Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 3 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2022 roku nr SKO.4121.33.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów oddala skargę. a.l

Decyzją z 12 kwietnia 2022 r. nr SKO.4121.33.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej: u.k.p.), art. 182 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r, poz. 2008 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 10 marca 2022 r. znak: DOM-SOK-VII-5430.5.82.2022 w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego cofnięcia P.K. uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikających z prawa jazdy kategorii B.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.

4 lutego 2022 r. Sekcja Wykonywania Orzeczeń Sądu Rejonowego dla [...] w [...] przesłała do Prezydenta Miasta Łodzi wyrok z 20 grudnia 2021 r. sygn. akt [...]. Na mocy powyższego wyroku został orzeczony wobec P.K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.

Następnie pismem z 4 lutego 2022 r. organ I instancji powiadomił P.K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie ww. wyroku, informując jednocześnie, że ewentualne wyjaśnienia w sprawie należy składać w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 10 marca 2022 r. znak: DOM-SOK-VII-5430.5.82.2022, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 oraz art. 12c ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 53, dalej: k.k.w.), Prezydent Miasta Łodzi umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia P.K. uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikających z prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do strony jest bezprzedmiotowe, albowiem uprawienia te zostały już cofnięte stronie na mocy decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 13 czerwca 2005 r. znak: PJR-5535/555/2005.

P.K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podkreślając, że obecnie nie obowiązuje już podstawa prawa decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 13 czerwca 2005 r. znak: PJR-5535/555/2005, tj. art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i z tego powodu utrzymanie w mocy wpisu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest bezpodstawne.

Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na treść art. art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 k.k.w. i zaznaczył, że z norm tych wynika, iż decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie jest uznaniowa, lecz organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami zobowiązany jest do ich cofnięcia w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zdaniem Kolegium w zaistniałym stanie faktycznym wszczęcie postępowania mogło nastąpić z urzędu i organ I instancji zasadnie stwierdził, że prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia P.K. uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy uprawnienie to stronie zostało skutecznie cofnięte, jest bezprzedmiotowe.

Kolegium wyjaśniło ponadto, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami jako organ administracji publicznej jest tylko wykonawcą wyroku sądowego, którym orzeczono karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podobnie w zakresie kognicji organu administracji publicznej wyższego stopnia nie mieści się weryfikacja wyroków orzeczonych przez sądy rejonowe, stronie od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji przysługuje środek odwoławczy złożony na zasadach i w trybie określonym przez ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 534 ze zm.),

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w treści odwołania, organ II instancji stwierdził, że są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przedmiotem prowadzonego postępowania odwoławczego jest wyłącznie decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 10 marca 2022 r. znak: DOM-SOK-VII-5430.5.82.2022 w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego cofnięcia P.K. uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikających z prawa jazdy kategorii B, co oznacza, iż jakiekolwiek zarzuty adresowane pod adresem innej decyzji są bezskuteczne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję P.K. ponownie podkreślił, że przepis stanowiący podstawę cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami, tj. art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie obowiązuje i w ustawie o kierujących pojazdami nie ma odpowiednika tego przepisu. Zdaniem skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie wskazano, że wpis o cofnięciu uprawnień został dokonany na podstawie przepisów z 2011 r. Skarżący zauważył również, że wpis o cofnięciu uprawnień dokonany w 2005 r. nie miał znaczenia do czasu wprowadzenia do Kodeksu karnego art. 180a. W ocenie wnoszącego skargę utrzymanie w mocy przedmiotowego wpisu z 2005 r. jest niezasadne, bowiem obecnie brak podstawy prawnej pozostawienia go w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej zakresie nie wykazała, by zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta w Łodzi z 10 marca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a. W świetle regulacji przewidzianej tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Tego rodzaju rozstrzygnięcie sprawy jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, uniemożliwiająca wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, postępowanie jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku. Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy z uwagi na brak przedmiotu postępowania (por. wyroki WSA: w Warszawie z 22 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 689/07; w Gorzowie Wielkopolskim z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 237/21; w Poznaniu z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Po 952/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii B. Jak wynika z akt sprawy, decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 13 czerwca 2005 r. znak: PJR-5535/555/2005 cofnięto P.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 30 sierpnia 2005 r. nr K.O. 4007/05. Podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 200 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), zgodnie z którym w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 (lit. b), badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust.1 pkt 3 lub 4 (lit. c) tej ustawy, starosta wydawał decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. W oparciu o wskazaną decyzję skarżący został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wynikających z posiadanego prawa jazdy kategorii B. Decyzja wydana została na czas nieokreślony. We wskazanej decyzji organ I instancji pouczył skarżącego, że zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzje o przywróceniu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Ponadto skarżący został pouczony, że zgodnie regulacją art. 114 ust.1 pkt 2 ww. ustawy osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 roku podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by skarżący poddał się wymaganym badaniom lekarskim i psychologicznym oraz kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Skarżącemu nie zostały przywrócone uprawnienia do kierowania pojazdami. Powyższych okoliczności nie kwestionował sam skarżący.

