Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi spółki A na decyzję Głównego Inspektora z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Głównego Inspektora na rzecz skarżącej kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 26 sierpnia 2013 r., L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na "[...]" spółkę z o.o. w O., zwaną dalej "Spółką", karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 17 czerwca 2013 r. w G. "[...]", zatrzymany został do kontroli autobus marki "[...]", którym - zgodnie z okazanymi dokumentami i wyjaśnieniami kierowców - realizowany był przewóz osób na linii regularnej z S. do B. W wyniku kontroli stwierdzono, że autobus nie odpowiadał warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, gdyż nie posiadał bocznych tablic kierunkowych, zamocowanych wewnątrz lub na zewnątrz pojazdu. Kontrolowany autokar posiadał tylko jedną tablicę umieszczoną na szybie czołowej pojazdu. Organ pierwszej instancji przywołał w uzasadnieniu orzeczenia stanowisko kontrolowanej Spółki, że przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 nie zobowiązują przewoźnika do stosowania tablic kierunkowych bocznych. Zdaniem Spółki tablica boczna kierunkowa wymagana będzie w regularnym transporcie międzynarodowym dopiero po dniu 1 stycznia 2017 r., a obecnie produkowane autokary nie są przystosowane do umieszczania w nich takich tablic. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wyjaśnienia strony nie miały wpływu na treść decyzji. Zgodnie bowiem z § 21 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2003 r. nr 32 poz. 262 z późn. zm.), autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe: czołową i boczną. Naruszenie tego obowiązku, stosownie do art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.5.1 załącznika do tej ustawy, zagrożone zostało karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. Organ nie podzielił też poglądu Spółki, że regularna komunikacja międzynarodowa nie jest regularną komunikacją publiczną. Stwierdził, że kontrolowany autobus spełniał warunki zawarte w definicji regularnej komunikacji publicznej. Przewóz był powszechnie dostępny, wykonywany był w określonych odstępach czasu i jego trasa oraz przystanki był ściśle wyznaczone (zgodnie z rozkładem jazdy na trasie "[...]") i każda zainteresowana osoba mogła nabyć bilet na przejazd.

W odwołaniu, złożonym od decyzji organu pierwszej instancji, Spółka zarzuciła, że powyższa decyzja zawiera błędy formalne, gdyż nie podano w niej adresu organu pierwszej instancji. Odwołująca się wywiodła także, że tablice boczne nie wchodzą w zakres wymaganych warunków technicznych, z uwagi na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Tablice boczne należało więc traktować jako dodatkowe wyposażanie autobusu. Spółka dodała, że autobusy w transporcie międzynarodowym nie są objęte obowiązkiem posiadania takich tablic. W ramach regularnych przewozów międzynarodowych osób stosuje się bowiem przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009, które nie nakładają na przewoźnika obowiązku stosowania tablic kierunkowych bocznych. Powołane natomiast przez organ pierwszej instancji przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz art. 18 ust 1 pkt 13 i art. 21 ust. 1, dotyczą regularnej komunikacji publicznej, którą komunikacja międzynarodowa (nawet regularna) nie jest. Odwołująca się dodała, że zgodnie z art. 90 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, transport międzynarodowy regularny traktowany będzie jako transport publiczny dopiero od 1 stycznia 2017 r. i wówczas dopiero wymagana będzie tablica boczna kierunkowa w tym rodzaju transportu. Spółka zarzuciła ponadto, że organ pierwszej instancji nie załatwił jej wniosku o udzielenie informacji publicznej, dotyczącej ilości przeprowadzonych kontroli w okresie od 17 do 24 czerwca 2013 r.

Decyzją z dnia 30 grudnia 2013 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, działając na podstawie art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414). Organ wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe: czołową i boczną, przy czym autobus kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą również w tylną i wewnętrzną. W myśl natomiast art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - przez "warunki techniczne" rozumie się także wyposażenie pojazdu. Konsekwencją wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, jest kara pieniężna w wysokości 5.000 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że podczas kontroli drogowej w dniu 17 czerwca 2013 r., w imieniu i na rzecz Spółki, wykonywany był międzynarodowy regularny przewóz osób na trasie "[...]" autobusem, który nie odpowiadał warunkom technicznym, jakie winien spełniać autobus przeznaczony dla danego rodzaju przewozu osób, gdyż nie posiadał tablic kierunkowych bocznych. Kontrolowany autokar posiadał tylko tablicę kierunkową umieszczoną na szybie czołowej pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, że skoro w § 18 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury określono wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze czy też posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego lub tablic kierunkowych, to z zawartego w tym przepisie zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać każdy autobus nie są jednorodne i odnoszą się do jego budowy lub obowiązku wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Organ podkreślił, że nie ma podstaw do rozróżnienia pojęć "warunki techniczne" i "wyposażenie". Mając na uwadze powyższe, stwierdził, że naruszenie wskazane pod lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym odnosi się do warunków technicznych każdego autobusu, w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi o każdy warunek, jakim powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, którym prawodawca wyraźnie ogranicza do rodzaju wykonywanego przewozu regularnego. Wobec tego, ma on zastosowanie do wszystkich autobusów bez względu na rodzaj wykonywanych przewozów. Tym samym, w stanie faktycznym sprawy, w ocenie organu odwoławczego, doszło do spornego naruszenia. Organ odwoławczy nie podzielił też stanowiska strony, że tablica kierunkowa boczna w regularnym transporcie międzynarodowym będzie wymagana dopiero po dniu

1 stycznia 2017 r. Stwierdził, że zgodnie z § 21 ust. 1 powoływanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, każdy autobus komunikacji publicznej powinien być wyposażony

w takie tablice. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, w zakresie przywołanej przez stronę ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, że zgodnie z art. 2 pkt 1 tej ustawy,

przepisów tejże ustawy nie stosuje się do regularnego przewozu osób realizowanego w międzynarodowym transporcie drogowym i w tym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie zaś do zakresu stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 organ drugiej instancji wyjaśnił, że dotyczy ono wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i nie określa zasad i warunków wyposażenia autobusów w regularnym transporcie drogowym. Zauważył, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone

z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy dodał ponadto, że pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r., Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w G. udzielił stronie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji.

