VII SA/Wa 1239/10 - Wyrok

Data orzeczenia	2010-10-14	
Data wpływu	2010-07-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Tadeusz Nowak	
Symbol z opisem	6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s	
Hasła tematyczne	Nadzór budowlany	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071;  art. 156  par. 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118;  art. 48  art. 52; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.	
Uzasadnienie
Sygnatura akt VII SA/Wa 1239/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2010r. Główny Inspektor nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu wniosku J. D., o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].04.20 10 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2005r.,

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...].04.2010r. po rozpatrzeniu wniosku J. D. GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2005 r, (sprostowanej postanowieniem [...] WINB z dnia [...].09.2005r.). W/w decyzją z dnia [...].07.2005r. [...] WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...].12.2004 r. (nakazującą J. D. rozbiórkę 4 obiektów budowlanych o konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 5,58 m x 7,10 m oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej — wiaty o wymiarach 6,60 m x 15,50 m, wzniesionych na działce nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] gmina [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę) i umorzył postępowanie w odniesieniu do wiaty o wymiarach 6,60 m x 15, 50 m wzniesionej na działce nr [...] w [...] — a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję PINB w Powiecie [...] z dnia [...].12.2004 r.,

Po przeprowadzeniu postępowania organ uznał, że w/w decyzja [...] WINB z dnia [...].07.2005 r., została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności, w oparciu o art. 156 § 1 kpa.

W rozpatrywanej sprawie, w toku prowadzonego przez PINB w Powiecie [...] postępowania ustalono, że inwestor J. D. bez wymaganego pozwolenia na budowę w 2004r. wybudowała 4 obiekty budowlane o konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 5,58 m x 7,10 m oraz około 2001 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej — wiatę o wymiarach 6,60 m x 15, 50 m, na terenie działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] gmina [...].

PINB w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...].07.2004 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie 4 obiektów budowlanych o konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 5,58 m x 7,10 m oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej — wiaty o wymiarach 6,60 m x 15, 50 m, na terenie działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] gmina [...], jak również nałożył na J. D. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30.11.2004 r. określonych dokumentów, czyli zaświadczenia od Wójta Gminy [...] o zgodności przedmiotowych obiektów z przepisami o planowaniu przestrzennym, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

J. D. nie wywiązała się z obowiązków nałożonych postanowieniem organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego z dnia [...].07.2004 r. i nie przedstawiła żądanych dokumentów.

W związku z powyższym, PINB w Powiecie [...] decyzją z dnia [...].12.2004r. nakazał J. D.rozbiórkę 4 obiektów budowlanych oraz wiaty.

W odwołaniu wniesionym od w/w decyzji PINB w Powiecie [...] z dnia [...].12.2004 r. J. D. poinformowała, że wiata, wobec której orzeczono nakaz rozbiórki została rozebrana.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego [...] WINB ustalił, że przedmiotowa wiata, wobec której orzeczono nakaz rozbiórki, została rozebrana i decyzją z dnia [...].07.2005 r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej uchylił decyzję organu powiatowego w części dotyczącej nakazu rozbiórki wiaty i w tej części umorzył postępowanie a pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] WIND z dnia 28.07.2005 r.

W odniesieniu do zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że J. D. nie była inwestorem przedmiotowych obiektów, a właścicielem tych obiektów był R. J. i do niego powinien być skierowany nakaz rozbiórki, organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca była inwestorem spornych obiektów budowlanych i dlatego na nią (jako na inwestora) nałożono nakaz rozbiórki. Należy podkreślić, że nałożenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na inwestora jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.

J. D. wniosła skargę na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...].05.2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, poprzez zaniechanie

jednoznacznego ustalenia, kto był inwestorem i właścicielem 4 obiektów

budowlanych, co do których PINB w [...] decyzją z dnia [...].12.2004 r. nakazał ich

rozbiórkę, utrzymaną następie w mocy decyzją z dnia [...].07.2005r. [...] WINB w [...],

błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji,

polegający na pominięciu w całości nowych dowodów w sprawie, z których wynika,

że zarówno właścicielem jak i inwestorem przedmiotowych obiektów budowlanych

objętych powyższymi decyzjami, nie jest skarżąca.

W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji GINB z dnia [...].05.20 10 r. i o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WINB w [...] z dnia 28.07.2005r., poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].12.2004 r., z uwagi na fakt, że wbrew stanowisku przyjętemu w zaskarżonej decyzji, wnioskodawczyni nigdy me była inwestorem spornych obiektów budowlanych ,który to fakt został jednoznacznie udokumentowany w mniejszej sprawie, a zatem zostały one skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie,

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem GINB, co do tego, że jeżeli nieruchomość stanowi własność wnioskodawczyni, to również znajdujące się na niej obiekty budowlane stanowią jej własność.

Z uwagi na mylne przekonanie Skarżącej, iż taki jest stan prawny w zakresie stwierdzonej samowoli budowlanej, nie wystąpiła ona o sprostowanie powyższych decyzji. Tym samym nie poinformowała ona, że wszystkie obiekty budowlane objęte decyzją o rozbiórce nie stanowią jej własności, a także, że nigdy nie była ona ich inwestorem.

