Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Lu 126/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Lu 126/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. M. (dalej: "skarżący") na bezczynność Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Doręczenie wezwania nastąpiło drogą elektroniczną [...] grudnia 2020 r., mimo to dotychczas wpis nie został uiszczony. Stanowi to podstawę do odrzucenia skargi stosownie do przytoczonego wyżej przepisu.

Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że w związku z tym, że skarżący pomimo wezwania (doręczonego mu wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu) nie sprecyzował przedmiotu skargi, Sąd – zgodnie ze sformułowanym w tym wezwaniu rygorem - przyjął, że skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] w sprawie wniosku skarżącego z [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym podniósł, że próbował odebrać korespondencję w sprawie na skrzynce ePUAP, ale nie było to możliwe, o czym informował Sąd mailem i prosił o jej ponowne wysłanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

W niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, na podstawie ww. przepisu, zostało przesłane skarżącemu drogą elektroniczną. Kwestią sporną natomiast pozostaje, czy zostało ono skutecznie doręczone.

Materię doręczenia pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a p.p.s.a. Zgodnie z art. 74a § 3 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: - informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; - pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Z kolei w myśl art. 74a § 5 p.p.s.a., datą doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2. Natomiast wedle § 6 tego artykułu, w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Zawiadomienie zaś może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (§ 4). Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (§ 7), a w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 8).

Z akt sprawy wynika, że skierowane do skarżącego wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, mimo dwukrotnego zawiadomienia [...] i [...] grudnia 2020 r. o możliwości odebrania korespondencji elektronicznej - nie zostało przez niego odebrane w okresie 14 dni od daty utworzenia pierwszego UPD. W takiej sytuacji - zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. – przyjąć należy, że doręczenie w sensie prawnym nastąpiło [...] grudnia 2020 r. (Sąd pierwszej instancji mylnie wskazał, że [...] grudnia 2020 r.).

Podkreślenia wymaga, że dokument UPD, wygenerowany z platformy ePUAP, co do zasady stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Dane na nim zawarte wskazują na poprawne zawiadamianie skarżącego o przesyłanym dokumencie elektronicznym. Wynika z nich bowiem jednoznacznie, że w jego elektronicznej skrzynce pozostawiono dwa zawiadomienia o nadejściu dokumentu z Sądu (pierwsze utworzenie UPD – [...] grudnia 2020 r., drugie utworzenie UPD – [...] grudnia 2020 r.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podana w zażaleniu okoliczność, że skarżący nie miał możliwości odebrania ze skrzynki ePUAP kierowanej do niego korespondencji - z uwagi, iż nie została ona w żaden sposób wykazana - nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Argumentacja skarżącego odnosiła się do sfery faktów, a te wymagają udowodnienia. W przypadku bowiem fikcji prawnej doręczenia pisma konieczne jest dowodowe potwierdzenie wystąpienia okoliczności obalających tę fikcję, co w istocie pominięto przy sporządzaniu zażalenia. W niniejszej sprawie skarżący nie podał, jak i przede wszystkim nie udokumentował, aby zgłaszał jakikolwiek problem z odbiorem korespondencji do centrum pomocy Użytkowników ePUAP w Centralnym Ośrodku Informatyki, pomimo, iż – przed wydaniem zaskarżonego postanowienia - Prezes WSA w [...] w piśmie z 30 grudnia 2020 r. (stanowiącym odpowiedź na informację skarżącego o niemożności odbioru korespondencji) wyjaśnił mu, że w przypadku wystąpienia problemów technicznych winien zwrócić się o ich rozwiązanie bezpośrednio do ww. centrum pomocy. Samo natomiast gołosłowne twierdzenie skarżącego nie może podważyć skuteczności doręczenia mu wezwania.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu. Tym samym, skoro skarżący nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie, skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.