III OSK 2796/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-07-30	
Data wpływu	2023-10-19	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Ireneusz Dukiel
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Uzasadnienie	
Sygn. powiązane	III SAB/Gl 94/23	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 141 § 4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 94/23 w sprawie ze skargi J.K. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 94/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.K., stwierdził bezczynność Wojewody Śląskiego udostępnieniu informacji publicznej oraz że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1); zobowiązał organ do załatwienia wniosku J.K. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od zwrotu akt (pkt 2) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 3). W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

J.K., w dniu 14 stycznia 2023 r. złożył, poprzez platformę elektroniczną ePUAP, wniosek o udostępnienie informacji publicznej, następującej treści: "Na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p, zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie:

- ilości środków budżetowych otrzymanych na rozdział 75410 w roku 2021

- ilości środków budżetowych przekazanych dla Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z rozdziału 75410 w roku 2021 - ilości środków budżetowych przekazanych dla Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej na rozdział 75410 § 405 w roku 2021

- ilości środków budżetowych otrzymanych na rozdziału 75411 w roku 2021

- ilości środków budżetowych przekazanych dla Komend Powiatowych/Miejskich Państwowej Straży Pożarnej na rozdział 75411 w roku 2021

- ilości środków budżetowych przekazanych dla Komend Powiatowych/Miejskich Państwowej Straży Pożarnej na rozdział 75411 § 405 w roku 2021".

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał skrzynkę ePUAP.

Pismem z dnia 27 stycznia 2023 r., nr FBI.1331.1.2.2023 Wojewoda udzielił odpowiedzi w zakresie środków otrzymanych (plan po zmianach) oraz środków/dotacji przekazanych w dziale 754 - Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, rozdziale 75410 - Komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarne oraz w rozdziale 75411 - Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej w 2021 roku. W odpowiedzi wskazał, że dla Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, jako jednostki budżetowej, przekazywane są środki na pokrycie jej wydatków, natomiast środki dla Komend powiatowych Państwowej Straży Pożarnej przekazuje się jako dotację dla Starostw i Miast na prawach powiatu w rozdziale 75411 - Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej w paragrafie 2110 - Dotacja celowa przekazana z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat i 6410 - Dotacja celowa przekazana z budżetu państwa na inwestycje i zakupy inwestycyjne z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat.

Dodatkowo w dniu 27 lutego 2023 r. organ uzupełnił swoją odpowiedź w zakresie planu po zmianach oraz wykonania planu wydatków na koniec 2021 roku w § 4050 - Uposażenia żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy w rozdziale 75410 - Komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej, a także w zakresie planu po zmianach w § 4050 oraz wykonania planu wydatków na koniec 2021 roku na podstawie informacji przekazanych przez Komendy Miejskie i Powiatowe Państwowej Straży Pożarnej województwa śląskiego. Ponadto poinformował, iż nie dysponuje informacją o wysokości środków przekazanych w poszczególnych paragrafach wydatkowych do Komend Powiatowych/Miejskich Państwowej Straży Pożarnej przez starostwo lub miasto. Z tego względu o uzyskanie informacji bardziej szczegółowej, wnioskujący powinien się zwrócić do poszczególnych Komend Miejskich i Powiatowych Państwowej Straży Pożarnej. Dodatkowo wskazał, że informacja o wysokości środków ujętych w Ustawie Budżetowej na 2021 rok dla Komendy Wojewódzkiej i Komend Miejskich i Powiatowych Państwowej Straży Pożarnej dla części 85/24 województwo śląskie jest jawna i została opublikowana w Dz. U. 2021 r., poz. 190.

Pismem z dnia 27 marca 2023 r. wnioskodawca, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w udostępnieniu informacji publicznej, o którą wystąpił wnioskiem z 14 stycznia 2023 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podniósł, że udzielił pełnej odpowiedzi na wniosek w zakresie posiadanych danych.

Skarżący pismem z dnia 10 kwietnia 2023 r., uzupełnił skargę o informację z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 lutego 2023 r., w której wskazano, że środki finansowe ujęte w ustawie budżetowej na 2021 r. w części 85-budżety wojewodów, dział 754-bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, rozdział: 75410 - komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej, rozdział: 75411 - Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej w paragrafie 405, są w posiadaniu urzędów wojewódzkich.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 359 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie budzi wątpliwości, że żądane dane dotyczą informacji publicznej, a Wojewoda Śląski jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępnia jej wnioskodawcy w terminie zakreślonym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast – jak stanowi ust. 2 art. 13 u.d.i.p. - jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 u.d.i.p. terminie stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia, oznacza, że pozostaje on w bezczynności. Bezczynność organu na gruncie u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w u.d.i.p. następuje albo w formie czynności materialno-technicznej w przypadku udzielenia informacji, albo - w razie odmowy jej udzielenia - w formie decyzji. Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z działań wymienionych wyżej tworzy stan bezczynności organu. Zatem istotą skargi na bezczynność jest brak jakiejkolwiek reakcji organu na wynikające z przepisów prawa żądanie strony. To samo odnosi się do przypadku zaniechania doręczenia drogą poczty elektronicznej, jeżeli strona wybrała ten sposób komunikowania się z organem.

