentowanej choroby psychicznej, nie są bowiem uprawnione do formułowania samodzielnych, kategorycznych ocen, co do świadomego, w pełni poczytalnego działania skarżącego. Dlatego też bierna, a nawet negatywna postawa skarżącego wobec zamiaru przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie zwalniała organu od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie mogła stanowić samoistnej podstawy do zastosowania art. 11 ust. 2 u.p.s.

Podsumowując, przekonanie organów o wystąpieniu w niniejszej sprawie przesłanek negatywnych określonych w art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, co świadczy o tym, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo wypada wskazać, że całkowicie bezpodstawne są twierdzenia skarżącego dotyczące konieczności wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy wskazanych w skardze członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz pracownic Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Podejmowanie czynności w innych sprawach z udziałem skarżącego nie stanowi bowiem przesłanki wyłączenia pracownika organu administracji.

Mając na uwadze przedstawione wyżej uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał skargę Z. W. za zasadną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji, z zachowaniem zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przeprowadzi wnikliwe postępowanie dowodowe, celem wyjaśnienia wskazanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku wątpliwości. Podejmując zaś kolejne rozstrzygnięcie organ będzie miał na uwadze, że zastosowanie dyspozycji art. 11 ust. 1 u.p.s. wymaga wykazania ponad wszelką wątpliwość, że skarżący marnotrawi środki finansowe. Założenie takie nie może natomiast opierać się jedynie na incydentalnym zdarzeniu, którego dokonana przez organ ocena nie została nadto poparta przekonującymi dowodami. Również brak współdziałania z pracownikami socjalnymi (art. 11 ust. 2 u.p.s.) w zakresie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w przypadku osoby chorej psychicznie, o ile nie zostało wykazane, że nie jest on uwarunkowany właśnie tą chorobą, nie stanowi wystarczającej podstawy by odmówić tej osobie żądanego wsparcia, tym bardziej, jeżeli negatywna postawa w tym zakresie wynika z jej zastrzeżeń, co do udziału w sprawie oddelegowanych do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pracowników, które to zastrzeżenia znalazły wyraz we wniosku o wyłącznie tych pracowników, a strona nie otrzymała jeszcze postanowienia załatwiającego ten wniosek.