II OZ 529/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-05-21	
Data wpływu	2026-04-27	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s	
Hasła tematyczne	Wstrzymanie wykonania aktu	
Sygn. powiązane	VII SA/Wa 3125/25	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi	
Sentencja
Dnia 21 maja 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 3125/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi W. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2025 r., nr DOR.7200.155.2025.URA w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: oddalić zażalenie	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 3125/25, po rozpoznaniu wniosku W. D. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r. nr PINB-7140/43/2246/05 w sprawie z jego skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2025 r., nr DOR.7200.155.2025.URA, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 lutego 2022 r. znak: WINB-WOA.721.419.2021.PG dotyczącej nakazu wykonania określonych robót budowlanych określonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r. nr PINB-7140/43/2246/05, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji.

W ocenie Sądu I instancji, przedmiotowy wniosek nie został uzasadniony i jako taki nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji organu powiatowego.

Sąd wskazał, że nałożony przez ustawodawcę wymóg uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobniają, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Samo stwierdzenie, że wykonanie decyzji spowodowałoby niemal niemożliwe do odwrócenia skutki i szkodę dla strony nie jest wystarczające. Domaganie się wstrzymania wykonania decyzji wymaga uzasadnienia. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności, które pozwolą ocenić, czy wstrzymanie aktu administracyjnego jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadnią wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd ma za zadanie ocenić, czy argumenty, przedstawione przez stronę wnoszącą wniosek, przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji lub czynności.

Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący nie umotywował w żaden sposób złożonego wniosku, to tym samym nie wykazał on, że zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. istnienia realnego i bezpośredniego zagrożenia wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Sąd dokonując z urzędu oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji PINB z 18 sierpnia 2021 r. nakazującej skarżącemu wykonanie określonych robót budowlanych nie dopatrzył się ich zaistnienia. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku.

Sąd podkreślił, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżąjąc je w całości i zarzucając rażące naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, mimo że istniały ku temu przesłanki, przede wszystkim ze wzgęldu na to, że wykonanie decyzji będzie niosło za sobą praktycznie nieodwracalne skutki.

Na podstawie tak postawionego zarzutu skarżący wniósł o uwzględnienie zażalenia i wstrzymanie wykonania decyzji PINB w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r. skarżący wystąpił o dopuszczenie dowodu z kopii decyzji PINB w Żywcu z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 396/2025 na okoliczność nieodwracalnych skutków, które wywoła wykonanie tytułu wykonawczego.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosi, że od czasu wniesienia skargi i wniosku o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego nastąpiła zmiana okoliczności, która tym bardziej uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji PINB w przedmiocie egzekucji.

PINB w Żywcu przystąpił do egzekucji tytułu wykonawczego. Decyzją z 19 grudnia 2025 r. nr 396/2025 nakazał stronie rozbiórkę nie tylko zadaszonego tarasu ale i garażu. Wykonanie tej decyzji spowoduje skutki nieodwracalne i jakiekolwiek wnoszenie skarg lub odwołań, czy wniosków nie usunie skutków, które wywoła decyzja PINB w Żywcu z 19 grudnia 2025 r. Skarżący wskazuje, że jest to podstawowa okoliczność uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji PINB z 18 sierpnia 2021 r.

Dalej po wymienieniu zapadłych w sprawie decyzji stwierdza, że decyzję te nakładają na niego obowiązek wykonania robót budowlanych w postaci zmian w garażu, na którym znajduje się taras. PINB decyzją z 19 grudnia 2025 r. wydał kolejną decyzję nakazującą całkowitą rozbiórkę garażu wraz z zadaszeniem.

W ocenie skarżącego wykonanie powyższych robót, kiedy kwestionuje on zasadność decyzji, spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż w przypadku uznania zasadności jego zarzutów garaż przestałby istnieć.

Mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania skarżący zauwazył, że spory dotyczące prawa budowlanego co do zasady spełniają przesłanką wyjątkowości. Dotyczy to przede wszystkim sporów o istniejące budowle.Niewstrzymywanie decyzji nakazujących wykonać dane roboty budowlane uznaje za absurdalne bowiem prowadziłoby to do kuriozalnej sytuacji kiedy strona przebudowuje swoją nieruchomość lub ją wyburza aby następnie w przypadku uznania jej zarzutów, dokonać kolejnego przebudowania, przywracając ją do stanu poprzedniego.

W okolicznościach niniejszej sprawy możliwe jest, że strona byłaby zobowiązana wyburzyć budowlę a następnie wznieść ją ponownie. Byłoby to nielogiczne, niepraktyczme i nieekonomiczne oraz całkowicie pozbawioine sensu. Skarżacy twierdzi, że sam charakter decyzji PINB uzasadnia podstawę do zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. i nie są potrzebne długie wywody, aby ten fakt uzasadnić czy uprawdopodobnić.

