Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 644/19 odmawiające A.P. dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu w sprawie ze skargi Syndyka X. w upadłości w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i IV kwartał 2015 r. oraz za II kwartał 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Pismem z dnia 17 września 2019 r. Syndyk X. w upadłości w W. (dalej: Syndyk) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2019 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i IV kwartał 2015 r. oraz za II kwartał 2016 r.

2. Z kolei pismem z dnia 24 lutego 2020 r. A.P. - członek zarządu upadłej, wyżej wymienionej Spółki, pełniący tę funkcję od dnia 26 czerwca 2014 r., zgłosił swój udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w charakterze uczestnika. Uzasadniając swoje zgłoszenie w kontekście art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) stwierdził, że zainicjowane skargą Syndyka postępowanie sądowe dotyczy jego interesu prawnego wyrażonego w art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.)

3. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 644/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił A.P. dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi Syndyka. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał, aby wynik rozpoznawanej sprawy dotyczył jego interesu prawnego, gdyż rozstrzygnięcie sprawy "wymiarowej" nie może bezpośrednio skutkować orzeczeniem o ewentualnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu upadłej Spółki.

4. A.P. w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji podtrzymał swoje żądanie o dopuszczeniu do postępowania w charakterze uczestnika. Sądowi zarzucił naruszenie przepisów art. 116 § 1 w związku z art. 108 § 1 O.p. oraz art. 33 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 O.p. W oparciu o te przepisy wywodził, że w sprawie wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego wynikającego z odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie i jako takie podlegało oddaleniu.

5.2. Stosownie do art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

Uczestnikiem postępowania sądowego na podstawie wymienionego przepisu może być tylko taki podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialno-prawna w postępowaniu administracyjnym (w tym podatkowym) zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału. O tym, czy ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie zasadniczo będzie zatem decydowała norma prawa materialnego na której oparto zaskarżony akt. W przypadku, gdy stosowanie danego aktu, wydanego na podstawie przepisów prawa materialnego, pozostaje w bezpośrednim związku z sytuacją materialno-prawną danego podmiotu, wówczas można mówić o jego interesie prawnym w sprawie dotyczącej tego aktu. Klasycznym przykładem spełnienia warunku "interesu prawnego" w rozumieniu art. 33 § 2 P.p.s.a. jest sytuacja, w której dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika domaga się podmiot, będący małżonkiem podatnika skarżącego wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy określono go na imię obojga małżonków, bowiem interes prawny ma tu źródło w normie prawa materialnego (zob. art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f.)

W realiach tej sprawy A.P. nie wykazał interesu prawnego przemawiającego za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi Syndyka. Zaskarżona decyzja - wydana została w wyniku postępowania wszczętego w stosunku do aktualnie upadłej Spółki. Materialną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, a jej stosowanie nie pozostaje w bezpośrednim związku z sytuacją materialno-prawną A.P.

Przepisem mającym stanowić o interesie prawnym byłego członka zarządu upadłej Spółki nie mógł być wskazany w zażaleniu art. 116 § 1 O.p. (w związku z art. 108 § 1 tej ustawy). Stanowi on bowiem o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki i właściwy jest w postępowaniu wszczętym w przedmiocie owej odpowiedzialności. W sprawie spółki (akcyjnej) w zakresie podatku od towarów i usług kwestie praw i obowiązków dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej nie są rozstrzygane. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że możliwość rozstrzygania w przyszłości wobec wnioskodawcy o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki nie wskazuje na wystąpienie interesu prawnego w rozpoznawanej sprawie ze skargi Syndyka; podnoszone we wniosku okoliczności wskazywały co najwyżej na wystąpienie interesu faktycznego wnioskodawcy w związku z tą sprawą.

5.3. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.