Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 listopada 2023 r. nr NWXIV.7581.4.56.2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.

Pismem z dnia 29 grudnia 2023 r. J.N. (dalej jako: "skarżący"), złożył skargę na decyzję Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy"), opisaną w rubrum niniejszego wyroku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 2 października 2023 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. art. 124 i art. 6 pkt 4 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2023, poz. 344 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.g.n.", na wniosek P. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako: "inwestor") orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność skarżącego, położonej w miejscowości G., gmina G. i opisanej jako działka nr [...] arkusz mapy 2, obręb ewidencyjny G., o całkowitej powierzchni ewidencyjnej 0,2121 ha, poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na przebudowę istniejącego gazociągu średniego ciśnienia DN 400 mm MOP 1,6 MPa, relacji[...] , w granicach określonych w załączniku graficznym - stanowiącym integralną część decyzji tj. mapie do celów prawnych. W decyzji Starosta wskazał, że na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia powołanej powyżej części nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu na niej wskazanych urządzeń infrastruktury technicznej, a jeśli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie będzie możliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, jej właściciel będzie mógł wystąpić do Starosty o ustalenie stosownego odszkodowania.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ograniczenie korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania nieruchomości został złożony w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia 26 maja 2022 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu przestrzennego dla obszaru sołectwa G. - Etap I - zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia[...] . pod pozycją [...].

Starosta wskazał na możliwość ograniczenia, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów, urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, w przypadku, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. W stosunku do nieruchomości objętej postępowaniem inwestor nie otrzymał od właściciela, tj. skarżącego oświadczenia o udzielonym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w ramach zamierzonej inwestycji, pomimo przeprowadzonych rokowań. Organ I instancji dokonując analizy dokumentacji z przebiegu negocjacji uznał, że koniecznym jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem stwierdzenia, że zostały wyczerpane wszelkie możliwości uzyskania zgody właściciela na wykonanie inwestycji. Rozprawa administracyjna odbyła się w dniu 28 marca 2023 r. przy udziale przedstawicieli organu, stron postępowania oraz pełnomocników wyznaczonych do rokowań w imieniu inwestora. W trakcie rozprawy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na przebudowę gazociągu, warunkiem zgody są roszczenia finansowe, na które przedstawiciele inwestora nie wyrazili zgody. W tej sytuacji organ uznał wydanie zaskarżonej decyzji za zasadne.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący podnosząc, że kwestia przebiegu przedmiotowego gazociągu ma swoje źródło w roku 1953 r., kiedy nie liczono się z własnością prywatną. Gazociąg ten został wybudowany bez zgody właścicieli nieruchomości. Zdaniem skarżącego wszystkie powyższe ustalenia zostały całkowicie pominięte przez organ prowadzący postępowanie, który nie odniósł się do zebranego materiału dowodowego, złożonych przez skarżącego mnie dowodów i wniosków i nie ustalił stanu faktycznego sprawy.

Skarżący podkreślił, że między nim a inwestorem nie toczyły się żadne negocjacje w zakresie objętym niniejszym postępowaniem. Dołączone do wniosku w niniejszej sprawie dokumenty, były tymi, które ponad rok wcześniej dołączono do wniosku do Sądu Rejonowego o ustanowienie służebności. Do tych okoliczności organ w ogóle się nie odniósł. Nie odniósł się także do podnoszonych przez skarżącego okoliczności co do charakteru inwestycji. Organ nie zbadał ani nie wypowiedział się co do możliwości przesunięcia przebiegu przedmiotowego gazociągu, a tym samym nie dokonał i nie uzasadnił wyważenia wchodzących w grę wartości (tj. konstytucyjnie chronionego prawa własności i interesu publicznego).

Decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. nr NWXIV.7581.4.56.2023, Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał zwięźle stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał przy tym, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest jednym ze szczególnych przypadków wywłaszczenia, albowiem właściciel ograniczony zostaje w sposobie korzystania ze swej nieruchomości. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, które przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 u.g.n. jest wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i nie jest to zezwolenie o charakterze pozwolenia na budowę, a jedynie zezwolenie o skutkach dopuszczalności zajęcia cudzej nieruchomości i posadowienia na niej infrastruktury zaplanowanej przez publicznego operatora przesyłowego. Zakres tego postępowania jest wyznaczony art. 124 u.g.n. Przedmiotowa inwestycja dotyczy usytuowania nowego odcinka gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia. Rodzaj inwestycji, jej zakres i przebieg został przedstawiony przez inwestora we wniosku oraz na załącznikach graficznych.

Wojewoda w dalszej kolejności podkreślił, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. oraz zgromadzony materiał dowodowy pozwalają stwierdzić, iż w sprawie zaistniała podstawa do wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z części działki skarżącego w celu usytuowania na niej nowego odcinka gazociągu - w formie zaproponowanej przez inwestora, uwidocznionej na załączniku graficznym do decyzji organu I instancji. Lokalizacja przedmiotowego gazociągu jako realizacja celu publicznego, ustalona została w decyzji Prezydenta Miasta Z. z 26 maja 2022 r. nr [...], a przebieg gazociągu został przedstawiony w wyrysie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Realizacja budowy urządzeń do przesyłania i dystrybucji gazu (do których niewątpliwie zalicza się przedmiotowy gazociąg) jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Zdaniem organu odwoławczego wypełniona została również przesłanka przeprowadzenia rokowań w sprawie dobrowolnego udostępnienia nieruchomości.

Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że decyzja nie dotyczy lokalizacji gazociągu, lecz ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie publicznemu operatorowi sieci gazowej zezwolenia na posadowienie urządzeń, w związku z realizacją celu publicznego. Zarówno Starosta, jak i Wojewoda nie mają uprawnień do badania możliwości innego usytuowania gazociągu, weryfikowania prawidłowości jego obecnie zaplanowanego przebiegu, ani też zasadności i celowości tej inwestycji. Zastrzeżenia skarżącego w tym zakresie nie mogły zatem odnieść skutku, albowiem nie mają one wpływu na prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia.

W skardze sądowej na powyższe rozstrzygnięcie skarżący, w ślad za odwołaniem, zarzucił wydanie decyzji bez faktycznego i rzeczywistego zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, bez faktycznego rozpoznania jego odwołania i bez rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Zdaniem skarżącego powyższe wynika z dokonywania ustaleń i powoływania się w argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, mimo iż decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt: II SA/Gl 1286/22. Wskazał także, że w księdze wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności ze stanem prawnym w zakresie prawa własności, które przysługuje także żonie skarżącego. Podkreślił, że w toku postępowania prowadzonego przez Starostę, wnosił o dopuszczenie dowodu z akt sprawy o ustanowienie służebności przesyłu, toczącej się przed Sądem Rejonowym w G., sygn. akt:[...] , w którym żona skarżącego była wezwana jako uczestnik.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego na wyrysie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zaznaczony jest przebieg istniejącego, a nie projektowanego gazociągu. Podniósł również, że rokowania, na które powołuje się organ odwoławczy, w istocie były fikcyjne, zaś jego działka w ogóle nie nadaje się do zabudowy ze względu na istnienie jednego gazociągu i projekt realizacji kolejnego. Podkreślił również, że uzasadnienie decyzji jest niejasne i trudno zrozumieć, co podlega ocenie organu odwoławczego - inwestycja, która dotyczy usytuowania nowego odcinka gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia czy inwestycję liniową celu publicznego, dotyczącą przebudowy gazociągu.

Skarżący w dalszej części skargi argumentował, że organy wprowadzały go w błąd w toku postępowań, informując go, że organ nie może badać przebiegu, zasadności, celowości, ani lokalizacji i przebiegu inwestycji, albowiem postępowanie dotyczy tylko ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na posadowienie urządzeń, a uwagi w zakresie lokalizacji gazociągu mógł zgłaszać na etapie ustalania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji celu publicznego, podczas gdy w tamtym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach pouczało skarżącego, że w tamtym postępowaniu nie bada się dokładnego przebiegu gazociągu, a dokładny przebieg gazociągu może skarżący kwestionować w ramach decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zauważa przy tym, że w następstwie zaskarżonej decyzji inwestor wybuduje na jego nieruchomości gazociąg, a więc urządzenie o charakterze trwałym, które zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego, a to art. 29 ust. 3 pkt. 1 lit. c może wcale nie wymagać decyzji o pozwoleniu na budowę.

