Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch /spr./ sędzia NSA Anna Lech asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu oddala skargę.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosków J. K., K. Z. i B. K., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej nieprawomocną decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] października 1996 r. nr [...] stwierdzającą, że ostateczna decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1965 r. w części, w jakiej utrzymała w mocy pkt [...] orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] czerwca 1965 r. dotyczący wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. zapisanej w księdze wieczystej pn. "[...]", oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 , co do [...] części obecnej działki nr [...] uregulowanej w KW nr [...] została wydana z naruszeniem prawa i stwierdzającą nieważność tej decyzji w pozostałej, dotyczącej [...] części obecnej działki nr [...] i działki nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] października 1996 r. nr [...] stwierdził, że ostateczna decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1965 r. w części, w jakiej utrzymała w mocy pkt [...] orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] czerwca 1965 r. o wywłaszczeniu oznaczonej wyżej nieruchomości położonej w P., co do [...] części obecnej działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części dotyczącej [...] obecnej działki nr [...] i działki nr [...]. stwierdził nieważność decyzji w/w organu odwoławczego.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powołaną wyżej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] października 1996 r. złożyli B. K., i K. Z.. W celu ustalenia pełnego kręgu stron postępowania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia [...] listopada 2001 r. wezwał wnioskodawców do nadesłania postanowień o nabyciu spadku po byłych właścicielach wywłaszczonej nieruchomości oraz adresów ich spadkobierców. W tej sprawie organ ponownie zwrócił się pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. do osób wskazanych przez B. K. w toku postępowania przed Ministrem Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. W dniach [...] stycznia 2003 r. nadesłano postanowienia o nabyciu spadku po: T. K., J. K., L. K., M. K., H. S., E. K.. G. K. natomiast poinformował Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. K. i oczekuje na wydanie stosownego postanowienia przez sąd, zaś R. Z. poinformował, że A. Z. będący jednym ze spadkobierców W. Z. zmarł, a jedynymi spadkobiercami są R. Z. i M. Z., lecz nie zostało to stwierdzone postanowieniem sądu.

W tej sytuacji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. zawiesił z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] października 1996 r. do czasu dostarczenia postanowień o nabyciu spadku po W. S., M. K., W. Z., A. Z. i Z. S..

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K., K. Z. oraz B. K. zakwestionowali zasadność zawieszenia postępowania, ponieważ ich zdaniem nie zachodzą przyczyny zawieszenia.

W dniu 28 lutego 2003 r. M. S. nadesłał odpis postanowienia sądu o nabyciu spadku po H. S.. Pismem z dnia 11 ma 2003 r. L. S. poinformował, że jest jedynym spadkobiercą Z. S. dołączając postanowienie sądu w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2003 r. o zawieszeniu postępowania uznając, iż w dalszym ciągu brak jest możliwości ustalenia stron postępowania, a tym samym zapewnienia wszystkim osobom mającym interes prawny w postępowaniu czynnego w nim udziału. Postępowanie administracyjne zostanie podjęte po uzyskaniu postanowień sądu o nabyciu spadku po W. S., M. K., W. Z. i A. Z..

Na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. K. działający przez pełnomocnika K. Z.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 i art. 10 § 1 kpa. Zdaniem skarżącego, nie zachodzi potrzeba przedstawiania organowi postanowień o nabyciu spadków, gdyż przedłuża to tylko postępowanie. Organ posiada pełną listę wszystkich stron postępowania, a brak postanowień sądowych nie przeszkodził Ministrowi Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, jak również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w wydaniu wyroku z dnia 24 stycznia 1994 r. sygn. akt IV SA 118-119/93.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:

Koniecznym elementem postępowania administracyjnego są strony tego postępowania. Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organ administracji obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Od tej zasady można odstąpić, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowana szkodę materialną. Obowiązkiem organu administracji jest zatem w pierwszej kolejności ustalenie kręgu osób, których interesu prawnego dotyczy prowadzone przez ten organ postępowanie.

Niewątpliwie do kręgu osób mających interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości są jej poprzedni właściciele oraz ich następcy prawni. Ustalenie następstwa prawnego w przypadku śmierci osoby będącej poprzednim właścicielem nieruchomości może nastąpić jedynie w drodze postępowania przed sądem powszechnym o stwierdzenie nabycia spadku.

Tak więc w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym niewątpliwie jest ustalenie następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości przez sąd powszechny, organ administracji obowiązany jest - z mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa - zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ten sąd. Organ administracji, który zawiesił postępowanie, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się o to do właściwego organu lub sądu (art. 100 § 1 kpa).

Wydane w niniejszej sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania nie narusza przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zasadnie bowiem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości nie może się toczyć bez uprzedniego ustalenia kręgu osób będących stronami tego postępowania i że kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Z powyższych względów skarga nie mogła być uwzględniona.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.