Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu dnia 22 maja 2026r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Okręgowej Komisji z dnia 31 marca 2026r. znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa przystąpienia do egzaminu maturalnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 26 marca 2026r. A. C. (dalej: skarżący) zwrócił się do Dyrektora Okręgowej Komisji o wyrażenie zgody na wniesienie opłaty za egzamin maturalny po terminie.

We wniosku podał, że wystąpiła uzasadniona przyczyna losowa, gdyż został błędnie poinformowany przez pracowników OKE, z którymi kontaktował się telefonicznie. Dopiero 26 marca 2025r. pracownik OKE przekazała telefonicznie informację, że nastąpiła pomyłka i niezwłocznie ma wystąpić z wnioskiem o wyrażenie zgody na wniesienie opłaty maturalnej po terminie. Skarżący zadeklarował niezwłoczne uiszczenie należnej kwoty po otrzymaniu zgody na dokonanie płatności.

W dniu 26 marca 2026r. wpłacił [...] zł za pięć przedmiotów maturalnych.

Dyrektor Centralnej Komisji w P. 27 marca 2026r. zwrócił się do Dyrektor Centralnej Komisji w W. z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie przyjęcia opłaty po 9 marca br. Poinformował, że po zapoznaniu się z wnioskiem oraz załączonymi dokumentami (dowód uiszczenia opłaty) nie przychyla się do wniosku o wniesienie opłaty ze wskazanych przedmiotów po 9 marca 2026r.

Dyrektor Centralenj Komisji 30 marca 2026r. poinformował Dyrektora Okręgowej Komisji, że nie wyraża zgody na wniesienie opłaty za egzamin maturalny ze wskazanych przedmiotów po 9 marca br.

Pismem z 31 marca 2026r. zatytułowanym decyzja dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej znak: [...] poinformowano skarżącego, że dyrektor OKE w [...] w uzgodnieniu z dyrektorem Centralnej Komisji nie wyraża zgody na wniesienie opłaty za egzamin maturalny ze wskazanych przedmiotów po 9 marca 2026r. Poinformował również, że ze względu na upłynięcie terminu na wniesienie opłaty, zgodnie z art. 44 zzq ust. 3 ustawy o systemie oświaty, skarżący nie ma możliwości przystąpienia do egzaminu w 2026r. z tych przedmiotów, z których należało wnieść opłatę. Pismo nie zawierało pouczenia.

Skarżący pismem z dnia 7 kwietnia 2026r. złożył skargę na w/w pismo dyrektora OKE w [...] zatytułowane decyzja wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu podał, że opóźnienie w dokonaniu opłaty za egzamin maturalny wynikało nie z jego zaniedbania ale było bezpośrednim skutkiem wprowadzenia go w błąd przez pracownika OKE w [...]. Udzielenie błędnej informacji przez uprawnionego pracownika organu jest rażącym naruszeniem zasady z art. 8 k.p.a. Skarżący podał, że jako obywatel miał prawo ufać, że instrukcje przekazywane przez OKE są wiarygodne i zgodne z prawem. Podtrzymanie decyzji odmownej jest dla niego krzywdzące i uniemożliwia mu realizację planów edukacyjnych, mimo iż dołożył należytej staranności, kontaktując się z organem w celu wyjaśnienia procedur.

Do skargi dołączył wydruk listy połączeń z 4 i 5 stycznia, na których zaznaczył połączenie z OKE trwające 5:51 minut.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie jako niezasadnej.

Podał, że działania Dyrektora OKE dotyczące organizacji (w tym terminy: składania deklaracji, wnoszenia opłat za egzamin), przeprowadzania i oceny egzaminów zewnętrznych, w tym egzaminu maturalnego, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Nadto wskazał, że nie jest prawdą aby pracownik OKE wprowadził skarżącego w błąd odnośnie braku konieczności wniesienia opłaty za egzaminy maturalne – żaden pracownik OKE nie udzielił skarżącemu takiej informacji. Bezspornym jest, że skarżący opłatę wniósł po terminie a Dyrektor OKE w porozumieniu z Dyrektorem CKE nie wyrazili zgody na uiszczenie opłaty po terminie z uwagi na brak udokumentowanego szczególnego przypadku losowego. Zdaniem organu dołączenie wyciągu z bilingu skarżącego wskazującego na wykonanie połączenia telefonicznego z organem trwające niespełna 6 minut nie podważa stanowiska o braku udzielnie skarżącemu błędnej informacji. Żaden z pracowników nie udziela informacji w sprawie opłat za egzaminy w trakcie rozmowy telefonicznej lecz odsyła do szkoły macierzystej, strony internetowej organu lub do systemu ZIU.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Należy wskazać, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W pierwszej kolejności ustalane jest czy skarga dotyczy sprawy podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143.), dalej p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4 a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4 b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).

Zaskarżone pismo zatytułowane decyzja nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a kategorii spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Mimo użycia takiego sformułowania nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 1 K. p.a. Postępowanie w przedmiocie opłaty za egzamin maturalny nie jest bowiem postępowaniem przed organem administracji publicznej w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 i 2, art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a.).

Zgodnie z art. 44 zzq ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2025.881) opłatę za egzamin maturalny, o której mowa w ust. 1, wnosi się w terminie od dnia 1 stycznia do dnia 7 marca roku kalendarzowego, w którym absolwent zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego, na rachunek bankowy wskazany przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej. Niewniesienie w tym terminie opłaty za egzamin maturalny, o której mowa w ust. 1, skutkuje brakiem możliwości przystąpienia do tego egzaminu.

W 2026r. ostatni dzień terminu przypadał w sobotę, wobec czego został wydłużony do 9 marca 2026r. Bezspornie skarżący opłaty w w/w terminie nie uiścił, tym samym zaszła ustawowa przesłanka z w/w przepisu skutkująca brakiem możliwości przystąpienia do tego egzaminu. Nie wymagało to wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej ani innej czynności zakresu administracji publicznej. Nie podlegało zaskarżeniu do CKU ani do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 44 zzq ust. 3a ustawy o systemie oświaty w szczególnych przypadkach losowych lub zdrowotnych dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, na udokumentowany wniosek absolwenta, może wyrazić zgodę na wniesienie przez absolwenta opłaty, o której mowa w ust. 1, po terminie określonym w ust. 3, jednakże nie później niż do dnia 31 marca. Skarżący wniosek o wyrażenie takiej zgody złożył, dołączając potwierdzenie dokonania opłaty a organ w porozumieniu z dyrektorem CKU zgody nie wyrazili W/w przepisy również nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Zgoda ma charakter uznaniowy, na co wskazują słowa "może wyrazić zgodę" a nie "wyraża zgodę".

W § 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 grudnia 2016r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu maturalnego (t.j. Dz.U. 2023.2537) uregulowano jedynie kwestię wysokości opłaty za egzamin maturalny i obowiązek złożenia przez absolwenta dyrektorowi OKE dowodu wniesienia opłaty za egzamin maturalny w terminie od dnia 1 stycznia do dnia 7 marca roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego.

Przystąpienie do egzaminu maturalnego jest dobrowolne, polega na sprawdzeniu określonych w przepisach wymagań i nakłada na zdających przed przystąpieniem do tego egzaminu spełnienia warunków formalnych jakim jest złożenie deklaracji (art. 44 zzi ustawy) i uiszczenie opłaty w sytuacjach przewidzianych w przepisach (art. 44 zzq ust. 1 ustawy)..

Należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawach egzaminów maturalnych przepisy ustawy o systemie oświaty jedynie w kilku sytuacjach przewidują możliwość skierowania zastrzeżeń od rozstrzygnięć OKE do Centralnej Komisji Egzaminacyjnej czy Komisji Arbitrażu Egzaminacyjnego, czyli tryb dwuinstancyjny. Ma to miejsce w sytuacji zastrzeżeń co do unieważnienia egzaminu maturalnego, jego przeprowadzenia czy wyników egzaminu (art. 44 zzw ust. 7, art. 44 zzy ust. 6 i art. 44 zzz ust. 18). I w tych sytuacja, które przy zachowaniu dwuinstancyjnego trybu mogłyby wskazywać na możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego ustawodawca wyłączył taką możliwość wskazując, że rozstrzygnięcie CKE i Komisji Arbitrażu Egzaminacyjnego są ostateczne i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 44 zzzy ustawy wyniki egzaminu maturalnego ustalone w trybie przepisów ustawy są ostateczne i nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego. To wskazuje, że ustawodawca wyłączył kwestie związane z egzaminem maturalnym spod kognicji sądu administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie dotyczącej opłaty, możliwości wyrażenia zgody na wniesienie opłaty po terminie i w konsekwencji odmowy możliwości przystąpienia do egzaminu ustawodawca nie przewidział nie tylko możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego ale nawet możliwości zaskarżenia tych kwestii do CKE czy zachowania formy decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 9 c ust. 1 a ustawy o systemie oświaty okręgowe komisje egzaminacyjne podlegają Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. I jak podano w ust. 7 cyt. art. 9c ustawy CKU jest organem wyższego stopnia w stosunku do dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej ale w sprawach o których mowa w ust. 6 art. 9c czyli wpisu do ewidencji egzaminatorów, odmowy wpisu oraz skreślenia z ewidencji, które następuje w drodze decyzji administracyjnej dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcia w przedmiocie spełnienia wymogów formalnych czyli uiszczenia opłat za egzamin, ewentualnej zgody na ich uiszczenie po terminie i konsekwencji związanej z brakiem ich uiszczenia nie wymagają wydania decyzji administracyjnej, nie podlegają kontroli dwuinstancyjnej ani kontroli sądów administracyjnych. Takiej możliwości nie przewidują bowiem wskazane wyżej przepisy, które w sposób szczegółowy regulują postępowanie dotyczące egzaminu maturalnego. Stronie niezadowolonej przysługuje skarga przewidziana w rozdziale 2 K.p.a. (art. 227 i następne) do dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, który zgodnie z art. 9 d ust. 3 ustawy o systemie oświaty 3 sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych komisji egzaminacyjnych. Jak wynika z akt sprawy przekazanych przez organ, skarżący z tej możliwości skorzystał. Dyrektor CKE zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia skargi pismem z 13 kwietnia 2026r.

.

W konsekwencji należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.