W tym stanie rzeczy skarżący wskazał, że zastosowanie art. 124 u.g.n. w rozpatrywanej sprawie powoduje nadmierną ingerencję w jego prawo własności, a zaskarżona decyzja w żaden sposób nie wyjaśnia, czy lokalizacja inwestycji wynika z racjonalnego przebiegu i czy uwzględnia słuszne interesy obu stron. W konsekwencji zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego, jest sprzeczna z art. 64 ust. 1,2 i 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski, zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r. uczestnik postępowania (inwestor) w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w całości i zasadzenie na jego rzecz kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska inwestor przedstawił argumentację uzasadniającą w jego ocenie brak jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, poprzez zezwolenie na przebudowę istniejącego gazociągu średniego ciśnienia DN400mm MOP 1,6MPa relacji [...] , w granicach określonych w załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji, która ma być zlokalizowana w części na działce należącej do skarżącego.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Przepis art. 124 u.g.n., którego ustępy stanowią zasadniczą podstawę prawną rozstrzygnięcia kontrolowanej przez sąd sprawy administracyjnej reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości poprzez zobowiązanie go do udostępnienia tej nieruchomości celem wykonania przez inny podmiot robót budowlanych, określonych w decyzji. Ostatecznie zezwolenie takie daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Możliwość takiego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest przy tym zawężona wyłącznie do robót wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepis powyższy może znaleźć zastosowanie, gdy spełnione zostaną przewidziane w nim trzy przesłanki. Pierwsza to przedsięwzięcie rozumiane jako zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Druga z przesłanek, to brak zgody na taką inwestycję właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości i wcześniejsze przeprowadzenie rokowań. Trzecia natomiast, to zgodność zamierzenia z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wydając decyzję w trybie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. organ opiera się wprawdzie na wniosku inwestora, który jest konieczny do uruchomienia postępowania, ale nie jest nim związany. Każdorazowo bowiem zadaniem organu jest wyważyć interesy stron postępowania, które ze względu na jego przedmiot pozostają w oczywistej kolizji. Dlatego organ nie może przyjmować punktu widzenia tylko jednej strony postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2021 r., II SA/Gl 1034/20 i powołane tam poglądy). Co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też, którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być sprecyzowane wcześniej albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane (i może stanowić samodzielną podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; por. wyrok WSA w Warszawie z 30 listopada 2018 r., VII SA/Wa 616/18, CBOSA), w tym stwarza warunki do wystąpienia o wydanie warunków zabudowy i o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 pr. bud. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 listopada 2017 r., II SA/Rz 1069/17, CBOSA).

W pierwszym rzędzie Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji winien zweryfikować, czy wystąpił przesłanki warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

W ocenie Sądu organy obu instancji trafnie uznały, że przedsięwzięcie, które jest realizowane przez Spółkę zawiera się w pojęciu celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Ustawodawca stwierdził bowiem, że jest to budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Działka skarżącego, której dotyczy ograniczenie z art. 124 ust. 1 u.g.n. położona jest w obszarze, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ale dopiero w dniu 13 kwietnia 2022 r. (uchwała Rady Gminy G. Nr[...] ). Dlatego też Spółka wystąpiła i uzyskała decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 maja 2022 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 lipca 2022 r. nr SKO.UL/41.7/264/2022/9850/RS. Decyzja ta jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. zostały uchylone wyrokiem tut. Sadu z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1286/22 a postępowanie administracyjne w sprawie umorzone. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że "miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru sołectwa G.-Etap I- uchwalony został uchwałą Rady Gminy G. z dnia [...] nr [...] natomiast uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dnia [...] poz. [...] zaś wejście w życie przedmiotowej uchwały (planu miejscowego) miało miejsce w dniu 17 kwietnia 2022 r. Zatem wejście w życie przedmiotowej uchwały nastąpiło jeszcze przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji." W konsekwencji Sąd stwierdził, że "postępowanie w sprawie lokalizacji celu publicznego stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, czego organ nie uczynił."

