III SA/Kr 720/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-18	
Data wpływu	2025-05-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Jakub Makuch
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź	
Symbol z opisem	6145 Sprawy dyrektorów szkół	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 737; Art. 66  ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust.1  pkt 2; Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; Art. 147 par. 1, art. 200 i 205  par. 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch WSA Michał Niedźwiedź Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skarg D. K. i Wojewody Małopolskiego na zarządzenie Wójta Gminy M. z dnia 24 marca 2025 r. nr 31/2025 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora bez wypowiedzenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, II. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącej D. K. 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Zarządzeniem nr 31/2025 dnia 24 marca 2025 r. Wójt Gminy M., działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465, 1572, 1907, 1940, zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym) oraz art. 66 ust, 1 pkt 2) w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2) z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562, 1635, 1933 z 2023 r., poz. 2005, zwanej dalej Prawem oświatowym), po uzyskaniu opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty odwołał D. K. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w R. w trakcie roku szkolnego, bez wypowiedzenia z dniem 24 marca 2025 r.

W uzasadnieniu zarządzenia organ podał, że stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w R zostało powierzone w wyniku przeprowadzonego konkursu na pięcioletnią kadencję od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2026 r. D. K.

Odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły dokonano z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Stwierdzone uchybienia w pracy dyrektora mogą bowiem prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (destabilizację realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej szkoły). Przyczyną odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły jest rażąca niekompetencja dyrektora szkoły w realizacji spoczywających na nim obowiązków oraz utrata zaufania organu prowadzącego do dyrektora szkoły. Powyższe związane jest z:

I. Niezapewnieniem prawidłowego funkcjonowania kierowanej placówki na wypadek nieobecności dyrektora szkoły poprzez:

1) nieudzielenie uprawnień i pełnomocnictw dla wicedyrektora szkoły do reprezentowania szkoły w sprawach wyjaśnień i oświadczeń do wniosków na projekty edukacyjne dofinansowane ze środków UE, co skutkuje zagrożeniem nieprzyznania Gminie M. dofinansowania w ramach "Funduszy europejskich dla Małopolski 2021-2017":

- ZIT- Działanie 6.30a "Szkoła otwarta na edukację włączającą" (wartość projektu 1 881 348.00 zł),

- ZIT- Działanie 6.30a "Asystent ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi" (wartość projektu 266 692,50 zł),

2) niezapewnienie podpisu elektronicznego dla wicedyrektora szkoły, co uniemożliwia mu podpisywanie dokumentów urzędowych, w tym tych niezbędnych do wyjaśniania i uzupełniania wniosków, o których mowa w pkt 1, składania oświadczeń do kolejnych wniosków (termin złożenia mija 5 marca 2025 r,. wartość projektów wynosi ponad 1 mln zł), a ponadto do podpisywania innych dokumentów urzędowych, niezbędnych do prawidłowej realizacji zadań szkoły;

3) nieudzielenie wicedyrektorowi szkoły dostępu do systemów e-Doręczenia i e-PUAP, co uniemożliwia odbieranie poczty urzędowej, śledzenie spraw, które wpływają, ich załatwienie oraz doręczanie pism adresatom, co grozi przekroczeniem terminów załatwiania spraw i poważnymi konsekwencjami formalnymi (np. w zakresie dostępu do informacji publicznej);

4) nieudzielenie wicedyrektorowi szkoły dostępu do systemu PUE- ZUS, co jest niezbędne do wykonywania przez niego obowiązków pracodawcy w czasie nieobecności dyrektora, w tym w zakresie dostępu do zwolnień lekarskich i organizowania zastępstw za nieobecnych nauczycieli;

5) nieudzielenie wicedyrektorowi szkoły dostępu do Rejestru Sprawców Przestępstw na tle Seksualnym - co uniemożliwia weryfikację kandydatów do pracy w sytuacji, gdy niezbędne jest obecnie zatrudnienie nauczycieli i podpisywane są obecnie umowy;

6) niemożność korzystania przez wicedyrektora szkoły z systemu sprawdzania, czy kandydat na pracownika figuruje w Rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym;

7) nieudzielenie wicedyrektorowi szkoły dostępu do systemu zgłaszania ofert pracy do urzędu pracy, co przy obecnych brakach kadrowych jest faktem paraliżującym realizację procesu dydaktycznego i opiekuńczego,

8) nieudzielenie wicedyrektorowi szkoły dostępu do panelu dyrektora na stronie Kuratorium Oświaty w Krakowie, co zagraża terminowemu wykonaniu poleceń i dyspozycji wydanych przez organ nadzoru pedagogicznego.

Organ wskazał nadto, że w okresie od 25 lutego 2025 r. do 10 marca 2025 r. D. K. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Po powrocie do pracy również nie udzieliła wicedyrektorowi szkoły wszystkich uprawnień i dostępów do narzędzi niezbędnych do zachowania ciągłości pracy szkoły i zastępowania dyrektora, co powoduje ryzyko dalszej destabilizacji pracy szkoły.

II. Brak podjęcia do chwili obecnej czynności wyjaśniających w przedmiocie zgłoszenia inspektora ochronnych danych osobowych o możliwym naruszeniu bezpieczeństwa danych osobowych - pismo zostało wysłane do dyrektora szkoły dnia 21 lutego 2025 r.

