Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół Nr [...] w L. im.[...] na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o skreśleniu z listy uczniów postanawia: 1) uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 9/19; 2) odrzucić skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej przez Zespół Szkół Nr [...] w L. im. [...]- reprezentowany przez Przewodniczącego Rady Pedagogicznej B. D. – ( dalej : strona skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia 19 listopada 2018 r. nr [...] uchylająca decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w L. im. [...] z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w całości i orzekająca, że M. H. nie zostaje skreślony z listy uczniów Zespołu Szkół nr [...] im. [...] w L.

W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty ( dalej :organ odwoławczy ) wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej przez nieuprawniony do tego podmiot, ewentualnie o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. W ocenie organu, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, ten sam podmiot nie może w jednym postępowaniu kumulować roli organu prowadzącego postępowanie z rolą strony postępowania, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Według organu , za całkowicie nieskuteczny uznać należy zastosowany przez stronę skarżącą "zabieg zamiany" organu pierwszej instancji, tj. Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] na Radę Pedagogiczną tej szkoły, gdyż ani szkoła, ani jej Rada Pedagogiczna nie mają zdolności sądowo-administracyjnej, czy też zdolności do czynności w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie skargę de facto wniósł nie Zespół Szkół Nr [...] reprezentowany przez Radę Pedagogiczną, a Dyrektor tej placówki, który jednocześnie wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 9/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół Nr [...] w L. im. [...] na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia 19 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o skreśleniu z listy uczniów i umorzenia postępowania w pierwszej instancji.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę skarżącą , w której podniosła ona zarzut naruszenia:

1/ przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to : art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 2 pkt 1, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) poprzez odrzucenie - jako niedopuszczalnej - skargi na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia 19 października 2018 r. nr [...] uchylającą decyzję o skreśleniu z listy uczniów i umarzającą postępowanie w pierwszej instancji, podczas gdy przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja tego organu z dnia 19 listopada 2018 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w L. im. [...] z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów M. H. , zaś w treści zaskarżonego postanowienia Sąd w ogóle nie odniósł się do przedmiotu sprawy, orzekając w zupełnie innej sprawie i do dnia dzisiejszego nie orzekł w sprawie decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia;

2/ przepisów prawa materialnego, a to: art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotową skargę wniósł organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, tj. Dyrektor Szkoły – B. D., tymczasem z art. 69 ust. 4 Prawa oświatowego wynika, że Dyrektor Szkoły jest Przewodniczącym Rady Pedagogicznej; w konsekwencji organem skarżącym (legitymującym się interesem prawnym upoważniającym do wniesienia skargi) jest Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół Nr [...] w L. im. [...], która podjęła uchwałę z dnia 17 grudnia 2018 r. nr [...] o wniesieniu tego środka zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 179 a p.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Przytoczony przepis art. 179 a p.p.s.a. stanowi procesową podstawę do autokontrolnego rozstrzygnięcia . wskazując jednocześnie , jaka ma być jego treść, a mianowicie uchylenie zaskarżonego wyroku lub postanowienia. Istotą bowiem autokontroli jest skontrolowanie przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia i naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów poprzez wydanie orzeczenia prawidłowego. Jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest w tym wypadku uchylenie kontrolowanego orzeczenia w całości. Nie jest natomiast możliwe pozostawienie w obrocie prawnym dwóch rozstrzygnięć, kontrolowanego (prawidłowego w części) i tego, które zostało wydane w wyniku autokontroli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 223/17 wydany - tak jak wszystkie inne powołane w tym uzasadnieniu orzeczenia - na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wymaga też podkreślenia ,że z oczywiście usprawiedliwionymi podstawami skargi kasacyjnej , o których mowa w art. 179 a p.p.s.a. , mamy do czynienia w szczególności wówczas , jeżeli Sąd " od razu" , " na pierwszy rzut oka" bez pogłębionej analizy i dociekań jurydycznych , ocenia jako uzasadnione zarzuty zawarte w skardze.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w badanym przypadku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kwestionowane skargą kasacyjną postanowienie tutejszego Sądu z dnia 23 stycznia 2019 r. wydane zostało na posiedzeniu niejawnym, w związku z czym - zgodnie z powołanym art.179 a p.p.s.a. -Sąd umocowany jest do rozpoznania skargi kasacyjnej strony również na posiedzeniu niejawnym.

W dalszej kolejności stwierdzić należy , skarga kasacyjna jest zasadna w zakresie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wskazanie w postanowieniu Sądu z dnia 23 stycznia 2019 r. błędnego przedmiotu zaskarżenia, tj. decyzji D. Kuratora Oświaty z dnia 19 października 2018 r. nr [...] uchylającej decyzję o skreśleniu z listy uczniów i umarzającej postępowanie w pierwszej instancji, podczas gdy przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia 19 listopada 2018 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w L. z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów M. H.

W tej sytuacji postanowienie tutejszego Sądu z dnia 23 stycznia 2019 r. jest - widoczne prima facie - oczywiście wadliwe, albowiem dotyczyło procedowania i orzekania przez Sąd w zakresie aktu nie będącego przedmiotem zaskarżenia. Stwierdzenie powyższego obligowało Sąd do uwzględnienia - w trybie przewidzianym w art. 179 a p.p.s.a. - zarzutu skargi kasacyjnej w zakresie podnoszącym , że przedmiotem skargi w sprawie rozstrzygniętej powyższym postanowieniem była decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia 19 listopada 2018 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w L. z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy uczniów M. H., nie zaś decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia 19 października 2018 r. nr [...], co w konsekwencji skutkować musiało uchyleniem postanowienia tutejszego Sądu , o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji postanowienia.

Z kolei przystępując do oceny wymogów formalnych skargi na właściwie oznaczoną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję wskazać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).

Legitymacja do wniesienia skargi oparta jest na kryterium posiadania interesu prawnego, co oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (materialnego, procesowego). Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie prawo administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2001, s. 357). W konsekwencji skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków , a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko , wedle którego organ powołany do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i - co za tym idzie - nie ma prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 387/05, z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 263/09, z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 773/10, z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 2500/10, czy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 422/14, wydane w podobnym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie).

W analizowanym przypadku strona skarżąca - Zespół Szkół Nr [...] reprezentowany przez Przewodniczącego Rady Pedagogicznej tej placówki B. D. - działała jednocześnie jako organ pierwszej instancji (Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w osobie B. D.), który wydał w postępowaniu administracyjnym decyzję z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów tej Szkoły – M. H. Nie ma przy tym znaczenia, jak trafnie wywodzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, fakt że skargę do Sądu wnosi Przewodniczący Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół Nr [...], nie zaś Dyrektor tej placówki, skoro jest to ten sam organ orzekający w niniejszej sprawie w pierwszej instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ ten działa jedynie w granicach i na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że strona skarżąca - jako organ pierwszej instancji - nie posiada legitymacji do wniesienia do Sądu skargi na rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu odwoławczym, dotyczące uchylenia jego decyzji przez organ wyższego stopnia, jakim jest w sprawach skreślenia z listy uczniów D. Kurator Oświaty.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucić - jako niedopuszczalną z innych przyczyn - skargę wniesioną przez Zespół Szkół Nr [...] reprezentowany przez Przewodniczącego Rady Pedagogicznej B. D. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia 19 listopada 2018 r. nr [...] , o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.