Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J W od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 489/15 w sprawie ze skargi J W na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J W na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 3 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA w Gdańsku lub Sąd I instancji) oddalił skargę J W (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J W karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia – naruszenie określone w l.p. 1. 3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.), dalej: u.t.d.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Inspektor utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z zeznaniami kierowcy w dniu 1 grudnia 2014 r. pojazdem skarżącego wykonywany był przewóz złomu z K do Gdyni. Organ odwoławczy nie uwzględnił twierdzeń skarżącego, że przewóz złomu nie był przewozem na potrzeby własne przedsiębiorcy, ale przewozem na potrzeby własne żony przedsiębiorcy, która jest rolnikiem i której samochód został jedynie użyczony.

WSA oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że spór w sprawie dotyczy stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego organy błędnie przyjęły, że kontrolowany przewóz był wykonywany w jego imieniu. Zdaniem skarżącego nie wzięto po uwagę, że powyższemu przeczą okazane w późniejszym czasie dowody oraz złożone wyjaśnienia, z których wynika, że przewóz na potrzeby własne w tym dniu wykonywała żona skarżącego, będąca rolnikiem, co zwalniało kierowcę z obowiązku okazania zaświadczenia z uwagi na treść art. 33 ust. 2 pkt 2 u.t.d.

Organ prezentuje stanowisko przeciwne, twierdząc, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przewóz był wykonywany przez skarżącego, a nie przez jego żonę.

W ocenie Sądu I instancji prawidłowe jest stanowisko organu. Postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i bardzo wnikliwy. Organy nie pominęły wyjaśnień strony i przedstawionych przez nią w postępowaniu dodatkowych dokumentów. W ramach postępowania wyjaśniającego dokonano jednak ich oceny jako niewiarygodnych, biorąc pod uwagę treść protokołu kontroli, a także inne stwierdzone w toku postępowania istotne fakty.

W przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że kierowca pojazdu przewoził złom do odbiorcy. Sprzedaż złomu niewątpliwie można uznać za działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności skarżącego jaką jest demontaż wyrobów zużytych. Przejazd był wykonywany po drodze wojewódzkiej nr 211, która jest drogą publiczną w rozumieniu przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity. Dz. U z 2013 r. poz. 260 ze zm.), dalej: u.d.p. Kontrolowany pojazd prowadził pracownik skarżącego zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącego na podstawie umowy o pracę. Skarżący był właścicielem pojazdu, którym wykonywano przejazd. Na tej podstawie organy przyjęły, że w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozwalające uznać przejazd jako przewóz na potrzeby własne skarżącego. W związku z niekwestionowanym w postępowaniu faktem, że w dniu kontroli dotychczasowe zaświadczenie skarżącego o dokonywaniu przewozów na potrzeby własne było już nieważne, organ zasadnie nałożył na przedsiębiorcę karę za naruszenie określone w punkcie 1. 3 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zdaniem WSA w Gdańsku w postępowaniu prawidłowo stwierdzono, że wszystkie dokumenty okazane przez kierowcę podczas kontroli jednoznacznie wskazują, że przewóz nie był wykonywany przez żonę skarżącego. W tym zakresie wskazano m.in. na treść dokumentu WZ, w którym podana została cena przewożonego złomu oraz jego odbiorca. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że żona skarżącego sprzedała złom wyceniony na kwotę 14496 zł przedsiębiorstwu, którego siedziba mieściła się w K. Natomiast złom przewożony skontrolowanym pojazdem został wyceniony na kwotę 19020 zł, a jego odbiorca miał siedzibę w Gdyni. Ponadto dokument WZ został wystawiony na przedsiębiorstwo skarżącego. Gdyby przewożonego złomu dokonywała żona skarżącego, to na nią zostałby wystawiony dokument WZ, a do dokumentu tego zostałyby wpisane dane z zawartej przez nią umowy.

Kierowca skontrolowanego pojazdu podał, że jedzie ze złomem do Gdyni, a nie jak później wskazał skarżący do najbliższego skupu złomu.