III. Niedopełnienie obowiązków w zakresie zaplanowania wystarczających środków w budżecie szkoły na 2025 r. na podwyżki wynagrodzeń dla pracowników administracji i obsługi, pomimo możliwości zgłoszenia zmian do planu finansowego szkoły w okresie od października do grudnia 2024 r.,

IV. Rażące naruszenia w zakresie współpracy z rodzicami, w tym lekceważące potraktowanie rodziców uczniów szkoły oraz zgłoszonych przez nich zastrzeżeń co do funkcjonowania szkoły, ostentacyjne opuszczenie spotkania zorganizowanego dnia 24 lutego 2025 r. przez Wójta Gminy M. w celu wyjaśnienia sprawy.

Zdaniem organu dyrektor szkoły nie jest zdolna do wykonywania zadań na stanowisku kierowniczym z przyczyn rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków. Organ prowadzący utracił zaufanie do ww. dyrektora szkoły z powodów opisanych powyżej.

Tym samym zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do odwołania, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego kompetencje organu prowadzącego w sprawie odwołania dyrektora szkoły wykonuje wójt. Dnia 14 marca 2025 r. organ prowadzący uzyskał opinię Małopolskiego Kuratora Oświaty w sprawie odwołania D. K. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w R., co jest warunkiem formalnym wynikającym z art. 66 ust 2 pkt 2) Prawa oświatowego.

Na powyższe zarządzenie D. K., zwana dalej skarżącą, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając zarządzenie naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego i wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia.

Zdaniem skarżącej odwołanie jej ze stanowiska zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących w tym względzie przepisów. Przesłanki do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego oraz procedurę tego odwołania określa art. 66 ustawy prawo oświatowe. W art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego pojawia się problematyczny w praktyce zwrot "przypadki szczególnie uzasadnione". Zawęża on pole zastosowania tego przepisu do sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że zarówno ocena jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje go z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętej decyzji. Wymaga także podkreślenia, że ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" dodał przysłówek "szczególnie". Nie ulega zatem wątpliwości, że w art. 66 ust. 1 pkt. 2 Prawa oświatowego świadomie zawężono zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych.

W ocenie skarżącej wskazówką dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest porównanie treści pkt. 1 oraz pkt. 2 art. 66 ust. 1 Prawa oświatowego. Uregulowania te stanowią dwa odrębne tryby które wzajemnie się wykluczają. W art. 66 ust. 1 pkt. 1 Prawa oświatowego obok oczywistej podstawy odwołania ze stanowiska kierowniczego jaką jest rezygnacja przez samego zainteresowanego wskazano jeszcze dwie okoliczności. Pierwszą z nich jest ustalenie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego. W tym ostatnim przepisie wskazano między innymi przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki oraz prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem. To do tej kategorii należą rzekome uchybienia skarżącej. Co więcej odwołanie w tym przypadku może nastąpić bez wypowiedzenia ale wyłącznie w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Skarżąca posiada aktualną, wyróżniająca ocenę pracy dokonaną w 2021 r. gdzie na próżno doszukiwać się jakiegokolwiek zakwestionowania jej kompetencji.

W przypadku dotyczącym nieprawidłowości w zakresie spraw dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki, jak również prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem ustawodawca przewidział szczególny tryb odwołania określony w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit b Prawa oświatowego. Tym samym nieprawidłowości te mogą stanowić, podstawę odwołania dyrektora ze stanowiska, tylko po uprzednim wydaniu negatywnej oceny zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego. Tak więc oparcie odwołania na zarzutach dotyczących organizacji pracy szkoły nie może przebiegać w trybie art. 66 ust. 1 Prawa oświatowego (tak też w wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 45/10).

Drugą z podstaw jest określone w art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c Prawa oświatowego złożenie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust.3 Prawa oświatowego. Do sytuacji takiej nie doszło w nin. sprawie, co więcej opinia wydana przez Małopolskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska kierowniczego nie wskazuje na żadne zastrzeżenia w stosunku do jej pracy. Organ nadzoru pedagogicznego w swojej opinii w zasadzie nie wyraża żadnego stanowiska względem odwołania skarżącej z funkcji dyrektora szkoły.

Skarżąca, nie zgodziła się tez z podstawą faktyczną odwołania jej ze stanowiska i z poszczególnymi zarzutami.

Wskazał, że projekt zastał podpisany zgodnie z wytycznymi przekazanymi drogą mailową przez dyrektora COE . Do gminy na skrzynkę mailową "COE ogólny" zostały wysłane pliki w trzech wersjach: plik edytowalny w formacie Word, plik w formacie PDF oraz PDF podpisane podpisem kwalifikowanym w standardzie XADES. 02-2025 o godz. 19:49 ze skrzynki dyrektora szkoły. Mail ten został wysłany 20 - 02-2025 o godz. 19:49 ze skrzynki dyrektora szkoły.

Informacja o konieczności podpisania dokumentów do projektu dotarła do sekretariatu 3-03-2025 kiedy skarżąca przebywała na wolnieniu lekarskim. Informacja dotarła ze zbyt małym wyprzedzeniem. Projekt zastał podpisany zgodnie z wytycznymi przekazanymi drogą mailową przez dyrektora COE. Do gminy na skrzynkę mailową "COE Ogólny" zostały wysłane pliki w trzech wersjach; plik edytowalny w formacie Word, plik w formacie PDF oraz PDF podpisane podpisem kwalifikowanym w standardzie XADES. Mail ten został wysłany 12-03-2025 o godzinie 21:57.

