Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę w całości

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania G. Spółki z o.o. w T. (zwaną dalej spółką/skarżącym) od decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdzającej wygaśnięcie 1 marca 2009 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. Kubek [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ustalono, że decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r., stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 marca 2009 r. prawa z rejestracji wskazanego wyżej wzoru przemysłowego, z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za II okres ochrony. Organ wskazał, że w sprawie przedmiotowego prawa z rejestracji ostatnim dniem pierwszego okresu ochrony wzoru przemysłowego był dzień 1 marca 2009 r., zatem termin do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony upływał w tym właśnie dniu. Podniósł, że wymagana opłata mogła być wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, tj. do 1 września 2009 r., z tym zastrzeżeniem, że podlegałaby wówczas zwiększeniu o 30 %. Urząd Patentowy RP stwierdził, że uprawniony nie wniósł wymaganej opłaty w żadnym z powyższych terminów, lecz dopiero wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazując, że art. 224 ust. 4 u.p.w.p. nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony stwierdził, że termin powyższy należy do terminów prawa materialnego i z tego względu nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia. W dalszej części uzasadnienia Urząd Patentowy RP uznał, że w sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 u.p.w.p.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka, zarzucając naruszenie przepisów procesowych art. 7, 77 par 1 kpa poprzez brak wyczerpującego przeanalizowania całokształtu okoliczności faktycznych i prawych oraz art. 107 ust. 1 i 3 kpa poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w braku wskazania podstawy prawnej decyzji. Ponadto wskazała na naruszenie art. 243 ust. 6 pwp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazała na zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zarzuciła rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty na podstawie art. 222 ust. 4 zamiast na podstawie art. 224 ust. 2 pwp. Wskazała, że uchybienie terminu było spowodowane istotną reorganizacją firmy, dużymi zmianami kadrowymi i koniecznością przeprogramowania komputerów, z uwagi na zawirusowanie systemów informatycznych (w tym systemu kontroli opłat za ochronę), co jest jej zdaniem okolicznością o cechach siły wyższej. Wskazała na brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wskazał, że skoro ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za pierwszy okres ochrony prawa z rejestracji wzoru przemysłowego na podstawie 225 ust. 1 pwp, to bezspornym jest, zdaniem skarżącej, że także termin do uiszczenia okresowej z drugi okres ochrony podlega przywróceniu.

Biorąc to pod uwagę wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdzającej wygaśnięcie 1 marca 2009 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. Kubek [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak

i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W niniejszej sprawie prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Kubek" [...] zostało ukształtowane decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2004 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo własności przemysłowej. Podkreślić należy, iż korzystanie z chronionego wzoru przemysłowego rodzi obowiązek uiszczania opłat za kolejne okresy ochronne w określonych ustawowo terminach, o czym stanowi art. 222 i nast. p.w.p. Nieuiszczenie opłaty okresowej w wymaganym terminie powoduje wygaśnięcie prawa z rejestracji daje Urzędowi Patentowemu podstawę do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie tego prawa stosownie do unormowań zawartych w art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 4 p.w.p.

Niesporne jest, że skarżąca Spółka nie uiściła wymaganej art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty ani w terminie wynikającym z tego przepisu, ani w dopuszczonym ust. 4 art. 224 cyt. ustawy okresie sześciu miesięcy po upływie terminu podstawowego, określonego w ust. 2. Powyższe zaniechanie rodzi ex lege skutek, określony przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p., mającym zastosowanie na mocy art. 118 ust. 1 p.w.p. Stosownie do treści pierwszego ze wskazanych przepisów, prawo ochronne na wzór przemysłowy wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej, przy czym dodać należy, iż wygaśnięcie następuje w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wzoru, co wynika z ust. 4 art. 90 p.w.p.

W myśl art. 224 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie, jak stanowi zdanie drugie ust. 1 art. 224 p.w.p., zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem.

Przepis art. 224 ust. 2 p.w.p. stanowi, że opłaty za dalsze okresy ochronne są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1 tego artykułu ustawy, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochronny, przy czym opłaty za dalsze okresy ochronne mogą być uiszczane w ciągu jednego roku przed tym terminem określonym w ust. 2 (art. 224 ust. 3 p.w.p.). Nadto w ust. 4 art. 224 p.w.p. przewidziano dodatkowy 6-miesięczny termin na uiszczenie opłaty, rozpoczynający bieg po upływie terminu określonego w ust. 2 art. 224 p.w.p. Opłata uiszczona w terminie dodatkowym jest podwyższana o opłatę dodatkową w wysokości 30% opłaty podstawowej.

Jak wynika z akt sprawy i co nie jest sporne, stosowna opłata za drugi okres ochrony wzoru przemysłowego wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej za ochronę z tytułu uiszczenia opłaty po upływie wyznaczonego terminu zostały wniesione po upływie ustawowych terminów, o których mowa w art. 224 ust. 2 i 4 omawianej ustawy.