Stanowisko będące podstawą wcześniejszych decyzji w całości zostało podzielone przez GINB. Z uzasadnienia zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji

wynika, że nie zostały w ogóle uwzględnione nowe fakty jakie pojawiły się w tej sprawie. W szczególności nie został wzięty pod uwagę fakt, że w toku postępowania o wznowienie postępowania w trybie art. 145§1 pkt. 5 kpa zostało jednoznacznie ujawnione i udowodnione, że obiekty budowlane, które są przedmiotem decyzji stanowią własność R. J.. W postępowaniu tym R. J. oświadczył, że wszystkie obiekty budowlane posadowione na działce nr [...] stanowią jego wyłączną własność. Fakt ten został także udokumentowany złożoną przez J. D. umową dzierżawy z dnia 19.04.2004r. Skarżąca podniosła, że decyzje zostały skierowane do niewłaściwej osoby, gdyż J. D. nigdy nie była inwestorem ani właścicielem obiektów objętych decyzją nakazującą rozbiórkę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby skutkować jej uchyleniem.

Należy podkreślić, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym, które stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 §1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70A95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w

sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należało ocenić iż prawidłowo organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28.07.2005r. uchylającą decyzję organu stopnia powiatowego z dnia 13.12.2004r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki wiaty i umarzającej postępowanie w tej części oraz utrzymującej w mocy tę decyzję w części nakazującej rozbiórkę 4 obiektów budowlanych w wymiarach wskazanych w tej decyzji.

Niesporne w niniejszej sprawie jest, że przedmiotowe obiekty zostały zrealizowane w warunkach tzw. samowoli budowlanej. Jak wynika z akt postępowania organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania rozstrzygnięć. Ponieważ skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych na nią postanowieniem z dnia 28.07.2004r. - organ - w oparciu o art. 48 ust.1 i 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę tych obiektów. Należy przy tym zauważyć, że decyzja wydana w oparciu o w/w przepis nie ma charakteru uznaniowego. Organ - w przypadku stwierdzenia zrealizowania obiektów budowlanych w ramach samowoli musi wszcząć postępowanie o rozbiórkę przy czym sytuacjach określonych w ust. 2 tego art. wszczynał procedurę legalizacyjną w oparciu o ust. 3 art. 48. Skarżąca nie skorzystała z możliwości zalegalizowania inwestycji, czego konsekwencja było nakazanie ich rozbiórki. Ustawodawca nie pozostawił organowi możliwości wyboru innej sankcji jak nakaz rozbiórki w przypadku niewypełnienia nałożonych na inwestora obowiązków. Wobec powyższego należało uznać, że decyzja z dnia 13.12.2004r. nie tylko, że nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa ale wręcz była prawidłowa.

Prawidłowo również organ II instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazu rozbiórki wiaty (po uprzednim uchyleniu w tej części decyzji organu I instancji), albowiem wiata ta po wydaniu decyzji przez organ I instancji a przed datą orzekania przez organ odwoławczy została rozebrana co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.

Jak wynika z treści art. 52 Prawa budowlanego obowiązki, o których mowa w art. 48 można nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Nieuzasadnione są zatem twierdzenia skarżącej, iż decyzja dotknięta jest wadą nieważności albowiem została skierowana do osoby nie będącej strona w sprawie. Po pierwsze: z akt postępowania zakończonego decyzja z dnia [...].07.2005r. jednoznacznie wynika, że nieruchomość, na której zrealizowana była inwestycja stanowi wyłączną własność skarżącej. Powyższe wynika z treści aktu notarialnego z dnia 5 listopada 2004r. jak i oświadczeń skarżącej znajdujących się w aktach w tym m.in. jej wniosku z dnia 6 lutego 2006r. o zmianę decyzji z dnia [...].12.2004r. Oznacza, iż wszelkie obiekty budowlane posadowione na tej nieruchomości pozostają własnością właściciela gruntu. Zasada ta została wyrażona w obowiązującej w polskim prawie, w art. 191 kc, zasadzie superficies solo cedit, zgodnie z którą własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Od zasady tej istnieją wprawdzie wyjątki jednakże pełnomocnik skarżącej - profesjonalista nie wskazał na czym opiera twierdzenie jakoby budynki nie stanowiły własności J. D. Nie przemawia za tym okoliczność, że R. J. był faktycznym wykonawcą robót budowlanych dotyczących obiektów objętych decyzją o rozbiórce.

Skoro zatem skarżąca była właścicielką w/w obiektów nie można mówić o zaistnieniu przesłanki określone w art. 156 § pkt. 4 kpa.

Jedynie na marginesie wskazać także należy, ze zadaniem organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe nie jest ponowne rozpoznanie sprawy a jedynie zbadanie czy nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 156§1 kpa. Z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego orzekącego w trybie zwykłym jasno wynika, że skarżąca jest inwestorską przedmiotowej inwestycji. W szczególności wynika to, że złożonego przez nią oświadczenia do protokołu oględzin z dnia 12.07.2004r. podczas którego wskazała, że "zleciła wykonanie remontu osobom fizycznym". Nie może ujść uwadze, że również w odwołaniu od decyzji z dnia [...].12.2004r. skarżąca nie podnosiła że nie jest inwestorem samowoli budowlanej. W tej sytuacji nie można zarzucić organom prowadzącym postępowanie nieważnościowe, że nie przeprowadziły ponownie postępowania wyjaśniającego co do tej kwestii tym bardziej, że - jak zostało wyżej wskazane skarżąca jako właścicielka obiektów jest podmiotem wymienionym w art.

52 Prawa budowlanego a zatem organ mógł nałożyć na nią obowiązek rozbiórki obiektów budowlanych.

Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.