Skarżąca kilkukrotnie prosiła wicedyrektor o to by złożyła wniosek o podpis elektroniczny do KIR. Niestety procedura podpisu elektronicznego kwalifikowanego SZAFIR wymaga osobistego udziału osoby zainteresowanej.

Dostęp do systemu e-doręczenia ma również sekretarz szkoły, a więc sekretariat również ma możliwość śledzenia tej skrzynki i przekazywania informacji w czasie nieobecności dyrektora wicedyrektorowi. Sekretarz szkoły ma pełne uprawnienia administratora. Wicedyrektor nie zwracał się do skarżącej z informacją o potrzebie otrzymania dostępu do e-PUAP.

Wicedyrektor nie zwracał się do skarżącej z informacją o potrzebie otrzymania dostępu do PUE ZUS. Platforma PUE ZUS jest połączona z profilem zaufanym. Wymaga osobistego stawiennictwa osoby zainteresowanej w placówce ZUS.

Procedura przyznania dostępu do rejestru sprawców przestępstw na tle seksualnym wymaga osobistego udziału osoby zainteresowanej. Telefonicznie skarżąca uzyskała informacje o ww. procedurze i przekazała ustnie wicedyrektor informacji o konieczności odbycia procedury i że podpisze wszystkie dokumenty gdzie będzie wymagany jej podpis.

Nie było takiej sytuacji w której była konieczność wykonania takiego sprawdzenia przez wicedyrektora. Skarżąca osobiście sprawdzała rejestr. Po jej dwumiesięcznej nieobecności związanej z operacją onkologiczną ratującą życie nikt nie zgłosił takiej potrzeby. Brak było jakiejkolwiek aktywności wicedyrektor w tym zakresie. Nie było żadnych oficjalnych informacji ze strony gminy jako organu prowadzącego.

Wszystkie sprawy związane z rekrutacją pracowników skarżąca przeprowadzała osobiście. Sekretarz odpowiedzialny za kadry zamieszczał ogłoszenia w SIO. Dostęp do systemu urzędu pracy sfinalizowano dopiero w styczniu 2025 r., ponieważ były z tym problemy. Wcześniej oferty zgłaszał do urzędu pracy sekretarz odpowiedzialny za kadry.

Podczas nieobecności skarżącej wicedyrektor zadzwonił do Kuratorium Oświaty i zmieniono mu hasło. Skutkowało to tym, że skarżąca przestała mieć dostęp do panelu dyrektora.

Pismo w tej sprawie zostało skierowane do adresata radcy prawnego, inspektora ODO sygn. [...] w systemie e -doręczenie w dniu 11- 03-2025 12:18. Adresat odebrał 12-03-2025 o godz. 7:38.

W mailu z dnia 17-09-2024 11:47 dyrektor COE przesłał arkusz kalkulacyjny ułatwiający stworzenie wniosku do budżetu na 2025. Mail trafił na skrzynkę sekretariatu szkoły, nie na skrzynkę dyrektora. W załączonym pliku EXCEL były tylko pozycje związane z tzw. "rzeczówką". W tej wiadomości informowano również że dane płacowe będą zaciągnięte z arkusza organizacyjnego w systemie VULCAN. Termin realizacji określony został do 19-09-2024. W tym okresie skarżąca przebywałam na zwolnieniu lekarskim. Wicedyrektor nie przekazał tej informacji. Skarżąca była przekonana że budżet na pensje został prawidłowo oszacowany. Że są jakieś nieprawidłowości skarżąca zorientowała się dopiero w styczniu 2025 r., gdy obliczała podwyżki. Próbowała dowiedzieć się czegoś telefonicznie od pracowników COE, ale nie chciano udzielić jej wyjaśnień, odsyłając do "Dropbox". Szkoła nie prowadzi własnej księgowości, wszystko realizuje COE w Gminie.

Skarżąca nigdy nie lekceważyła rodziców. Zarzut jest ogólnikowy i nie wskazuje konkretnej sytuacji. Zawsze niezwłocznie informowała rodziców o zaistniałych zdarzeniach poprzez dziennik elektroniczny. Zawsze prosiłam wychowawców grup przedszkolnych aby przekazywali informacje rodzicom. Później wydała polecenie stworzenia rodzicom Librus, aby można było się z nimi lepiej komunikować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Szkoły dokonano ze względu na konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania przez skarżąca funkcji dyrektora szkoły, z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Stwierdzone przez Wójta, jako organ prowadzący szkołę, uchybienia w pracy dyrektora mogły prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły i dlatego - wobec zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku - konieczne stało się niezwłoczne zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora przez skarżącą.

Jak podał organ, dokonując oceny zaistniałych okoliczności organ opierał się na obowiązującej wykładni przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, zgodnie z którą przypadek "szczególnie uzasadniony" to m.in. taki, który uzasadnia decyzję, iż absolutnie nie można dłużej czekać z odwołaniem dyrektora, bo istnieją wyjątkowe okoliczności świadczące o tym, iż decyzja o pozbawieniu danej osoby funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast, albowiem w każdym kolejnym dniu pełnienia przez tę osobę funkcji dyrektora szkoły - aktualizują się daleko idące niebezpieczeństwa dla kierowanej przez nią placówki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2024 r., III SA/Kr 1142/24).