Art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, że do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 (tj. terminów niepodlegających przywróceniu) uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej i w sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie było podstaw do zastosowania powyższego trybu, gdyż treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zaistniały przesłanki uzasadniające domaganie się strony zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Wskazane okoliczności w postaci reorganizacji przedsiębiorstwa skarżącej, jak również kwestie informatyczne nie spełniają definicji siły wyższej, którą należy rozumieć jako nagłe, nieprzewidziane i niezależne od działań strony zdarzenie, któremu nie można było w żaden sposób zapobiec. Podkreślić przy tym trzeba, iż w przypadku skarżącej wniesienie stosownego wniosku wraz z należną opłatą nastąpiło po upływie dwóch lat od pierwotnego terminu uiszczenia należnej opłaty. Z przedstawionych regulacji wynika, że ustawa nie dopuszcza przywrócenia terminu podstawowego, określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Podmioty, które nie uiściły opłaty okresowej w terminie podstawowym, mogą uniknąć skutków związanych z niedopełnieniem tego obowiązku (art. 90 ust. 1 pkt 3) wnosząc opłatę w terminie dodatkowym. Tym samym termin dodatkowy do uiszczenia opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 p.w.p. spełnia funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu (podstawowego). Przeciwko dopuszczalności przywrócenia terminu określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. przemawia także sposób określenia terminu końcowego w art. 224 ust. 2 i sposób określenia zdarzenia rozpoczynającego bieg terminu dodatkowego z art. 224 ust. 4. Ten pierwszy upływa "nie później niż w dniu". Drugi natomiast rozpoczyna bieg "po upływie terminu określonego w ust. 2", czyli następnego dnia po dniu, w którym upływa poprzedni okres ochronny. Nie byłoby zatem możliwe przywrócenie terminu z art. 224 ust. 2 p.w.p. bez naruszenia przepisu art. 224 ust. 4 p.w.p. Przywrócenie terminu podstawowego oznaczałoby przywrócenie prawa do uiszczenia opłaty podstawowej. Tymczasem z art. 224 ust. 4 p.w.p. wynika, że opłata uiszczona po upływie poprzedniego okresu ochrony podlega podwyższeniu o 30%. Wobec tego zarzuty spółki co do naruszania art. 224 ust. 2 są niezasadne.

Stwierdzone decyzją Urzędu Patentowego na podstawie art. 90 ust. 2 p.w.p. wygaśnięcie prawa ochronnego z powodu nieuiszczenia opłaty za kolejny okres ochrony stanowi przyjętą ustawą Prawo własności przemysłowej sankcję za niewywiązanie się z obowiązku wniesienia pobieranej za ochronę opłaty okresowej. Ze względu na treść normy prawnej stanowiącej o wygaszeniu prawa ochronnego, w sytuacji niekwestionowanego zaistnienia przesłanki wygaśnięcia tego prawa, za niedopuszczalne należy uznać wzruszenie tego rodzaju decyzji na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., który to przepis dozwala organowi administracji zmianę ostatecznej decyzji pod warunkiem, że nie tworzy ona prawa dla żadnej ze stron oraz że zmiana taka jest uzasadniona interesem słusznym strony lub interesem społecznym.

Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie prawa ochronnego na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 p.w.p. jest decyzją deklaratoryjną, choć nie charakter normy prawnej decyduje o możliwości zastosowania przez organ art. 154 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią odpowiednio stosowanego, na podstawie art. 118 ust. 1 p.w.p. przepisu art. 90 ust. 3 p.w.p., prawo ochronne na wzór przemysłowy wygasa w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie z jakim ustawa wiąże skutek wygaśnięcia tego prawa. Decyzja, którą wydaje Urząd Patentowy, na podstawie art. 90 ust. 2 p.w.p. w związku z ust. 1 pkt 3 tej ustawy, potwierdza w istocie przewidziane art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wygaśnięcie prawa z dniem, w którym upłynął termin do wniesienia opłaty okresowej. Decyzja ta, identyfikując utracone prawo i dzień w którym ta utrata nastąpiła, tworzy prawo dla stron postępowania w tym znaczeniu, że stwarza stan pewności co do prawa (vide: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11 wyd., C.H. Beck, str. 594 oraz A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2005, str. 909 - 908). Jeżeli zatem decyzja Urzędu Patentowego wydana na podstawie art. 90 ust. 2 w związku z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. potwierdza powstałe dla strony ex lege skutki jej zaniechania, to zmiana takiej decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. prowadziłaby do stanu sprzecznego z prawem, co wyklucza zastosowanie tej normy prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r. o sygn. akt II OSK 2404/10; publik. CBOSA).

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a zarzut nie wskazania podstawy prawnej decyzji nie znajduje potwierdzenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzekł jak w sentencji.