Sam charakter niniejszej sprawy, dotyczącej obowiązku wprowadzenia budowlanych zmian w nieruchomości, zdaniem skarżącego, uzasadnia przyjęcie, że istnieje realne i bezpośrednie zagrożenie wyrządzeniem szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący w razie uwzględnienia skargi przy wcześniejszym wykonaniu robót zostanie pozbawioiny możliwości urzeczywistnienia pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu, że Sąd błędnie ocenił, że skarżący nie wykazał przesłanek wstrzymania wykonania decyzji PINB w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r. nr PINB-7140/43/2246/05 w złożonym przez siebie wniosku Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w istocie przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji nakazującej wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na tarasie od strony granicy z dzialką sąsiednią nr [...] spełniajacej wymogi § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) – wyprowadzenie tej ściany co najmniej 0,3 m ponad pokrycie dachu lub zastosowanie wzdluż ściany pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m bezpośrednio pod pokryciem, przekrycie powinno być na tej szerokości nierozprzestrzeniające ogień, a także wysunięcie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w kierunku południowym wzdłuż granicy działki nr [...] na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej garażu lub na całej wysokości ściany prostopadłej do granicy z dzialką nr [...] zastosować pionowy pas materriału niepalnego o szrokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej EI 60, nie przedstawiał okoliczności jakie świadczyłyby, że wykonanie ww. robót budowlanych doprowadzić może do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Charakter wskazanych robót budowlanych nie wskazuje na unicestwienie jakiejkolwiek części istniejącej już zabudowy ale na jej przebudowę czy rozbudowę o dodatkowe rozwiazania technbiczne służące zabezpieczeniu sąsiedniej nieruchomości przed zagrożeniem w postaci pożaru. Nie wynika z tej decyzji konieczność rozbiórki jak to przedstawia skarżący. Okoliczność, że w sprawie 19 grudnia 2025 r. Nr 396/2025 wydana została przez PINB decyzja rozbiórkowa dotycząca garażu wraz z zadaszonym terasem w ramach tego samego postępowania, w którym wydano decyzję zobowiązującą do wykonania robót budowlanych nie powoduje, że należy wstrzymać wykonanie decyzji zobowiązującej do wykonania robót budowlanych. Są to dwie odrębne decyzje wydane na osobnych podstawach prawnych (art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – nakaz wykonania robót w celu zapewnienia bezpieczeństwa, art. 51 ust. 3 pkt 2 Prwa budowlanego – nakaz rozbiórki garażu wraz z zadaszonym terasem w sytuacji braku wykonania nakazanych robót).

Skoro w niniejszej sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ŚWINB utrzymującej w mocy decyzję PINB w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r. z uwagi na zapadłe prawomocne wyroki nie przedstawiono okoliczności wskazujących na spowodowanie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków wykonaniem przez skarżącego nakazanych robót budowlanych, to nie było możliwe jej wstrzymanie wykonania. Skarżący powinien wskazać dlaczego wykonanie tak określonych robót budowlanych może prowadzić do powstania szkody w jego majątku czy powstania skutków trudnych do odwrócenia. Mogłyby to być np. skutki finansowe przeprowadzenia takich robót w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącego lub ich niewykonalność czy też zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia przy ich wykonaniu. Żadnych takich okoliczności nie podniesiono we wniosku ani w zażaleniu a zatem zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania.

Wbrew temu co uważa skarżący sam charakter decyzji, która zobowiązuje do wykonania prac budowlanych nie stanowi o zaistneniu przesłanek wstrzymania albowiem chodzi tu o takie szkody czy trudne do odwrocenia skutki, które nie wynikają z normalnego przeprowadzenia robót budowlanych (przedłużenia ściany lub zmiany jej parametrów) ale prowadzą do szczególnych i niespodziawanych sytuacji zagrażających bytowi i zdrowi ludzi, ich sytuacji majątkowej. Na żadne takie sytuacje skarżacy nie powołał się stąd uzasadnienie jego wniosku nie mogło prowadzić do wstrzymania wykonania decyzji PINB w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r.

Sama wadliwość zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępownia o stwierdzeniu nieważności podnoszona w skardze nie stanowi podstawy dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie odmówił wstrzymania wykonania decyzji PINB w Żywcu z 18 sierpnia 2021 r. albowiem nie przedstawiono we wniosku ani w zażaleniu okoliczności uzasadniających przyjęcie, że skarżącemu zagrażają znaczna szkoda czy mogą wystąpić trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem nakazanych mu tą decyzją robót budowlanych. W konsekwencji wniosek okazał się bezzasadny i podlegał oddaleniu zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.