Przyczyną odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły była rażąca niekompetencja w realizacji spoczywających na nim obowiązków oraz utrata zaufania Organu prowadzącego do dyrektora. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do podjęcia działań na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 66 ust. 1 pkt 2) w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2) Prawa oświatowego. Wydanie zarządzenia zostało poprzedzone zasięgnięciem opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty w Krakowie, który nie wskazywał, iż ocena zaistniałych okoliczności sprawy dokonana przez organ prowadzący jest nieprawidłowa.

Skarżąca jako dyrektor szkoły wykazała się w ocenie organu rażącą niekompetencją, której przejawem było m.in. niezapewnienie prawidłowego funkcjonowania kierowanej placówki na wypadek nieobecności dyrektora szkoły poprzez:

- nieudzielenie upoważnień/pełnomocnictw dla wicedyrektora szkoły do reprezentowania Szkoły w sprawach wyjaśnień i oświadczeń do wniosków na projekty edukacyjne dofinansowane ze środków UE, co skutkuje zagrożeniem nieprzyznania Gminie M. dofinansowania w ramach "Funduszy europejskich dla Małopolski 2021-2017";

- niezapewnienie podpisu elektronicznego dla wicedyrektora szkoły, co uniemożliwiało uzupełniania podpisywanie dokumentów urzędowych, w tym tych niezbędnych do wyjaśniania wniosków, składania oświadczeń do kolejnych wniosków (termin złożenia minął w dniu 5 marca 2025 r., wartość projektów wynosi ponad 1 mln zł), a ponadto do podpisywania innych dokumentów urzędowych, niezbędnych do prawidłowej realizacji zadań szkoły.

Organ wyjaśnił, że wnioski projektowe określone powyżej zostały złożone przez Gminę M. do Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości. Wnioskowanie o dofinansowanie projektów edukacyjnych w ramach środków UE jest procedurą bardzo skomplikowaną i wymaga współdziałania wszystkich podmiotów zaangażowanych w procedurę. Gmina M., jako wnioskodawca , otrzymała pismo z dnia 14 lutego 2025 r. oraz 19 lutego 2025 r. z uwagami do ww. wniosków dotyczących szkoły, w którym wskazane zostały bardzo krótkie terminy do naniesienia wskazanych w pismach poprawek i uzupełnień. W tej sytuacji do dyrektorów szkół wskazanych jako realizatorzy projektu została skierowana prośba o podpisanie załączników niezbędnych do uzupełnienia dokumentacji przy ubieganiu się o dofinansowanie. Skarżąca przysłała podpisane załączniki dnia 20 lutego 2025 r., jednak po kolejnej konsultacji telefonicznej z Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości okazało się, że konieczna jest kolejna korekta oświadczeń i podpisanie ich na właściwym druku. Niestety w Szkole Podstawowej w R. nie było to możliwe, ponieważ skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od 22 lutego 2025 r. do 10 marca 2025 r., a wicedyrektorka nie miała nadanego przez skarżącą upoważnienia/pełnomocnictwa do podpisania stosownych dokumentów, ani nie posiadała podpisu kwalifikowalnego. Z tego powodu w terminach wyznaczonych do dokonania poprawek do ww. projektów Gmina M. nie złożyła wymaganych prawidłowych oświadczeń ze Szkoły Podstawowej w R., narażając się tym samym na ryzyko negatywnej oceny wniosku. Po powrocie ze zwolnienia lekarskiego dnia 12 marca 2025 r. o godzinie 21:27 skarżąca przysłała mailowo oświadczenia podpisane tego samego dnia o godzinie 21:03, które jednak nie mogły zostać przyjęte z uwagi na fakt, że w dokumencie widniała data 3 marca 2025 r. jako dzień złożenia oświadczenia, tj. dzień, kiedy skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy. Dopełnienie formalności dotyczących ww. projektów okazało się możliwe dopiero w dniu 2 kwietnia 2025 r. po ponownym wezwaniu Gminy M. do uzupełnienia poprawek, gdy nastąpiło już odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Szkoły.

Analogiczna sytuacja wystąpiła w przypadku dwóch kolejnych projektów — "Kreatywna szkoła" oraz "Przyjazna szkoła", w odniesieniu do których zostały wysłane wnioski bez oświadczeń. Na podkreślenie zasługuje fakt, że wicedyrektorzy pozostałych jednostek oświatowych, dla których Wójt Gminy M. jest Organem prowadzącym, od dawna podsiadają podpisy kwalifikowalne, zakupione przez dyrektorów tych jednostek, jak również posiadają stosowne upoważnienia/pełnomocnictwa, uprawniające ich do podejmowania w imieniu dyrektorów czynności wiązanych z wnioskowaniem i pozyskiwaniem dofinansowań ze środków zewnętrznych. Do podjęcia takich działań (tj. zakupu podpisów kwalifikowanych upoważnień/pełnomocnictw wicedyrektorom) dyrektorzy szkół i przedszkoli byli zobowiązywani przez Wójta Gminy M. wielokrotnie, na wspólnych, cyklicznych naradach organizacyjnych.