WSA w Gliwicach wyjaśnił, że załatwienie przez organ wniosku nie zwalnia Sądu z badania bezczynności i jej charakteru. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, nawet jeżeli wniosek strony został załatwiony przez organ w toku postępowania sądowego (już po wniesieniu skargi), obliguje Sąd do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także stwarza możliwość wymierzenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.

Oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą w rozpatrywanej sprawie bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie wypełnia przesłanek rażącego naruszenia prawa. Za taką kwalifikacją bezczynności organu przemawia fakt, że wnioskowana informacja publiczna została udostępniona. Osią sporu był jednak nie tyle termin załatwienia sprawy, lecz sposób doręczenia odpowiedzi na wniosek. W tym zaś zakresie decydujące znaczenie ma dyspozycja przepisu art. 391 § 1 k.p.a. Jeżeli strona postępowania spełniła co najmniej jeden z warunków przewidzianych w punktach 1 – 3 tego przepisu, wówczas organ jest obowiązany dokonywać doręczeń przy użyciu poczty elektronicznej. Naruszenie tego obowiązku, polegające na pominięciu tej formy doręczenia i zastąpienia jej inną, implikuje skutek nieprawidłowego doręczenia pisma stronie, czego następstwem może być przekroczenie ustawowego terminu załatwienia danej sprawy. To właśnie miało miejsce w rozpatrywanym przypadku. Nie jest to jednak uchybienie tej wagi, aby można mu było przypisać znaczenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. Skarżący otrzymał bowiem informację publiczną, której udostępnienia żądał, z wyjątkiem danych, którymi organ nie dysponował; co więcej, otrzymał od organu uzupełniającą informację dotyczącą okoliczności będących następstwem zmiany planu finansowego dokonanej po udzieleniu pierwotnej odpowiedzi. Zarzut opóźnienia w załatwieniu sprawy, a w konsekwencji bezczynności, odnosi się zatem tylko i wyłącznie do kryterium formalnego, jakim jest właściwy wybór sposobu doręczenia, nie ma natomiast analogicznego skutku na polu prawa materialnego. W sensie materialnoprawnym obowiązek udostępnienia informacji publicznej został przez organ spełniony. Stwierdzając zatem bezczynność organu, Sąd odniósł ten przymiot wyłącznie do kwestii doręczenia odpowiedzi na wniosek w wybranej przez skarżącego formie poczty elektronicznej, nie stwierdził natomiast rażącego naruszenia prawa obejmującego również naruszenie obowiązków wynikających z przepisów materialnego prawa administracyjnego. W ocenie Sądu, tylko łączne zajście obu przesłanek: materialnoprawnej oraz procesowej pozwalałoby na rozpatrywanie kwestii ewentualnego rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, mieć skutki również w obszarze stosowania prawa materialnego, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia.

Prawne znaczenie doboru sposobu doręczenia pisma stronie stanowi zagadnienie proceduralne wielokrotnie omawiane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Prezentowane są w tej kwestii przeciwstawne poglądy. Według pierwszego z nich ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku. Tym samym nie ma żadnych podstaw do różnicowania sytuacji podmiotów korzystających z poczty elektronicznej i metod tzw. tradycyjnych. Skoro w przypadku korzystania z pośrednictwa operatorów pocztowych nie jest wystarczające samo wysłanie korespondencji na adres odbiorcy, a dla wykazania skuteczności doręczenia konieczne jest posługiwanie się dowodem doręczenia, to takie same wymogi stawiane być muszą wobec korespondencji kierowanej do adresata drogą elektroniczną. W przypadku korzystania z platformy e-PUAP potwierdzenia takie generowane są automatycznie, co zabezpieczać ma interes wnioskodawców. Natomiast pogląd drugi, który podzielił Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, wskazuje na obowiązek organu administracji publicznej skonfigurowania poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, a także zorganizowania obsługi technicznej poczty elektronicznej organu w sposób zapewniający bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań Dodatkowo NSA wywodzi, że podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane, a także, iż na wykorzystanie tej samej formy doręczeń może liczyć strona postępowania. Obywatel ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie odbierał listy skierowane na ten adres, a także będzie prowadzić dalszą korespondencję ze stroną przy użyciu tego sposobu doręczeń, czego wymaga wspomniany art. 391 § 1 k.p.a. Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu, stąd tego rodzaju poglądy nie są akceptowane. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, co oznacza, że wnioskowi nie postawione zostały w przepisach u.d.i.p. żadne wymogi formalne co do jego formy ani sposobu wniesienia poza koniecznością jego utrwalenia w formie pisemnej. Orzecznictwo za pisemny wniosek uznaje również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pozostaje niemniej faktem, że dokonanie doręczenia stronie pisma przy użyciu poczty zwykłej – z pominięciem poczty elektronicznej (ePUAP)– narusza tylko przepisy procesowe, nie wywierając jednak skutku w obszarze prawa materialnego. Nie doszło zatem do rażącego naruszenia prawa.