J W zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. zw. z art. 7, art. 68 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo braku rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie wykonywania przewozu drogowego i dokonania przez organy administracji błędnej oceny zebranych dowodów polegającej na uznaniu, że kontrolowany pojazd wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne dla przedsiębiorstwa skarżącego, co wg organu wyczerpuje znamiona definicji zgodnie z art. 4 ust. 4 u.t.d.

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez stosowanie "wybiórczych procedur" w postępowaniu administracyjnym, co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. zw. z art. 7 k.p.a. przez zignorowanie przez organ oświadczenia kierowcy oraz wniosku strony o przeprowadzenie powtórnego przesłuchania tego kierowcy w charakterze świadka na okoliczność wykonywania przez niego przewozu. Przesłuchanie, na którym całkowicie opiera się organ w pełni odbiega od rzeczywistego przebiegu zdarzeń w dniu 1 grudnia 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna J W oparta została na naruszeniu przepisów postępowania, zatem na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jej zarzuty nie mają prawnego usprawiedliwienia, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.

Zdaniem Sądu II instancji sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do uznania przez stronę skarżącą kasacyjnie, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, czym narusza art. 151 p.p.s.a., bo oddala skargę, w sytuacji gdy organy transportu drogowego wadliwie ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, zwłaszcza przyjęły, że J W wykonywał przewóz na potrzeby własne, w sytuacji gdy przewóz ten wykonywała jego żona jako rolnik, a to zwalniało tę osobę z obowiązku posiadania zaświadczenia wymaganego przepisami u.t.d.

Z tak postawionym zarzutem nie można się zgodzić. Przy czym dodać należy, że taki zakres naruszeń prawa wskazany wcześniej daje się ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, które, pomimo że skarga jest sformalizowanym środkiem prawnym, nie spełnia wymogów określonych w ustawie, poza wskazanym wcześniej zakresem. Uzasadnienie w ogóle nie odnosi się do naruszeń art. 151 p.p.s.a., art. 68 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., czym narusza treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd II instancji jest związany zarzutami kasacyjnymi, a postępowanie przed nim ma w pełni dyspozytywny charakter, zatem z urzędu nie może być przyjmowany zakres i sposób naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie. To musi wyraźnie być określone przez stronę. Zatem w tym zakresie Sąd II instancji nie może dokonywać oceny skarżonego wyroku.

Natomiast może i to czyni w takim zakresie, który wynika z treści uzasadnienia. Możliwość taka jest konsekwencją uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/2009, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1. Zatem w tym zakresie Sąd II instancji stoi na stanowisku, że skarżony wyrok nie narusza prawa. WSA w Gdańsku trafnie przyjął, że w postępowaniu administracyjnym organy prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy. Analiza akt sprawy i uzasadnień, zarówno decyzji , jak i wyroku Sądu I instancji, jednoznacznie wskazuje, że ocena zebranych w sprawie dowodów jest logiczna i spójna. To, że z jej konsekwencjami nie godzi się strona skarżąca kasacyjnie, nie jest równoznaczne z wadliwością tej oceny. Z tego powodu nie są przekonujące argumenty podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z których ma wynikać, że pierwotne oświadczenie kierowcy kontrolowanego pojazdu i ustalenia protokołu kontroli jako mało wiarygodne nie powinny być podstawą wymierzenia kary, a kierowca powinien być przesłuchany po raz drugi. Sąd II instancji podkreśla i zauważa, że postępowanie administracyjne, a w takim wymierzona została kara, jest oparte na zasadzie pisemności. Inne środki dowodowe, czyli osobowe, są oczywiście dopuszczalne, ale muszą być oceniane w kontekście dokumentów, w tym urzędowych, które jeżeli nie zostały obalone co do treści, mają szczególne znaczenie dla postępowania.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie wskazuje na te działania Sądu I instancji, z których wynikałoby, że Sąd ten akceptuje stanowisko organów, które nie ma uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast z faktu, że poczynione ustalenia mogą podlegać różnej ocenie, nie wynika, że ich ocena dokonana w skarżonym wyroku jest nieprawidłowa, skoro strona nie wykazuje jednoznacznie nieprawidłowości.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.