Kolejnym elementem, składającym się na niezapewnienie przez skarżącą należytego funkcjonowania szkoły było nieudzielenie wicedyrektorowi szkoły dostępu do systemów e-Doręczenia i e-PUAP, co uniemożliwia odbieranie poczty urzędowej, śledzenie spraw, które wpływają, ich załatwienie oraz doręczanie pism adresatom, co grozi przekroczeniem terminów załatwiania spraw i poważnymi konsekwencjami formalnymi (np. w zakresie dostępu do informacji publicznej). Brak możliwości dostępu do systemów przez wicedyrektora uniemożliwia mu powzięcie informacji o wpływających sprawach a tym bardziej załatwianie spraw warunkujących prawidłowe funkcjonowanie szkoły.

Zgodnie z art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego w czasie nieobecności dyrektora zastępuje go wicedyrektor, zatem odpowiada w pełni i bezwarunkowo za ciągłość i prawidłowość działania szkoły. Niedopuszczalnym zaniedbaniem dyrektora jest więc, żeby dyrektor nie wyposażył osoby go zastępującej w podstawowe narzędzia umożliwiające mu wykonanie obowiązków i realizowanie zadań wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Obowiązek ten spoczywa na dyrektorze, a nie jak podnosi skarżąca na wicedyrektorze. Niedopuszczalnym jest wiec, żeby to wicedyrektor prosił dyrektora o udzielenie dostępu do narzędzi będących podstawą zarzadzania jednostką oświatową.

Skarżąca nie udzieliła wicedyrektorowi szkoły dostępu do systemu PUE ZUS, co jest niezbędne do wykonywania przez niego obowiązków pracodawcy w czasie nieobecności dyrektora, w tym w zakresie dostępu do zwolnień lekarskich i organizowania zastępstw za nieobecnych nauczycieli. Niedopuszczalnym jest, by osoba, która podczas nieobecności dyrektora szkoły ma zapewnić ciągłość działania jednostki, nie miała dostępu do systemu ZUS, stanowiącego podstawę do zwolnień lekarskich. Informacja ta jest wicedyrektorowi niezbędna, żeby z minimalnym nawet wyprzedzeniem zorganizować zastępstwa za nieobecnych nauczycieli, a uczniom zapewnić bezpieczeństwo. Od momentu przyjścia do szkoły za bezpieczeństwo ucznia odpowiada bezwarunkowo szkoła. Na każdej lekcji konieczna jest obecność nauczyciela, więc zorganizowanie zastępstw nauczyciela, który może zastępstwo objąć, albo powiadomienie rodziców o odwołaniu zajęć jest podstawowym obowiązkiem wicedyrektora podczas nieobecności dyrektora.

Skarżąca nie dopełniła swoich obowiązków jako dyrektor szkoły także poprzez brak zapewnienia, aby wicedyrektor zastępujący ją w czasie usprawiedliwionej nieobecności, miał dostęp do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, jak również do Centralnego Rejestru Orzeczeń Dyscyplinarnych.

Organ podniósł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 10 ust. 5 pkt 4a) ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r., poz. 986) stosunek pracy z nauczycielem mianowanym i nauczycielem dyplomowanym nawiązuje się jeżeli nie był prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną, o której art. 76 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy w okresie 3 lat przed nawiązaniem stosunku pracy, albo karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Celem weryfikacji spełniania przez kandydata ww. warunku dyrektor szkoły, przed nawiązaniem stosunku pracy, jest obowiązany zasięgnąć informacji z Centralnego Rejestru Orzeczeń Dyscyplinarnych (art. 85x-85y ww. ustawy).

Niezależnie od powyższego, przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi, pracodawcy lub inni organizatorzy w zakresie takiej działalności są obowiązani do uzyskania informacji, czy dane tej osoby są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze (art. 21 ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na de seksualnym). Obowiązek weryfikacji w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle seksualnym z dostępem ograniczonym obowiązuje od 1 października 2017 r. Po zmianie ustawy, która weszła w życie 15 lutego 2024 r. (nowa nazwa przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na de seksualnym i ochronie małoletnich) rozszerzony został katalog dokumentów wymagających zgromadzenia przed zatrudnieniem/dopuszczeniem do działalności na rzecz małoletnich.

Przy aktualnie występujących brakach kadrowych oraz konieczności poszukiwania nauczycieli w trakcie roku szkolnego niedopuszczalnym jest, by wicedyrektor - na wypadek nieobecności dyrektora szkoły, podpisując umowę z pracownikiem nie miał możliwości sprawdzenia tej osoby, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W czasie nieobecności skarżącej, w szkole została zatrudniona nauczycielka, z którą skarżąca przeprowadziła rozmowy kwalifikacyjne (oraz ustaliła warunki umowy, w tym datę jej zawarcia i rozpoczęcia pracy. Tymczasem w dniu rozpoczęcia pracy przez nowego pracownika, wicedyrektor - wobec nieobecności Skarżącej i niezapewnienia dostępu do ww. rejestrów - nie miał możliwości dokonania wymaganych prawem weryfikacji.