W skardze, złożonej do tut. Sądu, Spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza art. 92a ust. 1, 2, 6, art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b ustawy o transporcie drogowym, art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a także przepis załącznika nr 3 (l.p. 2.5.1.) do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącej, w wyniku błędnej wykładni tych przepisów bezpodstawnie zakwalifikowano stwierdzony brak tablicy bocznej kierunkowej jako naruszenie warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Spółka zarzuciła też, że naruszono art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a., gdyż pominięto fakt, że przedmiotowy autobus nie został wyposażony w miejsce do zamontowania bocznej tablicy kierunkowej oraz art. 6 i 7 K.p.a. przez niewykazanie, że powołane wyżej przepisy prawa materialnego upoważniły organ pierwszej instancji do nałożenia kary z tytułu wykonywania transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiadał wymaganym warunkom technicznym. W związku z powyższym, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na zmianę linii orzeczniczej w sądach administracyjnych odnośnie do kwalifikacji braku umieszczenia tablic kierunkowych jako naruszenia warunków technicznych pojazdu. Zdaniem skarżącej, w sprawie błędnie zakwalifikowano brak tablic bocznych kierunkowych na autobusie jako uchybienie warunkom technicznym. Tablica boczna kierunkowa stanowi dodatkowe wyposażenie, bez którego autobus pozostaje sprawny jako całość. Brak tej tablicy nie może zostać uznany za uchybienie warunkom technicznym, które mogłoby zagrażać bezpieczeństwu na drodze, o czym mowa w art. 66 pkt 1-6. ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zaskarżoną decyzją, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną

w wysokości 5.000 zł za naruszenie warunków technicznych, polegające na braku bocznych tablic kierunkowych, zamocowanych wewnątrz lub na zewnątrz pojazdu,

w autobusie, którym realizowany był przez Spółkę przewóz osób na międzynarodowej linii regularnej "[...]".

W sprawie jest bezsporne, że kontrolowany przed organ pierwszej instancji w dniu 17 czerwca 2013 r. w G. autobus "[...]", nie posiadał bocznych tablic kierunkowych, zamocowanych wewnątrz lub na zewnątrz pojazdu, lecz posiadał tylko jedną tablicę umieszczoną na szybie czołowej pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest prawidłowość zakwalifikowania powyższego braku jako uchybienia, które na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.5.1 załącznika do tej ustawy podlega karze w kwocie 5.000 zł.

Organ odwoławczy, powołując się w zaskarżonej decyzji na przepisy: art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b oraz art. 92a ust. 1,2 i 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414) i lp. 2.5.1. załącznika do tej ustawy, art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy § 18 ust. 1 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U.z 2003 r., Nr 32, poz. 262 z późn. zm.), wywiódł, że powyższy stan faktyczny prawidłowo został zakwalifikowany jako naruszenie przepisów

o wykonywaniu przewozu drogowego osób, polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, które sankcjonowane jest karą pieniężną

w kwocie 5.000 zł.

Przypomnieć należy, że w myśl art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej powoływanej jako K.p.a., obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest, między innymi, jej uzasadnienie prawne. Zgodnie zaś z § 3 art. 107 K.p.a., uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne decyzji nie może ograniczać się do zacytowania przez organ wydający decyzję treści danego przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę obowiązku zastosowania danego przepisu w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym sprawy. Uzasadnienie decyzji winno więc odzwierciedlać stanowisko organu, w tym wykładnię zastosowanych przepisów prawa, aby strona postępowania miała możliwość oceny poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania i zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Powyższe jest szczególnie istotne w przypadku wydawania decyzji, którymi nakładane są na stronę obowiązki lub kary administracyjne.

Tymczasem zaś, w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ograniczył się do zacytowania treści wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, w tym art. 18b ust. 1 i 2 pkt. 1 lit. b ustawy o transporcie drogowym, nie wyjaśniając w zasadzie, dlaczego w stanie faktycznym sprawy, w ocenie organu, miały one zastosowanie. Wskazać przy tym należy, że art. 18b ust. 1 zawiera zasady, według których wykonywane są przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym, natomiast w ust. 2 tego artykułu zawarto zakazy obowiązujące podczas wykonywania tych przewozów. Natomiast, jak wynika z bezspornego stanu faktycznego sprawy, kontrolowany autobus wykonywał przewóz regularny w międzynarodowym transporcie drogowym. Skarżąca Spółka podnosiła w odwołaniu, że przywołane przez organ pierwszej instancji przepisy prawa nie mają zastosowania do autobusu, którym wykonywany jest regularny transport międzynarodowy. W takiej sytuacji, organ odwoławczy zobowiązany był do przekonującego uzasadnienia zajętego w sprawie stanowiska, w szczególności do wyjaśnienia, dlaczego zastosował w sprawie art.18b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Sąd administracyjny nie ma za zadanie wyręczania organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 K.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174).

Uwzględniając powyższe, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe rozważania i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy.