Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2626/21 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Św. K. i D. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 17 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Św. K. i D. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Sąd I instancji podał, że w skardze na ww. decyzję Św. K. i D. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca, spółka) zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Skarżąca wyjaśniła, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Jako przesłanki wstrzymania wskazała na: a) konieczność płatności czynszu za lokal, który nie jest wykorzystywany lub konieczność poniesienia konsekwencji wypowiedzenia umowy najmu; b) utratę płynności finansowej i potencjalną upadłość; c) konieczność pozbycia się wyposażenia niezbędnego do prowadzenia apteki; d) konieczność zwolnienia pracowników apteki; e) utratę klientów i kontrahentów.

Do wniosku dołączyła potwierdzenie przelewu należności za czynsz z miesięcy grudzień 2020 r., styczeń oraz luty 2021 r., potwierdzenia przelewów wynagrodzeń dla pracowników oraz uwierzytelnioną kopię oświadczenia w przedmiocie miesięcznych kosztów ZUS ponoszonych przez skarżącą w związku z zatrudnianiem personelu Apteki.

WSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji uznając, że skarżąca wykazała przesłanki wymienione w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

W oparciu o uzasadnienie wniosku, a także akta sprawy, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, WSA stwierdził, że wniosek skarżącej jest zasadny. Sąd I instancji uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutek prawno-materialny w postaci wstrzymania działalności apteki. To z kolei oznacza dla spółki faktyczną niemożność prowadzenia działalności gospodarczej, a więc zwolnienie zatrudnionych pracowników, utratę korzyści majątkowych związanych ze sprzedażą leków i w efekcie zachwianie płynności finansowej. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niewątpliwie odpływ klientów do innych aptek, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Główny Inspektor Farmaceutyczny zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu organ zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Organ podał, że strona nie uprawdopodobniła należycie przesłanek uzasadniających zastosowanie środka ochrony tymczasowej. Inspektor zwrócił uwagę, że zaprzestanie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej jest normalnym skutkiem wynikającym z istoty decyzji cofającej zezwolenie na jej prowadzenie, czego typową konsekwencją w dalszej kolejności jest utrata korzyści majątkowych, czy odpływ klientów. Zdaniem organu zwolnienie pracowników zatrudnionych w aptece pozostaje bez znaczenia dla zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu powinien uwzględnić zarówno okoliczności podane we wniosku, jak i wynikające z akt sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej.

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie, jeżeli: 1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki.

Użyte przez ustawodawcę pojęcie "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tj. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. Dlatego też strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że skarżąca uprawdopodobniła możliwość wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i NSA tę ocenę podziela.

Zdaniem NSA argumenty powołane przez skarżącą oraz przedstawione przez nią dokumenty pozwalały na dokonanie oceny, że w sprawie istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Jak podkreśla się w orzecznictwie - wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Farmaceutycznego - z samej istoty decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki wynika, że jej wykonanie spowoduje ziszczenie się przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, tj. spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności skarżąca straci bowiem wpływy ze sprzedaży leków, zaburzona zostanie jej płynność finansowa (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 14 października 2021 r., sygn. akt II GZ 327/21; 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 366/20; 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II GZ 212/18; 10 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 277/1; 18 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 488/16).

Wykonanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej może również spowodować dla skarżącej skutki w sferze kadrowej. Prawdopodobne jest bowiem, że skarżąca, będąc zmuszoną zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu wskazanej w zaskarżonej decyzji apteki, stanie przed koniecznością zwolnienia pracowników i poniesienia związanych z tym kosztów.

Ponadto, spowoduje to dla skarżącej trudne do odwrócenia skutki, ponieważ utraci ona zaufanych pracowników, których zatrudnianie jest szczególnie istotne przy prowadzeniu takiej dzielności. Jako trudny do odwrócenia należy również ocenić skutek zaprzestania działalności w postaci utraty kontrahentów i klientów, w szczególności pacjentów realizujących recepty.

W ocenie NSA uzasadnienie wniosku, a także akta sprawy, w sposób wystraczający uprawdopodobniały przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej uzależniona jest od uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków wykonania decyzji.

Zdaniem NSA, okoliczności sprawy pozwalają stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji Inspektora przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie tej decyzji, może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sad Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.