Kolejnym zaniechaniem skarżącej było niezapewnienie wicedyrektorowi dostępu do panelu dyrektora na stronie Małopolskiego Kuratorium Oświaty w Krakowie, co zagrażało terminowemu wykonaniu poleceń i dyspozycji wydanych przez organ nadzoru pedagogicznego. W czasie nieobecności w pracy skarżącej odbywały się konkursy dla uczniów organizowane przez Małopolskiego Kuratora Oświaty. Wyniki konkursów są istotnym składnikiem punktacji, branej pod uwagę przy rekrutacji uczniów do szkół średnich. Jedna z uczennic klasy VIII szkoły zakwalifikowała się do etapu rejonowego konkursu geograficznego. Wobec braku dostępu do ww. panelu Kuratorium Oświaty wicedyrektor był pozbawiony dostępu do informacji, a tym samym nie mógł przekazać uczennicy informacji o terminach kolejnego etapu konkursu.

Po powrocie skarżącej do pracy, nadal nie zapewniła ona wicedyrektorowi szkoły wszystkich uprawnień i dostępów do narzędzi niezbędnych do zachowania ciągłości pracy szkoły i zastępowania dyrektora, o których mowa powyżej. Jednocześnie, wbrew twierdzeniom skarżącej - to na skarżącej jako osobie kierującej placówką oświatową ciążył obowiązek podjęcia wszelkich działań mających na celu zapewnienie ciągłości i prawidłowości funkcjonowania szkoły na wypadek nieobecności skarżącej w pracy.

Niezależnie od powyższego, zdaniem organu istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowego wypełniania przez skarżącą obowiązków administratora danych określonych w art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.). Jak przyznała Skarżąca, w dniu 21 lutego 2025 r. otrzymała od Inspektora Ochrony Danych informację o potencjalnym naruszeniu ochrony danych osobowych pracowników szkoły, na którą to informację zareagowała dopiero w dniu 11 marca 2025 r., tj. z przekroczeniem 72- godzinnego terminu określonego w ww. przepisie Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

Skarżąca nie zaplanowała też wystarczających środków w budżecie szkoły na 2025 rok z przeznaczeniem na podwyżki wynagrodzeń dla pracowników administracji i obsługi, pomimo możliwości zgłoszenia zmian do planu finansowego szkoły w okresie od października do grudnia 2024 r. Pracownicy nie otrzymali podwyżek w 2025 r. Zaniedbanie powyższe mogło zostać z łatwością skorygowane przez skarżącą, gdyż zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o rachunkowości mogła samodzielnie dokonać odpowiednich przesunięć w budżecie szkoły pomiędzy paragrafami lub wystąpić do Wójta o dokonanie tychże przesunięć, wskazując konkretne paragrafy do przesunięć i konkretne kwoty. Skarżąca nie podjęła jednak stosownych czynności.

Utrata zaufania organu do skarżącej, spowodowana była także rażącymi nieprawidłowościami w zakresie współpracy skarżącej z rodzicami uczniów uczęszczających do szkoły, w tym lekceważącym potraktowaniem rodziców uczniów szkoły oraz zgłoszonych przez nich zastrzeżeń. Na spotkaniu z Wójtem Gminy M., zorganizowanym dnia 24 lutego 2025 r. w wyniku skarg rodziców oraz na ich wniosek, skarżąca nie podjęła żadnej próby wyjaśnienia nieprawidłowości zgłaszanych przez rodziców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje więc orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5

W myśl zaś postanowień art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Jak wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153, zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym) sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, należą do zadań własnych gminy, zgodnie zaś z art. 30 ust. 2 pkt 5 do zadań wójta/burmistrza/prezydenta należy m.in. zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych gminy.

Wydawanie zarządzeń przez organy wykonawcze gminy w sprawie powoływania i odwołania ze stanowiska dyrektorów instytucji kultury jest zatem niewątpliwie wydawaniem aktów w sprawie z zakresu administracji publicznej przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Zarządzenia te równocześnie wywołują skutki z zakresu prawa pracy, podlegające kognicji sądów pracy, nie zmienia to jednak ich publicznoprawnego charakteru.

Taki sposób rozumienia charakteru prawnego aktów odwołania ze stanowiska kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej jest prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów organów jednostek samorządu terytorialnego odwołujących dyrektorów szkół (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 133/12, z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 10/12, z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 637/08, z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 86/08, z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 237/07, z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 648/06, z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OSK 456/05, uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., akt III RN 123/99). Analogiczne poglądy wyrażane są też w orzecznictwie w odniesieniu do odwoływania dyrektorów zakładów opieki zdrowotnej (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1814/09), instytucji kultury (por. np. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 598/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 829/09, wyrok NSA z 12 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 548/03, wyrok NSA z 19 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1579/02), czy też ośrodka pomocy społecznej (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 428/09). Tezy tych orzeczeń pozostają aktualne także w odniesieniu do charakteru prawnego będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie aktu odwołania dyrektora gminnego ośrodka kultury, albowiem we wszystkich tych przypadkach chodzi o odwołanie kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej. Tego rodzaju odwołanie stanowi czynność z zakresu administracji publicznej. Podwójny charakter aktów powołania na stanowisko dyrektora instytucji kultury z jednej strony przesądza o objęciu go nadzorem wojewody a w konsekwencji kontrolą sądu administracyjnego, a z drugiej - o możliwości poddania sporów z tego tytułu kontroli sądów powszechnych (sądów pracy). Taką wykładnię potwierdza nowelizacja ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej z dnia 31 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 1230). W brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. art. 15 ust. 7 przewiduje, że "w sprawach dotyczących powoływania i odwoływania dyrektora instytucji kultury w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisy art. 68-72 Kodeksu pracy". W innych zatem, uregulowanych ustawą, sprawach trybu i zasad powoływania dyrektora instytucji kultury mają zastosowanie przepisy prawa administracyjnego skutkujące publicznoprawnym charakterem aktu powołania na to stanowisko, wywołującego skutki także w sferze prawa pracy (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2526/11), zob. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 871/12; LEX nr 1234632.

