Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2181/25 odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi M. R. na postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2025 r., nr 892/2025 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2181/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 19 września 2024 r. nr IIWT/568/2024 w prawie ze skargi M. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2025 r., nr 892/2025 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r., nr 892/2025 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 19 września 2024 r. nr IIWT/568/2024 wstrzymujące roboty budowlane "polegające na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego dwulokalowego".

Pismem z 11 lipca 2025 r. skarżąca wniosła skargę na postanowienie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r., w której zawarła wniosek o wstrzymanie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 19 września 2024 r.

Skarżąca podniosła, że dokonanie rozbiórki może doprowadzić do sytuacji w której zostaną przez nią utracone koszty przeprowadzenia inwestycji i zostanie przywrócony stan poprzedni, a potem okazałoby się, że prace rozbiórkowe były zbyteczne. Wskazała również na treść art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego, twierdząc, że wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu prac budowlanych może uniemożliwiać wydanie decyzji o rozbiórce.

Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (daje: p.p.s.a.). Skarżąca próbowała uprawdopodobnić zajście obu przesłanek upatrując ich źródło w możliwości wydania decyzji o nakazie dokonania rozbiórki. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że zgodnie z art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzje o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Powyższy przepis wskazuje, że to nie samo postanowienie o nakazie wstrzymania robót budowlanych bezpośrednio wpływa na wydanie decyzji o rozbiórce przez organ tylko brak zastosowania się do powyższego nakazu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wskazując, na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 ppsa, przez uznanie, że dla udaremnienia wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków dla skarżącej związanych z dokonaniem rozbiórki obiektu nie ma znaczenia wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót, podczas gdy wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych pozwoliłoby skarżącej na uniknięcie nałożenia obowiązku dokonania rozbiórki (decyzja o nakazie rozbiórki nie została formalnie doręczona skarżącej), ewentualnie na uniknięcie ponownego nałożenia obowiązku dokonania rozbiórki, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w przypadku uznania, iż wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia 19 września 2025 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy zapewni ochronę oskarżonej przed niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazując na powyższe naruszenie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 19 września 2024 r., bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na zażalenia uczestnik postępowania W. B. wniósł o jego oddalenie, jako bezzasadne i nie mające podstaw prawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że wniosek o wstrzymanie nie dotyczył zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 lipca 2025 r., lecz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2024 r., którym wstrzymano roboty budowlane polegające na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego.

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. udzielenie ochrony tymczasowej zasadniczo odnosi się do zaskarżonego aktu, ale może też dotyczyć aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Wobec powyższego należało mieć na uwadze, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 lipca 2025 r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2024 r.

W takim stanie sprawy zastosowanie powinna znaleźć Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22. Zgodnie z jej treścią: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." Jak wyjaśniono w uzasadnieniu ww. uchwały, nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji.

Odpowiednio treść przytoczonej uchwały należy odnieść do sytuacji, gdy skargę złożono na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o charakterze materialnoprawnym, jakim jest postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych w postępowaniu legalizacyjnym.

Wprawdzie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przywołał wymienionej uchwały, jednak prawidłowo stwierdził brak podstaw do udzielenia wnioskowanej ochrony tymczasowej.

Tym samym argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie mogła odnieść skutku, zwłaszcza, że mylnie wskazano na zasadność wstrzymania postanowienia z 19 września 2024 r. z uwagi na skutki decyzji o rozbiórce.

Zauważyć trzeba, że strona może złożyć wniosek na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki, podnosząc kwestie związane ze szkodą wynikłą w razie wykonania rozbiórki, a następnie ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego.

Wobec powyższego orzeczono o oddaleniu zażalenia, zgodnie z art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.