Jednocześnie Sąd zauważył, że w decyzji organu I instancji zawarto stwierdzenie, że wnioskowana "inwestycja celu publicznego jest zgodna z zapisami miejscowego planu przestrzennego dla obszaru sołectwa G. - Etap I - zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] Z treści tej uchwały będącej aktem prawa miejscowego – zarówno części tekstowej jak i graficznej – wynika przebieg istniejącego i planowanego gazociągu. Przebieg gazociągu odwzorowany na załączniku do decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości odpowiada przebiegowi gazociągu ustalonemu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że spełniony został warunek zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają bowiem dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu gazociągu w części graficznej planu lub wymienienia jego z nazwy w konkretnym przepisie planu. Dopuszczalne jest bowiem wydanie decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu. W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej (co można odnieść również do gazociągów), czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z dnia: 23 października 2014 r., sygn. I OSK 537/13; 8 marca 2017, sygn. akt I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r., sygn. I OSK 452/18, 23 listopada 2021 r., sygn. I OSK 754/21, 26 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 920/21, CBOSA).

Przechodząc do materii rokowań stwierdzić należy, że art. 124 ust. 3 u.g.n., nie precyzuje okoliczności, jakie winny w tym przypadku wystąpić. Niemniej jednak przyjmuje się, że przez rokowania należy rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 141/20, Lex nr 3621423). Rokowania polegają więc na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj., dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (zob. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1538/21, Lex nr 3506781). Negocjacje muszą być prowadzone przez osoby do tego uprawnione. W innym bowiem przypadku wszelkie oświadczenia ustne czy pisemne składane przez podmiot, który do tego nie miał legitymacji prawnej nie mogą być traktowane jako nawiązanie rokowań (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 13/20, Lex nr 3050583).

Kwestia tego, że wniosek powinny poprzedzać rokowania nie jest w sprawie sporna. Rokowania takie się odbyły co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia czy niepowodzenie rokowań spowodowane było brakiem zgody strony na wysokość kwoty za zajęcie nieruchomości czy spowodowane było to inną przyczyną leżąca po jej stronie. Istotne jest tylko to, że rokowania rzeczywiście się odbyły, dotyczyły przedmiotowego wniosku i nie doszło do porozumienia. Brak porozumienia ze skarżącym umożliwił inwestorowi wystąpienie z wnioskiem do organu I instancji o wydanie decyzji w zakresie ograniczenia korzystania z nieruchomości. Znamienny jest również fakt, że na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego odbyła się rozprawa administracyjna (protokół z rozprawy administracyjnej w dniu 28 marca 2023 r.), podczas której skarżący mógł kolejny już raz odnieść się do oferty Spółki i w trakcie której mogło dojść również do zawarcia porozumienia między spornymi stronami.

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i doktryny prawa zakres ograniczenia praw do nieruchomości w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. musi być ściśle określony. Decyzja powinna jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które z kolei nastąpić może tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Dlatego konieczne jest określenie w sentencji decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. takich podstawowych parametrów planowanej inwestycji, jak: sposób posadowienia ciągów, przewodów lub urządzeń (np. posadowienie w ziemi albo nad ziemią), wysokość lub głębokość posadowienia inwestycji liniowej itd. (por. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, tezy do art. 124).

Wydana przez organ I instancji decyzja spełnia te wymogi i zawiera wszystkie wymagane elementy wymieniając szczegółowo wszystkie parametry i lokalizację przestrzenną inwestycji w sposób tekstowy i graficzny.

Wskazać też należy, że ochrona praw (interesu) właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Z tego względu decyzja musi wskazywać jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego), i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie sądu organy orzekające w sprawie zrealizowały ten warunek.

Zdaniem sądu, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w tym zachowania gwarancji procesowych strony. Organy spełniły wszystkie wymagania jakie nakładają na nie przepisy procesowe, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów również naruszenia prawa materialnego. Podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.