W rozpoznawanej sprawie kontroli zostało poddane zarządzenie nr 31/2025 dnia 24 marca 2025 r. Wójta Gminy M., wydane na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465, 1572, 1907, 1940) oraz art. 66 ust, 1 pkt 2) w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2) z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562, 1635, 1933 z 2023 r poz. 2005, zwanej dalej Prawem oświatowym).

Niewątpliwie więc mamy do czynie z aktem – w tym wypadku z zarządzeniem – z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W orzecznictwie wskazuje się, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu przywołanej regulacji może dotyczyć sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych – kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tej jednostki lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn – jest nie do przyjęcia (wyrok NSA z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2235/21). Wskazuje się zarazem, że "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia – winien być rozumiany wąsko, przy przyjęciu wykładni zawężającej jedynie do kwalifikowanych sytuacji i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego ponieważ naruszenie prawa jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków, a stwierdzone uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, a przy tym nie ma wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania funkcji z przyczyn etycznych, rażącej niekompetencji w realizacji obowiązków (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 86/08, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 109/17).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2024 r. (sygn. akt III OSK 1021/24) – odwołując się do rozstrzyganych w orzecznictwie sądów administracyjnych przypadków, przedstawił typologię sytuacji realizujących analizowaną obecnie przesłankę odwołania dyrektora. Są to (przykładowo) takie sytuacje, jak: kradzież, błędy organizacyjne stawiające placówkę w stan zagrożenia likwidacją, zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem podopiecznych, notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych, długotrwała choroba dezorganizująca szkołę.

Okolicznościami natomiast nierealizującymi przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – będzie np. negatywna ocena działalności dyrektora szkoły w zakresie gospodarki finansowej lub inne zaniedbania dotyczące organizacji pracy (tak wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1035/22). Te, wymienione wyżej okoliczności nie stanowią bowiem – jak akcentował NSA we wskazanym wyroku – okoliczności będących wynikiem zdarzeń nagłych, które miały miejsce "tu i teraz" – co nieodzownie musi mieć miejsce przy korzystaniu organu z dyspozycji wskazanego przepisu. "Szczególnie uzasadnione przypadki" to zasadniczo takie sytuacje, które uzasadniałyby decyzję, iż nie można czekać z odwołaniem dyrektora, bo pozbawienie funkcji kierowniczej musi być podjęte natychmiast (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 6929/21, z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt III OSK 4789/21).

Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, u podstaw jego wydania legły kwestie związane z rażącą niekompetencją w realizacji spoczywających na dyrektorze obowiązków oraz utrata zaufania organu prowadzącego do dyrektora. Wójt wskazał mianowicie, że było to związane z niezapewnieniem prawidłowego funkcjonowania kierowanej placówki na wypadek nieobecności dyrektora szkoły poprzez:

- nieudzielenie upoważnień/pełnomocnictw dla wicedyrektora szkoły do reprezentowania szkoły w sprawach wyjaśnień i oświadczeń do wniosków na projekty edukacyjne dofinansowane ze środków UE, co skutkuje zagrożeniem nieprzyznania Gminie M. dofinansowania w ramach "Funduszy europejskich dla Małopolski 2021-2017";

- niezapewnienie podpisu elektronicznego dla wicedyrektora szkoły, co uniemożliwiało uzupełniania podpisywanie dokumentów urzędowych, w tym tych niezbędnych do wyjaśniania wniosków, składania oświadczeń do kolejnych wniosków (termin złożenia minął w dniu 5 marca 2025 r., wartość projektów wynosi ponad 1 mln zł), a ponadto do podpisywania innych dokumentów urzędowych, niezbędnych do prawidłowej realizacji zadań szkoły.

W ocenie jednakże Sądu nie są to okoliczności, które można uznać za podpadające po pojęcie "szczególnie uzasadnionego" przypadku.

Po pierwsze, jak trafnie podnosi się bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie jej dyrektora w naturalny sposób osłabia, a nawet z upływem czasu znosi możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy, który to przepis jest przewidziany dla przypadków wymagających natychmiastowego działania (zob. wyroki NSA: z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3053/01; z dnia 12 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1009/19; z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1059/21). Z kolei w piśmiennictwie wskazuje się, że ryzyko zwłoki w odwołaniu dyrektora ponosi organ odwołujący (tak M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2022, art. 66, uwaga 5). Zaniechanie zatem organu polegające na braku wdrożenia adekwatnej czasowo reakcji na dostrzeżone uchybienia, wykluczało możliwość skutecznego powołania się na te same okoliczności w momencie podejmowania przedmiotowego zarządzenia.