Uwzględniając powyższe w rozpoznawanej sprawie organy I i II instancji trafnie uznały, że prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z 20 grudnia 2021 r. sygn. akt [...] orzekającym wobec P.K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, jest bezprzedmiotowe.

Skoro w 2005 r. na mocy wyżej powołanej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi znak: PJR-5535/555/2005 skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami i uprawnień tych skarżący dotychczas nie odzyskał, to brak podstaw do procedowania w sprawie kolejnego cofnięcia tych samych uprawnień do kierowania pojazdami. Należy zauważyć, że w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z różnymi przyczynami pozbawienia skarżącego uprawnień, tj. niepoddanie się badaniom lekarskim i psychologicznym, o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.). Niemniej jednak niedopuszczalne jest ponowne zastosowanie instytucji cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie tej samej kategorii prawa jazdy (por. wyroki WSA: we Wrocławiu z 1 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 392/11, w Warszawie z 23 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 885/19, dostępne w CBOSA). Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, kolejne postępowanie dotyczące pozbawienia skarżącego uprawnień odnośnie tej samej kategorii prawa jazdy jest oczywiście bezprzedmiotowe.

Podkreślić należy, że przepis art. 182 § 2 k.k.w., zgodnie z którym organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu, nakłada na właściwy organ administracji publicznej obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie i na okres wynikający z wyroku sądu powszechnego (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Go 798/09, LEX nr 554134; wyrok NSA z 2 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 566/09, LEX nr 591288). Wskazanego przepisu nie można jednak intepretować jako zawierającego bezwzględny nakaz cofania uprawnień do kierowania pojazdami w każdym przypadku, gdy zostanie wydane rozstrzygnięcie sądu karnego orzekające zakaz prowadzenia pojazdów. Działania organu powinny uwzględniać aktualną sytuację kierowcy. O ile więc organy administracji publicznej związane są prawomocnym wyrokiem karnym orzekającym zakaz prowadzenia pojazdów i nie są uprawnione do jego weryfikacji, nie oznacza to za każdym razem są zobligowane wydania w następstwie takiego wyroku decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Istotne jest ustalenie przez organ, czy kierowca posiada w chwili orzekania uprawnienie do kierowania pojazdami. Bezprzedmiotowe jest bowiem postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień, jeżeli kierowca został już wcześniej ich pozbawiony na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy.

Należy jednocześnie zauważyć, że zbędność orzekania o cofnięciu uprawnień uprzednio już cofniętych i nieodzyskanych przez kierującego nie oznacza, że osoba ta uprawnienia takie będzie mogła odzyskać automatycznie po ustaniu przyczyn uzasadniających ich pierwotne cofnięcie. W art. 182 § 2 k.k.w. in fine oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. ustawodawca przewidział regułę kolizyjną, w świetle której prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Dotyczy to także możliwości odzyskania cofniętych uprawnień i przystąpienia do egzaminu państwowego, co wynika z treści art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 50 ust. 2 pkt 2 u.k.p. Wskazane uregulowania mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom ruchu drogowego poprzez zagwarantowanie, że osoba z zakazem prowadzenia pojazdów nie będzie mogła nie uzyskać tych uprawnień, jak również nie będzie mogła ich odzyskać po przywróceniu.

Z tych przyczyn prawidłowe jest rozstrzygnięcie organów orzekających o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami wynikających z prawa kategorii B. W tym zakresie organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały prawidłową normę prawa procesowego celem podjęcia rozstrzygnięcia, zaś swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Niezasadny jest zarzut skarżącego, że skoro przepis stanowiący podstawę prawną cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami w 2005 r. nie obowiązuje, to brak podstaw do pozostawienia w obrocie prawnym rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o wskazany przepis. Po pierwsze wyjaśnienia wymaga, że art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151). Niemniej jednak, z dniem 4 czerwca 2018 r., weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), w której postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, m.in. przepisów art. 125 pkt 16 nie stosuje się (art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r.). W art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej wskazano, że minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powyższego wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym nadal obowiązuje. Z uwagi na fakt, że do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w ww. art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym miał zastosowanie i nadal może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Niezależnie od kwestii obowiązywania podstawy prawnej decyzji z 13 czerwca 2005 r. orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów należy ponownie zaakcentować, że decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i posiada moc obowiązującą do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o przywróceniu cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

k.ż.