Mając to na uwadze Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co skutkowało koniecznością zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, w ocenie WSA w Gliwicach, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bowiem organ zareagował na wniosek skarżącego.

W dniu 4 sierpnia 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł Wojewoda Śląski, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. co do punktu 1, 2 i 3 wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez oddalenie w całości skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części, tj. co do punktu 1, 2 i 3 wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1, 2 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wadliwe uwzględnienie skargi oraz zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt, pomimo że organ udzielił już informacji publicznej w ustawowym terminie i w formie wskazanej przez wnioskodawcę;

2. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a., polegające na oparciu orzeczenia na dowodach i faktach nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, tj. stwierdzeniu bezczynności organu z powodu rzekomego doręczenia odpowiedzi na wniosek w formie innej niż wskazana przez wnioskodawcę, podczas gdy organ udzielił informacji publicznej w formie wskazanej przez stronę przeciwną, tj. za pośrednictwem Elektronicznej Skrzynki Podawczej (ePUAP), co potwierdzają dowody znajdujące się w aktach sprawy;

3. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z uwagi na przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, co uniemożliwia prawidłową kontrolę instancyjną wyroku;

4. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1, 2 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez odmowę oddalenia skargi pomimo braku naruszenia przez organ przepisów postępowania i udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie oraz we wskazanej przez wnioskodawcę formie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej powołano podstawę kasacyjną unormowaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd ten nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie, przez wnoszącego ten środek prawny, rażącego naruszenia prawa materialnego. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jego zasadność, bowiem, wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Przypomnieć zatem należy, że art. 141 § 4 P.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją przywołanej powyżej regulacji uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd pierwszej instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10). Sąd ma także obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zgłoszonych zarzutów. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, na jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie.

W skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że WSA w Gliwicach przedstawił stan sprawy niezgodnie z rzeczywistym jej przebiegiem, co uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku. Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem, że w sprawie zaistniała bezczynność organu w doręczeniu odpowiedzi na wniosek w wybranej przez skarżącego formie poczty elektronicznej" (s. 11 uzasadnienia), a jednocześnie podniósł, że obywatel działający w zaufaniu do władzy publicznej i kierujący pismo na adres poczty elektronicznej podany do powszechnej wiadomości będzie prowadził korespondencję przy użyciu zasad statuowanych w art. 39¹ k.p.a. (s. 12-13 uzasadnienia) oraz, że w sytuacji, gdy wnioskodawca złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej - to dokonanie doręczenia pisma stronie przy użyciu poczty zwykłej narusza przepisy procesowe (s. 13 uzasadnienia). Z treści uzasadnienia wynika zatem, że WSA w Gliwicach przyjął, że bezczynność Wojewody w zakresie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej polega na nieprawidłowym przekazaniu odpowiedzi organu, choć z rozważań Sądu pierwszej instancji nie wynika w istocie na czym ta nieprawidłowość miałaby polegać (zastosowanie trybu innego niż określony w art. 39¹ k.p.a. lub też przesłanie pocztą zwykłą odpowiedzi na wniosek zamiast pocztą elektroniczną). Takie rozważania WSA w Gliwicach nie dotyczą przedmiotu sprawy, który wyznaczył skarżący w swojej skardze z dnia 27 marca 2023 r. J.K. jednoznacznie bowiem wskazał, że bezczynność organu nie polega na braku doręczenia mu odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej lub nieprawidłowym jej doręczeniu, lecz, że organ nie udzieli mu pełnej odpowiedzi (k-9 akt sądowoadministracyjnych). Jak wynika z akt sądowoadministracyjnych, Wojewoda udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 27 stycznia 2023 r. w formie elektronicznej (k. 40-43 akt sądowoadministracyjnych), a w dniu 27 lutego 2023 r. dodatkowo przekazał w takiej samej formie dodatkowe uzupełnienie swojej odpowiedzi (k. 45 akt sądowoadministracyjnych). Odpowiedź organu z dnia 27 stycznia 2023 r. została udzielona wnioskodawcy w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przedmiotem sprawy nie jest więc prawidłowość doręczenia stronie odpowiedzi, ale treść – czego, jak słusznie podniósł skarżący kasacyjnie – WSA w Gliwicach nie zbadał, nie odnosząc się do przedmiotu i zarzutów skargi oraz pism procesowych Wojewody Śląskiego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.