Wobec tego stwierdzić należy, że będące przesłankami wydania zaskarżonego aktu zaniechanie skarżącej, jako dyrektora, w postaci nieudzielenia stosownej możliwości dostępu do platform komunikacji, w tym w szczególności takich jak: e-Doręczenia, PUE ZUS, czy e-PUAP wystąpiło, już na etapie obejmowania przez nią funkcji dyrektora. Właściwa zatem reakcja na te zaniechania powinna być, zdaniem Sądu, podjęta niezwłocznie po ich wystąpieniu. Stwierdzenie tego stanu rzeczy przez organ prowadzący szkołę winno więc pozostawać w ścisłej korelacji czasowej. Powyższe nie wpisuje się zatem w kwestionowane zarządzenie z dnia 24 marca 2025 r. Nadto, wskazać należy, że nie jest funkcją dyrektora dysponowanie dostępem do wszystkich platform, bo naturalną rzeczą jest to, że dyrektor szkoły działa także przy pomocy innych osób, w tym służb kasowo-księgowych, które ze swej istoty dysponują i możliwościami i dostępem do tych platform celem realizacji spoczywających na nich określonych zadań. W nawiązaniu do przedstawionego stanowiska organów o narażeniu szkoły na utratę środków unijnych wskutek działań skarżącej, dostrzec należy, że wezwanie do uzupełnienia złożonych wniosków o te fundusze, zostało przesłane dyrektorowi 19 lutego 2025 r., zaś skarżąca pisma te podpisała 20 lutego 2025 r. Fakt natomiast podpisania przez nią niewłaściwych formularzy wniosków obciąża, w ocenie Sądu, organ je przesyłający. Ciężko zatem stawiać skarżącej zarzut niepodpisania kolejnych dokumentów skoro w dacie wysłania ich przez organ w celu ich podpisania przebywała ona na zwolnieniu lekarskim. Podkreślić również należy, że z akt sprawy wynika skuteczne złożenie wniosków o dofinansowanie ze środków UE, a w tej sytuacji nie sposób dopatrzeć się jakiegokolwiek zagrożenia dla funkcjonowania szkoły mającego wynikać z zaniechań skarżącej. Sąd nie podziela kluczowego argumentu organu o braku wyposażenia przez skarżącą wicedyrektora w stosowne pełnomocnictwo do działania. W tym względzie odwołać się należy do podniesionych wcześniej kwestii i ich związku z korelacją czasową odpowiedniej reakcji. Ponadto, nie sposób przy tym pominąć postanowień art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego, wskazującego na wynikające z ustawy umocowanie wicedyrektora do działania w razie nieobecności dyrektora szkoły.

Po drugie, najistotniejsze, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły w zakresie gospodarki finansowej lub inne zaniedbania dotyczące organizacji pracy – nie stanowią okoliczności realizującej przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy (tak wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1035/22). Powyższe świadczy o tym, że kwestie zaniedbań w procesie inwestycyjnym (brak wpisania inwestycji do prognozy finansowej na kolejny rok, brak naliczania kar umownych wykonawcy, itp.), nie mogły samoistnie rzutować na odwołanie skarżącego z funkcji dyrektora przez organy administracji publicznej z udziałem podmiotów zewnętrznych (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1005/24).

Trafnie, zdaniem Sądu, podniosła skarżąca, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego dyrektor może zostać zwolniony bez wypowiedzenia, ale tylko po uprzednim wydaniu negatywnej oceny zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego. Tak więc oparcie odwołania na zarzutach dotyczących organizacji pracy szkoły nie może przebiegać w tym trybie (tak też w wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 45/10). Po drugie, następną z podstaw jest określone w art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c ww. ustawy złożenie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust.3 Prawa oświatowego. Do sytuacji takiej nie doszło w niniejszej sprawie, co więcej opinia wydana przez Małopolskiego Kuratora Oświaty w Krakowie w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska kierowniczego nie wskazuje na żadne zastrzeżenia w stosunku do jej pracy.

Reasumując, w ocenie Sądu, żaden z zawartych w zarządzeniu zarzutów stawianych skarżącej, nie dawał podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania jej ze stanowiska dyrektora w czasie trwania roku szkolnego. Odwołując się do orzecznictwa sądowego końcowo podkreślić bowiem należy, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący, zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też nawet konflikt z organem prowadzącym szkołę lub współpracownikami nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" i nie uzasadniają odwołania osoby sprawującej funkcję kierowniczą w szkole w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2022 r., sygn. III OSK 6593/21). Czynione skarżącej zarzuty mogłyby być ewentualnie podstawą do przeprowadzenia oceny jej pracy przez organ nadzoru i na tej podstawie potencjalnie prowadzić do zastosowania innego trybu odwołania.

Mając na względzie powyższe, w pełni podzielając wskazane stanowiska, zwłaszcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego, przez które uznaje się "kwalifikowane" naruszenia jak: wydanie przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do wydania określonego rodzaju zarządzenia, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jego wydania, naruszenie procedury (np. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r., sygn. akt II SA/Wr 96/92). W konsekwencji, stwierdzenie nieważności takiego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz miało wpływ na jej treść.

Sąd uznał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie skoro doszło do niewłaściwego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w sytuacji braku "uzasadnionego przypadku" niezbędnego do zastosowania tego przepisu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia, orzekając, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku, na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143). Na koszty te składał się wpis od skargi 300 zł oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego w postępowaniu sądowym, które zostało ustalone w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) w wysokości 480 zł, razem 780 zł.